نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار مطالعات زنان دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اقتصادی دانشگاه علامه طباطبائی
3 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه علامه طباطبائی
چکیده
در سالهای اخیر شاهد افزایش پدیده ازدواج هراسی و تعویق ازدواج توسط جوانان بهویژه در کلانشهرهایی چون تهران هستیم. پژوهش حاضر درصدد کشف و تحلیل بسترهای حقوقی ازدواج هراسی و یا به عبارتی فهم نگرش جوانان مجرد پیرامون تکالیف قانونی که پس از عقد نکاح بر آنان بار میشود و نیز شناسایی اینکه تکالیف مزبور در چه موقعیتهایی بر تعویق ازدواج جوانان تأثیر می-گذارند، بوده است و پژوهشی کیفی مبتنی بر روش تحلیل تماتیک میباشد که در آن با ابزار مصاحبه از 20 نفر از دختران و پسران مجرد ساکن تهران در سال 1399 که عمدتاً با تعویق ازدواج مواجه بوده و به روش هدفمند انتخاب شدهاند و نیز تحلیل دادههای حاصل از مصاحبهها در قالب سه مرحله توصیف داستانها، طبقهبندی آنان و نیز تفسیر دادهها مشخص شد که جوانان مجرد پیرامون تکالیف قانونی ناشی از عقد نکاح سه نوع نگرش غالب دارند. 1. گسترش مطالبه گری حقوق برابر. 2. حساس شدن به برخی حقوق فردی و قانونی ازدواج. 3. محاکمه تکالیف عرفی و قانونی ازدواج. همچنین، ناسازگاری عرف با تکالیف قانونی ازدواج و کشاکش دختران و پسران با خانوادهها در مورد این تکالیف، هراس جوانان نسبت به تکالیف قانونی ازدواج، پارادوکس حقوق قانونی با تصمیم به ازدواج، پناه جستن دختران مجرد به الزامات حقوقی برای تضمین خوشبختی خود و جبران حقوق غیرمالی ناداشته
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Analysis of postponing the marriage of young people in Tehran from the point of view of legal and socail frameworks
نویسندگان [English]
- Mahdie Mohammad Taghizade 1
- Habibollah Habibollah Rahimi 2
- Neda Khajehkhalili 3
1 Assistant Professor of Women's Studies, Allameh Tabatabai University
2 Associate Professor of the Private and Economic Law Department of Allameh Tabatabai University
3 Senior expert in private law at Allameh Tabatabai University
چکیده [English]
In recent years, we have seen an increase in the phenomenon of marriage phobia and postponement of marriage by young people, especially in big cities like Tehran. The present study seeks to discover and analyze the legal foundations of marriage phobia, or in other words, to understand the attitude of single youths regarding the legal duties that are imposed on them after marriage, and also to identify the situations in which these duties affect the postponement of marriage for young people. and it is a qualitative research based on thematic analysis method, in which 20 unmarried girls and boys living in Tehran in 2019, who were mostly facing postponement of marriage and were selected in a purposeful way, were interviewed. and also analyzing the data from the interviews in the form of three stages of describing the stories, classifying them and interpreting the data, it was found that single young people have three dominant attitudes about the legal obligations arising from the marriage contract. 1. Expansion of demanding equal rights. 2. Becoming sensitive to some individual and legal rights of marriage. 3. Trial of customary and legal duties of marriage. Also, the incompatibility of customs with the legal obligations of marriage and the conflict
کلیدواژهها [English]
- Family
- marriage
- postponement of marriage
- legal grounds
- legal duties
- آبرخـت، حکیمـه. (1384)، بررسـی عوامـل مـؤثر بـر بـالا رفـتن سـن ازدواج در تهـران، پایاننامه کارشناسی ارشد رشته جامعهشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.
- آچاک، محمد طاهر. (1394)، مطالعه جامعهشناختی ازدواج و تحلیل پدیده تأخیر در ازدواج در بین جوانان ایران، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی تهران.
- اسدی حلی، حسن بن یوسف. (1413 ه ق)، «مختلف الشیعه فی الاحکام الشریعه»، جلد هفتم، چاپ دوم، دفتر انتشارات اسلامی.
- انتظاری، اردشیر و همکاران. (1396)، عوامل مؤثر بر افزایش سن ازدواج جوانان در شهر تهران، فصلنامه برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، سال هشتم، شماره سی و سوم: 201 -269.
- نوده فلاح،معصومه و کاظمی پور، شهلا.(1385)،بررسی تأثیر نوسازی بر سن ازدواج با تأکید بر شاخصههای جمعیت شناختی ازدواج در سطح کشور و 7 استان منتخب 1385، فصلنامه پژوهش اجتماعی، سال سوم،شماره هشتم: 105- 130.
- جزنی، نسرین. (1380)، «نگرشی بر تحلیل جنسیتی در ایران» انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، چاپ اول.
- حاتمی نژاد، عباس. (1392)، حقوق و تکالیف غیرمالی زوجین در قبال یکدیگر و بازنگری آن، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
- خندان، زهرا و همکاران.(1397)، تجربه زیسته جوانان مجرد نسبت به افزایش سن ازدواج(بررسی نگرش، علل، راهبردها و استراتژی جوانان نسبت به افزایش سن ازدواج)،فصلنامه علمی مطالعات اسلامی آسیبهای اجتماعی،سال اول، شماره سوم: 71 -96.
- روشن، محمد.(1392)،«حقوق خانواده» انتشارت جنگل، چاپ اول.
- سیفی زیناب، غلامعلی و شاهمرادی زواره، مهرانگیز. (1398)، مطالعه تطبیقی حقوق غیرمالی زوج در حقوق ایران و فرانسه، سال بیست و دوم، شماره هشتاد و ششم: 217- 239.
- صفایی، سید حسین و امامی، اسدالله. (1388)، «مختصر حقوق خانواده»، تهران: میزان، چاپ سوم.
- صفایی، سید حسین و فلاح، علی. (1399)، تعادل حقوق زوج و زوجه در زمینه طلاق بر اساس قانون حمایت از خانواده 1391 و ماده واحده پیشنهادی سال 1398، پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، سال هشتم، شماره هجدهم: 33- 53.
- عاملی، زینالدین. (1416 ه ق)، «مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام»، جلد هفتم و هشتم، موسسه المعارف الاسلامیه.
- عباسی، محمدباقر و همکاران. (1399)، «سالنامه آمارهای جمعیتی 1398»، تهران: سازمان ثبت احوال کشور، چاپ اول.
- فولادی، محمد.(1393)،تحلیل جامعهشناختی افزایش سن ازدواج با تأکید بر عوامل فرهنگ، «نشریه معرفت فرهنگی اجتماعی»، دوره بیستم، شماره چهارم: 79 -107.
- قانون حمایت از خانواده 1391.
- قانون گذرنامه 1351.
- قانون مدنی.
- قاسمی، وحید؛ عرب خراسانی، سمیه و ربانی خوراسگانی، علی. (1397)، تقاطع جنسیت و خانواده؛ فهم زنانه از ازدواج و زندگی خانوادگی، زن در توسعه و سیاست، 16(4):499-524.
- کاتوزیان، ناصر. (1382)، «دوره مقدماتی حقوق مدنی خانواده»، تهران: میزان، چاپ سوم.
- کلدی، علیرضا و اصل زعیم، مهدی. (1386)، حقوق و تکالیف زوجین در خانواده ایرانی، پژوهشنامه علوم اجتماعی، سال اول، شماره چهارم: 5- 25.
- محزون، علیاکبر. (1393)، میانگین سن ازدواج در کلانشهرها، در دسترس از درگاه ملی ثبت احوال، sabteahval.ir.
- محقق داماد، مصطفی. (1365)، «تحلیل فقهی حقوق خانواده_ نکاح و انحلال آن»، نشر علوم اسلامی، چاپ اول.
- محمدی، شیرین. (1395)، تناسب حقوق مالی و غیرمالی زوجین در نظام حقوقی ایران، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی تفت.
- مرکز آمار ایران، دادههای نمونهای سرشماریهای عمومی نفوس و مسکن 1385، در دسترس از درگاه ملی آمار، 1385، amar.org.ir.
- موسوی خمینی، روحالله. (1390)، «تحریرالوسیله»، جلد دوم، النجف الاشرف: دارالکتاب العلمیه.
- مهدیزاده گوهری، الهه. (1396)، تعدیل حقوق مالی زوجین و بازنگری آن، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان.
- نجفی، محمدحسن. (1362)، «جواهرالکلام»، جلد سی و یکم، دار احیاء التراث العربی، چاپ هفتم.
- هدایتنیا، فرجالله. (1400)، «طراحی نظام جامع حمایت خانواده در فقه و نظام حقوقی ایران»، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ اول.
- هیول، مکدونالد. (1388)، بررسی علل افزایش سن ازدواج، «ویژهنامه علمی استانداری مازندران».
- مرادی، گل مراد و صفاریان، محسن. (1391)، عوامل اجتماعی و اقتصادی با فزایش سن ازدواج جوانان (مطالعه موردی شهر کرمانشاه)، «فصلنامه مطالعات جامعهشناختی جوانان»، سال سوم، شماره هفتم: 81-108.