نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مسعود عالمی نیسی ¹
• مجتبی اصغری ²

¹ گروه آموزشی تعاون و رفاه اجتماعی / دانشکده علوم اجتماعی / دانشگاه علامه طباطبایی

² دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

در سال‌های اخیر، موانع قابل توجهی در مسیر ازدواج و فرزندآوری دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی مشاهده می‌شود. تکرارشوندگی این موانع، حاکی از ساختاری بودن موانع است و از آنجا که قوانین و مقررات، بخش مهمی از ساختار محسوب می‌شوند، می‌توان احتمال داد که ریشه بسیاری از موانع در متون قانونی نهفته باشد و نه صرفاً در سلیقه یا عملکرد مدیران. بر این اساس، پژوهش حاضر در پی آنست تا به این سؤال پاسخ دهد که موانعِ مشاهده‌پذیر و تکرارشوندۀ فرزندآوری در نظام آموزش عالی، چگونه و با چه فرایندی از قوانین و مقرراتِ مربوط به نظام آموزش عالی، متأثر است. در گام نخست این تحقیق با روش ردیابی فرایند، موانع تکرارشونده در زمینه فرزندآوری شامل: کمبود خوابگاه متأهلین، معضل درآمدزایی دانشجویان دکتری، معضل اشتغال و مهاجرت فارغ‌التحصیلان دانشگاهی شناسایی و در گام دوم، از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با مدیران و کارشناسان آموزش عالی به علت‌یابی پرداخته شد. در گام سوم، با مطالعه قوانین و مقررات در حوزه‌های خاصی که از علت‌یابی به دست آمده بود، زنجیرۀ علّیِ چگونگیِ تأثیر قوانین و مقررات بر تولید موانع، حاصل شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که این موانع، ریشه در برخی از متون قانونی دارند. نتیجۀ این پژوهش بر ضرورت بازنگری در قوانین و مقررات یادشده تأکید دارد؛ در غیر این صورت، شاهد بازتولید موانع فرزندآوری در ساختار آموزش عالی کشور خواهیم بود.

کلیدواژه‌ها

• آموزش عالی
• سیاستگذاری
• جمعیت
• دولت
• فرزندآوری
• قوانین

موضوعات

• توسعه اجتماعی - رفاه اجتماعی -جهانی شدن -تعرضات خانوادگی -رضایت شغلی- مشارکت اجتماعی

عنوان مقاله [English]

Legal barriers to implementing population rejuvenation in the higher education system

نویسندگان [English]

• masood alami ¹
• mojtaba asghari ²

¹ Allameh tabatabaei university

² Allameh tabatabaei university

چکیده [English]

In recent years, significant obstacles have emerged regarding marriage and childbearing among university students and graduates. The higher education system, from a policy and legal standpoint, bears responsibility for addressing these challenges. However, not only have these obstacles remained unresolved, but they have also been recurrent across different governmental periods. This recurrence suggests that the barriers are structural in nature, and since laws and regulations constitute a key component of any structure, it can be inferred that many of these issues originate in the legal frameworks governing higher education, rather than merely in managerial discretion or performance.

Accordingly, this study seeks to answer the question: How and through what processes do recurring barriers to childbearing in the higher education system stem from its laws and regulations? Employing a process-tracing method, the study first identifies key recurring challenges. In the second step, in-depth semi-structured interviews with higher education managers and experts were conducted to investigate the causes. In the third step, by examining relevant laws and regulations identified in the previous phase, a causal chain was mapped to illustrate how these legal instruments contribute to the creation of such barriers. The study concludes that without revising legal framework, the reproduction of childbearing barriers within the higher education system will likely continue.

کلیدواژه‌ها [English]

• policy making
• population
• fertility. government
• laws
• higher education