برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی

رویکرد به اشتغال و روند اشتغالزایی در قوانین برنامه‌های توسعه جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مرادعلی منصوری رضی 1
صدیقه امینیان 2
رضا یازرلو 3
علیرضا اسماعیلی 4

1 دانشجوی دکتری تخصصی جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، واحد آزادشهر،دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران

2 استادیار علوم اجتماعی ،واحد آزادشهر،دانشگاه آزاد اسلامی،آزادشهر،ایران.

3 استادیار علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور،تهران،ایران.

4 استادیار علوم اجتماعی، واحد آزادشهر،دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

https://doi.org/10.22054/qjsd.2023.71479.2439
چکیده
نتایج حاصل از تحلیل گفتمان حاکی از آن بود که در گفتمان اشتغال‌زایی حاکم بر قوانین برنامه‌های توسعه، دال شناور «اشتغال‌زایی»، در قالب نشانه‌هایی مرکزی مشتمل بر «تقلیل نرخ بیکاری» در قالب برنامه اول توسعه، «اشاعه و ترویج فرهنگ کار» در قالب برنامه دوم، «ایجاد اشتغال در مناطق کمتر توسعه‌یافته» در قالب برنامه سوم، «رفع موانع اشتغال‌زایی» در قالب برنامه چهارم، «ایجاد اشتغال پایدار» در قالب برنامه پنجم و در آخر «نگرش کلان و فرابخشی به اشتغال‌زایی» در قالب برنامه ششم توسعه مسدود گردیده؛ اما در عرصه عمل، مفصل‌بندی گفتمانهای حاکم بر هر برنامه در حوزه اشتغال، حول نشانه‌های مرکزی مذکور، متمایز از یکدیگر بوده و نشانه‌های اصلی متفاوتی، نظام معنایی‌ حاکم بر مفصل‌بندی گفتمان اشتغال‌زایی در برنامه‌های توسعه را شکل داده‌اند؛ چرا که هر چند در شش برنامه توسعه کشور، اشتغال‌زایی سیاستی اصلی و برجسته در حوزه اشتغال و به تبع آن کاهش بیکاری لحاظ گردیده، اما بر مبنای سکوهای نظری و بسترهای هویتی دو جناح غالب (اصولگرا و اصلاح‌طلب)، از سویی در ادوار مختلف مجلس که نقش تصویب‌کننده سیاستگذاریها را بر عهده داشته‌اند و از سویی در دولتهای مجری قوانین برنامه‌های توسعه، در قالب راهبردها و سازوکارهایی، اشتغال‌زایی پیگیری شده و رویکرد به مقوله اشتغال و اشتغال‌زایی نگرشی مبتنی بر اصول گفتمانی‌ای بوده که بر آن دوره، تفوق و تسلط گفتمانی داشته است

کلیدواژه‌ها

اشتغال‌زایی
تحلیل گفتمان
برنامه‌های توسعه
بیکاری
موضوعات

عنوان مقاله English

Approach to employment and employment creation process In the laws of development programs of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

moradali mansoori 1
sedige aminian 2
alireza yazarloo 3
alireza esmaeili 4
1 Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Azadshahr Branch, Iran
2 Azad university
3 Payam Noor University
4 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Islamic Azad University, Azadshahr Branch, Iran
چکیده English

The findings indicated that in the discourse of job creation governing the laws of development programs, the floating sign of "employment" in the form of central signs including "reducing the unemployment rate" in the form of the first development program, "spreading and promoting work culture" in the form of the second program, "Creation of employment in less developed areas" in the form of the third plan, "removal of barriers to employment creation" in the form of the fourth plan, "creating sustainable employment" in the form of the fifth plan and finally "macro and trans-sectoral approach to job creation" in the form of the sixth development plan have been blocked; But in the field of practice, the elaboration of the discourses governing each program in the field of employment, around the mentioned central signs, are different from each other, and different main signs have formed the semantic system governing the elaboration of the employment creation discourse in development programs; Because, although in the six development programs of the country, job creation is considered as a main and outstanding policy in the field of employment and, as a result, reducing unemployment. However, based on the theoretical platforms and identity bases of the two dominant factions (fundamentalists and reformists), on the one hand, in different periods of the parliament, which have been responsible for approving policies,

کلیدواژه‌ها English

Employment generation
discourse analysis
development programs
unemployment
  • امینی میلانی، مینو؛ علیپور، محمدصادق و محمودزاده، علیرضا. (1400)، «ارزیابی سیاست‌های اشتغال در ایران»، دوفصلنامه مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، سال هشتم، شماره 1: 79- doi: 10.22096/esp.2021.127205.1343
  • امینی، علیرضا. (1394)، «تحلیل بازار کار و سیاست‌های اشتغال‌زایی اقتصاد ایران (با تأکید بر برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی)»، مجله اقتصادی، سال پانزدهم، شماره 5 و 6: 23- 40. doi: 10.22054/qjpl.2019.21762.1513
  • ایمانی جهرمی، حسین. (1399)، «پیامدهای اجتماعی شیوع ویروس کرونا در جامعه ایران»، فصلنامه ارزیابی تأثیرات اجتماعی، سال اول، شماره 2: 87-103.

doi: https://www.sid.ir/paper/524157/fa

  • باصری، بیژن و روشنی یساقی، نوریه. (1393)، «بررسی عوامل مؤثر بر اشتغال‌زایی صنایع کوچک در استان گلستان»، فصلنامه علوم اقتصادی، سال هشتم، شماره 26: 113- 130.

doi: https://journals.iau.ir/article_512787.html

  • بشیر، حسن و حاتمی، حمیدرضا. (1393)، «تحلیل گفتمان سرمقاله‌های کیهان، اطلاعات و جمهوری اسلامی، درباره حوادث پس از انتخابات دهم ریاست جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال دوم، شماره 6: 61-

 https://qpss.atu.ac.ir/article_2252.html

  • تاجیک، محمدرضا. (1379)، گفتمان و تحلیل گفتمان، تهران: انتشارات فرهنگ گفتمان، چاپ اول.
  • حاج امینی، مهدی و کفیری، علیرضا. (1397)، «ارزیابی تغییرات اشتغال و بیکاری طی برنامه‌های چهارم و پنجم توسعه ایران: رویکرد تجزیه کامل دیویژیا»، دوفصلنامه بررسی مسائل اقتصاد ایران، سال پنجم، شماره 2: 29- 52. https://civilica.com/doc/1126946
  • دهقانی فیروزآبادی، سید جلال و عطایی، مهدی. (1392)، «گفتمان هسته‌ای دولت یازدهم»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال هفدهم، شماره 1: 87- 120.

https://quarterly.risstudies.org/article_6246_60a34839d8ce34a22af703cad7a1ce96.pdfصادقی فسایی، سهیلا و روز خوش، محمد. (1392)، «نکاتی تحلیلی و روش‌شناختی درباره تحلیل گفتمان (با نگاهی به پژوهش‌های ایرانی)»، فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران، سال هفتم، شماره ۴: 4- 29.     Doi: http://ensani.ir/fa/article/333742

  • طباطبایی، سید محمد و توپچی، میلاد. (1394)، «مقایسه سیاست‌های هسته‌ای ایران در دوران اصلاحات و اصول‌گرایی»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، سال چهارم، شماره 12: 119- 146.

doi: http://ensani.ir/fa/article/365759

  • فارسی، محمد و خواستار، حمزه. (1401)، «تحلیل و بررسی ساختار مدیریتی و اقدامات اجرایی دولت در حوزه اشتغال ایران»، مطالعات دولت پژوهی در جمهوری اسلامی ایران، سال هشتم، شماره 3: 64- 45. doi: https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1996703
  • کمیجانی، اکبر؛ الهی، ناصر و بیژنی میرزا، طاهره. (1394)، «تأثیر سیاست‌های پولی در نوسان قیمت دارایی‌های مالی و حقیقی»، مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، سال 11، شماره 1: 3-24.
  • مرکز آمار ایران (1389)، شاخص‌های توسعه اقتصادی، تهران، سازمان برنامه‌وبودجه کشور؛ به آدرس: https://www.amar.org.ir.
  • مهدی‌زاده، محمد. (1383)، بازنمایی ایران در مطبوعات غرب: تحلیل انتقادی گفتمان نیویورک‌تایمز، گاردین، لوموند و دیولت، 1997 تا 2000 میلادی، رساله دکتری رشته علوم ارتباطات، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی.
  • هادی زنوز، بهروز و برمکی، افشین. (1397) اشتغال و بیکاری در ایران، سیاست‌ها و روندها، تهران: موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی، چاپ اول.
  • هزار جریبی، جعفر و صفری شالی، رضا. (1392)، «گفتمان عدالت در لوایح برنامه‌های توسعه پس از انقلاب اسلامی (با تأکید بر کاهش فقر و محرومیت)»، فصلنامه علوم اجتماعی، سال بیستم، شماره 61: 45- 1. doi:10.22054/qjss.2013.9796
  • وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. (1399)، درآمدی بر آثار شیوع ویروس کرونا بر اقتصاد ایران، تهران: وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما

داوران