نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 کارشناسی مددکاری اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با استفاده از روش پدیدارشناسی به بررسی تجربه افراد سالخوره در قبل و بعد از ورود به سرای سالمندان میپردازد. مبانی نظری نشان میدهد که نظریههای مرتبط با سالمندان در سه سطح خرد، میانه و کلان تقسیم میشوند که در این مطالعه، نظریههای رشد روانی اجتماعی، خرده فرهنگ و وابستگی ساختاری و برای چارچوب مفهومی پژوهش نظریه سیستم های بوم شناسی مورد بررسی قرار گرفت. مصاحبهها از نوع نیمهساختاریافته و تجزیه و تحلیل دادهها با مدل کلایزی صورت گرفته. جامعه هدف پژوهش شامل سالخوردگان ساکن در سراهای سالمندان شهرستان شمیرانات استان تهران میباشد. از مصاحبه با شرکت کنندگان، تعداد 2 مضمون اصلی (شرایط زمینهای و تجربه زیسته)، 7 مضمون فرعی (تنش های روحی-روانی، مشکلات جسمی، نبود انتخاب شخصی برای ورود به سالمندسرا، روزمرهگی، نداشتن استقلال، نداشتن احساس راحتی با همخانهها و احساس مراقبت بیشتر نسبت به قبل ورود) و 21 زیرمضمون یافت شده که در بخش یافتهها آمده است. نتایج نشان میدهد که سالخوردگان از کیفیت زندگی لازم برخوردار نیستند و این موضوع جنبه ذهنی و عینی دارد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺿﺮوری اﺳﺖ ﮐﻪ با اتخاذ برنامه های مناسب شرایط برای بهبود وضعیت ساکنان مهیا شود و خانوادهها و سازمانهای حمایتی نیز از ﻋﻮارض و ﻋﻮاﻗﺐ ﻧﺎﺷﯽ از تجربیات زیسته سالمندان آﮔﺎه باشند و اقدامات لازم در جهت حمایت و امنیت اجتماعی آنان صورت گیرد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Phenomenology of the experience of seniors before and after entering the nursing home (case study: Shemiranat county Tehran province nursing homes)
نویسندگان [English]
- Reza Safari shali 1
- Mojtaba Eslami 2
- Motahareh Alsadat Dashti 3
1 Associate Professor, Department of Sociology, Faculty of Literature and Humanities , Kharazmi University, Tehran, Iran.
2 Master of Social sciences research, Faculty of Literature and Humanities, ,Kharazmi University, Tehran, Iran.
3 Bachelor of Social work,, Faculty of Literature and Humanities, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
The present study investigates the experience of seniors before and after entering the nursing home using the phenomenology method. Theoretical considerations show that the theories related to the elderly are divided into three levels: micro, middle and macro. In this study, the theories of psychosocial development, subculture and structural dependence were defined and for the conceptual model of the research, the ecological systems theory was examined. The interviews were semi-structured and the data analysis are done by using the Colaizzi model. The population of the research includes seniors who live in nursing homes in Shemiranat county of Tehran province. From the interviews with the participants, there were two main themes (contextual conditions and lived experience), seven secondary themes (mental-psychological tensions, physical problems, lack of personal choice to enter the nursing home, daily life, lack of independence, lack of comfort with housemates and feeling more cared before arrival) and 21 sub-themes found in the finding sections. The results show that the seniors do not have the necessary quality of life and this issue has a subjective and objective aspect. Therefore, it is necessary to provide the means for improving the condition of the residents by adopting appropriate programs. Also, families and support associations should be aware of the complications and consequences of the lived experiences of seniors, and necessary measures should be taken for social security.
کلیدواژهها [English]
- Seniors
- nursing home
- contextual conditions
- lived experience
- phenomenology
- اسپنس، پی الکساندر (1380). سیر کهولت در انسان، ترجمه امیر نظامالدین غفاری و فریبرز هاشمی، تهران: دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.
- ایمان زاده، سلحشوری، احمد (1390). نگاهی به رویکردهای تحلیلی و فرا تحلیلی در فلسفه تعلیم و تربیت، همدان: انتشارات دانشگاه بوعلی.
- ایمان زاده، علی و علیپور، سریه (1396). واکاوی تجربیات زنان سالمند از احساس تنهایی: مطالعهای پدیدارشناختی، روانشناسی پیری، دوره 3، شماره 1: 31-43.
- ایمان زاد، علی (1399). تجربیات زیسته سالمندان ساکن در خانه سالمندان خوبان تبریز از مرگ اندیشی: مطالعهای به روش پدیدارشناختی، مجله روانشناسی و دین، دوره 13، شماره 4: 57-72.
- برتون، الیزابت؛ میچل، لین (1392). طراحی شهری همهشمول؛ خیابانهایی برای زندگی، ترجمۀ الهی ساکی و فرناز فنایی، تهران: انتشارات آرمانشهر.
- برک، لورا (1390). روانشناسی رشد (از لقاح تا کودکی)، جلد اول، ترجمه یحیی سید محمدی، تهران: نشر ارسباران.
- پاشا زاده، حکیمه؛ ابوالفتحی ممتاز، یداله و دلبری، احمد (1401). مراقب آزاری در خانههای سالمندان شهر تهران در سال 1398. مجله سالمند، دوره 17، شماره 2: 262-275.
- پروائی، شیوا و آزاد ارمکی، تقی (1400). جامعهشناسی سالمندی: سالمندی و زندگی روزمره، تهران: نشر آگاه.
- پین، مالکوم (1396). نظریه نوین مددکاری اجتماعی، ترجمه طلعت اللهیاری و اکبر بخشینیا، تهران: نشر دانژه.
- ترکاشوند مرادی، محمد (1401). سالمندی جمعیت در ایران؛ نتایج دادهکاوی آیندهنگر، تهران: وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس.
- حریری، نجلا (1385). اصول و روشهای پژوهش کیفی، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی.
- سالاروند، شهین؛ عابدی، حیدرعلی؛ حسینی، حبیب اله؛ صالحی، شایسته و کیوان آرا، محمود (1386). تجارب روحی سالمندان در فرایند اسکان در سرای سالمندان. نشریه پرستاری ایران، دوره 20، شماره 49: 61-71.
- سرایی، حسن (1388). دریچه جمعیتی ایران، فصلنامه برنامهریزی رفاه و توسعۀ اجتماعی، دوره 1، شماره 1: 33-45.
- سیدالشهدایی، مهناز؛ حشمت، شهناز؛ سیدفاطمی، نعیمه؛ حقانی، حمید و مهرداد، ندا (1392). سلامت معنوی سالمندان مقیم سرای سالمندان و مقیم منزل، نشریه پرستاری ایران، دوره 26، شماره 81: 11-20.
- شریفی درآمدی، پرویز، و پناه علی، امیر (1390). مقایسه میزان شادکامی سالمندان ساکن در منزل و سرای سالمندان، مجله سالمندی ایران، دوره 6، شماره 21: 49-55.
- شیخ الاسلامی، فرزانه؛ رضاماسوله، شادمان؛ خدادادی، نعیما و یزدانی، محمدعلی (1390). احساس تنهایی و سلامت عمومی سالمندان، پرستاری و مامایی جامعنگر، دوره 21، شماره 2: 28-34.
- ضرغامی، اسماعیل و الفت، میلاد (1398). بررسی همبستگی بین عوامل کالبدی مؤثر بر انگیزه زندگی در خانههای سالمندان (نمونه موردی: خانههای سالمندان خصوصی منطقه شمیرانات). مجله سالمند، دوره 14، شماره 1: 114-131.
- قاسمی، سیما؛ کشاورز محمدی، نسترن؛ محمدی شاهبلاغی، فرحنار؛ رمضانخانی، علی؛ محرابی، یداله (1395). وضعیت سلامت جسمی در سالمندان ساکن منزل شهر تهران در سال 1395، مجله سالمندی ایران، دوره 13، شماره 5: 665-652.
- گودرزی، سارا؛ افشاری، محسن؛ سجاد، ریحانه السادات (1399). افزایش پایداری فضاهای اقامتی سالمندان بر اساس ارتقاء کیفی قرارگاههای رفتاری (نمونه موردی: خانه سالمندان شهرستان گلپایگان)، مجله توسعۀ پایدار شهری، دوره 1، شماره 1: 27-40.
- محسنی تبریزی، علیرضا (1395). روش تحقیق کیفی در مکاتب تفسیری (زمینه و کاربرد)، تهران: اطلاعات.
- محمدپور، احمد (1390). روش تحقیق کیفی ضد روش، تهران: نشر جامعهشناسان.
- محمدی، الهام (1400). مددکاری اجتماعی سالمندی: مسائل و مداخلات، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی.
- مؤمنی، خدامراد و کریمی، حسن (1389). مقایسه سلامت عمومی سالمندان مقیم / غیر مقیم سرای سالمندان، مجله سالمندی ایران، دوره 5، شماره 17: 23-29.
- میرزایی، محمد و شمس قهفرخی، مهری (1386). جمعیتشناسی سالمندان در ایران بر اساس سرشماریهای 1385-1335، مجله سالمندی ایران، دوره 2، شماره 5: 326-331.
- یحیی زاده، حسین؛ مجیدی پرست، سجاد و عباسی زاغه، اسماعیل (1400). مددکاری اجتماعی مداخله در بحران؛ بحران سالمندی، تهران: آوای نور.
)