نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• زهرا اسماعیل زاده لیمودهی ¹
• سهیلا علیرضانژاد ²
• محمدمهدی رحمتی ³

¹ دانشجوی دکتری گروه علوم اجتماعی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه ازاد اسلامی

² عضو هیات علمی

³ گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان

چکیده

در این پژوهش، تغییرات ایجادشده در درک دانش‌آموزان ساکن شهر رشت از هویت خود به‌مثابه شهروند جهانی مورد بررسی قرار گرفته است. جهانی‌شدن به‌عنوان پدیده‌ای اجتماعی و فرهنگی، موجب تحول در نگرش‌ها، ارزش‌ها و هویت نسل جوان شده و آنان را با چالش‌هایی در بازتعریف شهروندی روبه‌رو کرده‌است. هدف این پژوهش، شناخت ابعاد مختلف این تغییرات هویتی و تحلیل تجربه‌های زیسته نوجوانان در مواجهه با فرآیند جهانی‌شدن است. پژوهش با روش قوم‌نگاری انجام شده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ دانش‌آموز دختر و پسر دبیرستانی (پایه‌های دهم تا دوازدهم، در بازه سنی حدود ۱۵ تا ۱۸ سال) و مشاهده مشارکتی در فضای مدرسه گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها به روش تحلیل مضمون انجام شد. یافته‌ها نشان داد که جهانی‌شدن در پنج بعد اصلی بر هویت دانش‌آموزان تأثیرگذار بوده است: جهانی‌شدن تجربیات زندگی روزمره، جهانی‌شدن ارزش‌ها، روحیه انتقادی، پویایی و تحول و اهمیت یافتن خود. این ابعاد، نشان می‌دهند که نوجوانان نه‌فقط از طریق رسانه‌ها و ارتباطات جهانی، بلکه از مسیر بازسازی ارزش‌های فردی و اجتماعی، به ساخت هویتی فراملی حرکت کرده‌اند. گرایش به استقلال، تغییر گروه‌های مرجع و انتقاد به ساختارهای آموزشی و فرهنگی، از دیگر مؤلفه‌های این تغییر است. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که جهانی‌شدن فرآیندی پیچیده و چندوجهی است که بر تمامی ابعاد زندگی نوجوانان تأثیر گذاشته و آنان را به‌سمت درک از «خود» به‌مثابه شهروند جهانی سوق داده است .

کلیدواژه‌ها

• جهانی‌شدن
• شهروندی جهانی
• هویت اجتماعی
• دانش‌آموزان دبیرستانی
• روش قوم نگاری
• رشت

موضوعات

• توسعه اجتماعی - رفاه اجتماعی -جهانی شدن -تعرضات خانوادگی -رضایت شغلی- مشارکت اجتماعی

عنوان مقاله [English]

Transformations in Self-Understanding as Global Citizens: A Study of the Lived Experiences of High School Students in Rasht

نویسندگان [English]

• Zahra Esmaeilzadeh ¹
• Soheila Alirezanejad ²
• Mohammad Mahdi Rahmati ³

¹ Department of Sociology, Rs. C, Islamic Azad University

² Faculty Member

³ Department of Social Science Guilan University

چکیده [English]

This study explores the transformations in high school students’ self-perception as global citizens in the city of Rasht, Iran. Globalization, as a socio-cultural phenomenon, has reshaped the values, attitudes, and identities of younger generations, confronting them with new challenges in redefining citizenship. The objective of this research is to examine the various dimensions of these identity shifts and analyze adolescents’ lived experiences in the context of globalization. The study was conducted using an ethnographic qualitative approach. Data were collected through semi-structured interviews with 15 male and female students in grades 10 to 12 (aged approximately 15 to 18) and through participant observation in school settings. Thematic analysis was applied to analyze the data. The findings revealed that globalization affects students’ identities in five major dimensions: globalization of everyday experiences, globalization of values, development of critical consciousness, sociocultural transformation, and increased emphasis on individual selfhood. These dimensions indicate that adolescents are not merely passive recipients of global influences, but rather actively reconstruct their personal and social values toward forming transnational identities. Tendencies toward independence, shifting reference groups, and critiques of educational and cultural structures were also observed. Overall, the study demonstrates that globalization is a multifaceted and complex process that deeply impacts all aspects of adolescents’ lives, leading them toward a redefined understanding of the self as a global citizen.

کلیدواژه‌ها [English]

• Globalization
• Global Citizenship
• Social Identity
• High School Students
• Ethnography Method
• Rasht