رویکرد برنامه های توسعه جمهوری اسلامی ایران در ارتباطات سلامت: تلاش برای تحقق سلامت پایدار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه ارتباطات، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

چکیده
برنامه های پنجساله توسعه ایران از حدود چهار دهه گذشته در تلاش بوده که آهنگ توسعه کشور را متوازن تر نموده و زمینه های تحقق پیشرفت در جامعه را فراهم آورد. یکی از موضوعات اساسی توسعه در هر جامعه ای پرداختن به بهداشت و سلامت عمومی است که در قالب حوزه توسعه ارتباطات سلامت قابل بحث و پیگیری است. این مقاله با هدف تبیین جایگاه ارتباطات سلامت و رویکردهای متاخذه در این خصوص در احکام برنامه های توسعه تدوین شده و در تلاش بوده به این پرسش پاسخ دهد که «مولفه های مورد تاکید در اهداف برنامه های توسعه پنجساله کشور در حوزه ارتباطات سلامت بر چه موضوعاتی متمرکز و هدف غائی آن چه بوده است؟» برای پاسخ به این پرسش و با تاکید بر نظریات حوزه ارتباطات سلامت و رویکرد توسعه در این نوع از ارتباطات، از روش اسنادی برای گرداوری داده ها و تحلیل محتوای کیفی برای بررسی و آنالیز احکام برنامه استفاده شده است. نتایج حکایت از این دارد رویکرد «سلامت پایدار» به عنوان رویکرد اصلی و فراگیر این برنامه جاری و ساری است. این مفهوم از مفاهیم سازمان دهنده چون «ارتقا سلامت جامعه»، «توسعه بیمه تامین اجتماعی و همگانی»، «امنیت غذائی و تولید غذای سالم و حفظ محیط زیست»، «نظارت داروئی و درمانی» و «سلامت الکترونیک» حاصل شده که همگی در مسیر توسعه و با همراهی ارتباطات سلامت قابلیت تحقق دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The development programs of the Islamic Republic of Iran in health communication: focus on efforts to achieve sustainable health

نویسنده English

Hatef Pourrashidi Alibigloo
Department of Communication, University of Religions and Denominations, Qom, Iran
چکیده English

The five-year development plans of the Islamic Republic of Iran have been striving to create a more balanced development in the country and lay the foundation for societal progress over the past four decades. One fundamental aspect of development in any society is addressing health and public health, which can be explored and advanced through health communication development. This article seeks to elucidate the role of health communication and the strategies employed in the development plans, aiming to answer the question: "What components are highlighted in the objectives of the country's five-year development plans regarding health communication, and what is the primary focus and ultimate goal?" To address this inquiry, the study utilizes a documentary method to gather and analyze qualitative content data, examining the program's directives. The findings reveal that the principle of "sustainable health" serves as the overarching and inclusive approach of the program. This concept is based on key principles such as "enhancing community health," "expanding social and universal insurance coverage," "ensuring food security and promoting healthy food production and environmental protection," "enhancing pharmaceutical and therapeutic oversight," and "implementing electronic health solutions." These principles can be actualized through the development trajectory with the support of health communication.

کلیدواژه‌ها English

Health Communication
Development Plans
Development Communication
Sustainable Health
-   اخوان بهبهانی، علی. (۱۳۹۲)، «مروری تحلیلی بر سیاست‌های سلامت ایران در برنامه‌های توسعه»، مجله علمی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران، سال سی و یکم، شماره ۲: ۱۰۵-۱۱۲.
-   بیژنی، محمدجواد و بهار، مهری. (۱۴۰۲). «مقایسه برنامه‌های توسعه ایران در سیاست‌گذاری رسانه‌ای ارتباطات ریسک (مورد مطالعاتی حوزه ارتباطات سلامت)»، مجله تحقیقات سرمایه اجتماعی کشور، سال اول، شماره ۱: ۱۶۷-۱۸۲.
-   جواهری، فاطمه؛ صفری شالی، رضا و مهدوی‌کنده، داود. (۱۳۹۹)، «تحلیل جامعیت سیاست‌گذاری سلامت در قوانین برنامه‌های توسعه ایران»، مجله مسائل اجتماعی ایران، سال یازدهم، شماره ۱: ۶۳-۸۷. https://doi.org/10.29252/jspi.11.1.63
-   جلالی خان‌آبادی، طاهره؛ الوانی، سید مهدی؛ واعظی، رضا و قربانی زاده، وجه الله. (۱۳۹۹)، «طراحی الگوی حکمرانی شبکه‌ای در نظام سلامت کشور»، فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال چهاردهم، شماره ۱۴: ۱-۳۰.
-   سجادی، حمیرا؛ عبدالله‌تبار، هادی؛ سام آرام، عزت‌الله؛ و تاج مزینانی، علی‌اکبر. (۱۳۹۷)، «تحولات نظام سلامت در چارچوب برنامه‌های عمرانی و توسعه در ایران»، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال هجدهم، شماره ۷۰: ۳۱-۷۶. https://doi.org/10.29252/refahj.18.70.31
-   عبدی، سیروان؛ خانیکی، هادی؛ نصرالهی، اکبر و شاه منصوری، بیتا. (۱۴۰۰)، «تلویزیون و ارتباطات سلامت: فرا تحلیل پژوهش‌های ارتباطات سلامت داخلی و خارجی»، فصلنامه جامعه، فرهنگ و رسانه، سال دهم، شماره ۳۸: ۱۱-۲۹.
-   قانون برنامه پنج‌ساله اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۶۸، تهران: مجلس شورای اسلامی.
-   قانون برنامه پنج‌ساله دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۷۳، تهران: مجلس شورای اسلامی.
-   قانون برنامه پنج‌ساله سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۷،. تهران: مجلس شورای اسلامی.
-   قانون برنامه پنج‌ساله چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۸۳، تهران: مجلس شورای اسلامی.
-   قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۸۹، تهران: مجلس شورای اسلامی.
-   قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۹۸، تهران: مجلس شورای اسلامی.
-   قانون برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۹۹، تهران: مجلس شورای اسلامی.
-   مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (۱۴۰۲)، «بررسی لایحه برنامه هفتم توسعه: احکام مرتبط با حوزه دارو»، تهران: دفتر مطالعات اجتماعی، مرکز پژوهش‌های مجلس.
-   مرکز آمار ایران. (۱۴۰۱)، «گزارش آماری پاندمی کووید-۱۹ و نرخ پذیرش واکسیناسیون»، تهران: مرکز آمار ایران.
-   وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. (۱۴۰۲)، «گزارش شاخص‌های سلامت سال ۱۴۰۱»، تهران: وزارت بهداشت.