چالش‌های درمان اجباری اعتیاد زنان و ارائه پیشنهادهای سیاستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه شاهد تهران

2 مدیر گروه آسیب‌های اجتماعی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی

چکیده
مطالعۀ حاضر با هدف فهم چالش‌های درمان اجباری اعتیاد زنان و ارائه پیشنهادهای سیاستی انجام شده است.روش پژوهش،کیفی واطلاعات لازم از طریق تکنیک مشاهده ومصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شده است.مشارکت‌کنندگان، 14 نفر از زنان سوء مصرف‌کننده مواد و 7 نفر از مطلعین کلیدی در حوزه مورد بررسی است.اطلاعات به دست آمده،از طریق روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.حضور در میدان مورد مطالعه ومشاهده فضای درمان،دقت در ثبت و مستند سازی داده‌ها،توافق و همسانی در رمزگذاری مضامین پژوهش وارائه نقل قول از معیارهای مورد استفاده به منظور افزایش قابلیت اعتماد و باورپذیری یافته‌های پژوهش است.پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات بر مبنای مفاهیم پایه و در بخش چالش‌های درمان اجباری اعتیاد، هشت مضمون اصلی شامل رویکرد قهری/ ضربتی به مسئله، مقاومت نسبت به درمان، احساسات و هیجانات بازدارنده، رویکرد تقلیلی به درمان، ضعف نظام مراقبتی/ حمایتی حین درمان، عادی سازی/ درونی سازی مسئله،نظام حمایتی شکننده و ضعف نظام ارزیابی و کنترل اثربخشی و بیست مضمون فرعی استخراج شد. بر این اساس،دو مضمون اصلی در ذیل پیشنهادهای سیاستی برای اصلاح و بهبود فرایند درمان اجباری اعتیاد شامل،مداخلات مراقبتی در حین درمان،مداخلات مراقبتی مبتنی بر جامعه و نظام تصمیم‌گیری ارائه گردید.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فرایند ساماندهی زنان در مراحل مختلف دستگیری،غربالگری، مراقبت در حین درمان و مراقبت پس از خروج با چالش‌های مختلفی مواجه است و نیاز به بازنگری و اصلاح جدی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The challenges of compulsory treatment of women's addiction and to provide policy suggestions

نویسندگان English

Aliasghar Darvishifard 1
Fatemeh Mohammadi 2
1 Faculty member of the Social Sciences Department, University of Shahed,Tehran,Iran
2 Director of the Social Injuries Group, Islamic Parliament Research Center Of Islamic Republic
چکیده English

The present study aimed to understand the challenges of compulsory treatment of women's addiction and Presentation policy suggestions.The research method was qualitative and the necessary information was collected through observation and semi-structured interview techniques.The participants were 14 women who abuse drugs and 7 key informants in the area under study.The information obtained was analyzed through thematic analysis.Presence in the field under study and observation of the treatment space, accuracy in recording and documenting data, agreement and consistency in coding research themes, and providing quotes are the criteria used to increase the reliability and believability of the research findings. After analyzing the data ,in the section on challenges of compulsory addiction treatment, eight main themes were extracted, including a coercive/punitive approach to the problem, resistance to treatment, inhibitory feelings and emotions, a reductionist approach to treatment, weakness of the care/support system during treatment, normalization/internalization of the problem, a fragile support system, and weakness of the effectiveness evaluation and control system, and twenty subthemes. Accordingly, the two main themes were presented below with policy suggestions for reforming and improving the compulsory addiction treatment process, including care interventions during treatment,community-based care interventions, and the decision-making system. The research findings show that the process of organizing women at different stages of arrest, screening, care during treatment, and care after discharge faces various challenges and needs serious review and reform.

کلیدواژه‌ها English

addiction
compulsory treatment
policy suggestions
women
-    آل کجباف، حسین. (1403)، «درمان اجباری معتادین از منظر اسناد بین‌المللی با تأکید بر موازین حقوق بشری»، مجله حقوق پزشکی، دوره ۱۸، شماره 59: 73- 55.
-    آقابخشی، حبیب. (1392)، قضا زدایی، نقش میانجی مددکار اجتماعی در حل اختلاف غیر دادگاهی، تهران: انتشارات جامعه شناسان.
-    خاکی، غلامرضا. (1392)، روش تحقیق (با رویکرد گرانددی در پایان‌نامه نویسی)، انتشارات: فوژان.
-    حتم خانی، شیما و همکاران. (1397)، «بررسی الگوی مصرف مواد مخدر در مراجعین به مرکز اجباری نگهداری و درمان و کاهش آسیب معتادین ارومیه در سال 1394»، مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 61(3): 1060 – 1050.
-    صدیق سروستانی، رحمت‌الله. (1390)، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی)، تهران: انتشارات سمت.
-    رحیمی موقر، آفرین و همکاران. (1390)، «درمان اجباری معتادان با متادون نگهدارنده در مرکز اقامتی (1): ارزیابی فرایند مداخلات»، فصلنامه پایش، دوره 10، شماره 4: 502-493.
-    رحیمی موقر، آفرین و همکاران. (1390)، «درمان اجباری معتادان با متادون نگهدارنده در مرکز اقامتی (2): ارزیابی نتایج در پیگیری دو و شش‌ماهه»، فصلنامه پایش، دوره 10، شماره 4: 512-503.
-    فتحی، منصور و بختیاری، عباس. (1400)، «مطالعه کیفی پیامدهای درمان اجباری اعتیاد»، فصلنامه انتظام اجتماعی، دوره 13، شماره 1: 200- 167.
-    گنجی، مرتضی. (1403)، ارزیابی وضعیت و فرایند مراکز موضوع ماده (۱۶) قانون مبارزه با مواد مخدر، ماهنامه گزارش‌های کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دوره 32، شماره 10.
-    مغنی‌باشی منصوریه، امیر؛ فتحی، منصور؛ براتی سده، فرید و اسلامیان، ایوب. (1396)، «مرور سیستماتیک اثربخشی مداخلات درمان اجباری معتادان»، فصلنامه اعتیاد پژوهی سوءمصرف مواد، دوره 11، شماره ۴۲: 160- 141.
-    محمدپور، احمد. (1397)، ضد روش، «زمینه‌های فلسفی و رویه‌های علمی در روش‌شناسی کیفی»، قم، انتشارات: لوگوس.