اثر گردشگری مجازی بر رفاه ذهنی (مورد مطالعه کاربران اینستاگرام و فیس‌بوک)

نویسندگان

1 استادیار مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

2 استادیار جامعه‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد مدیریت گردشگری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

چکیده

امروزهصنعت گردشگری با استفاده از فن‌آوری توانسته است نوع جدیدی از گردشگری، به نام «گردشگری مجازی» را خلق کند. این فن‌آوری بستری را برای حضور افراد در سرزمین دیجیتالی فراهم کرده است که مشاهده هرگونه اطلاعات صوتی، تصویری و متنی از دنیای واقعی را میسر می‌سازد. شواهد و قرائن نشان می‌دهد که این امکان، اثرات قابل‌تأملی بر روی رفاه ذهنی افراد بر جای می‌گذارد. بر این اساس هدفِ اصلی این مقاله بررسی و تحلیل تأثیر گردشگری مجازی بر رفاه ذهنی با استفاده از تئوری «سیستم انگیزشی لذت» در نظر گرفته شد. اطلاعات موردنیاز برای تحلیل این اثرات با استفاده از روش پیمایش در بازه زمانی دی تا پایان بهمن‌ماه 98 استخراج‌شده است. جامعه آماری این تحقیق به دلیل نامشخص بودن تعداد گردشگران خارجی، نامحدود در نظر گرفته شد و برای تعیین نمونهآماری نیزاز فرمول کوکران استفاده و به کمک نمونه‌گیری در دسترس، تعداد 384 نفر از بین گردشگران اروپایی انتخاب شدند. تحلیل داده‌های گردآوری ‌شده به کمک نرم‌افزار SPSS23 و آموس انجام شد و یافته‌های تحقیق نشان داد کهسهولت درک شده، سودمندی درک شده و لذت درک شده بر رضایت از زندگی، کیفیت زندگی، شادکامی و سلامت روان به‌واسطه غرقگی، تأثیر مثبت و معناداری دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impact of Virtual Tourism on Mental Well-being (The Case Study: Instagram and Facebook Users)

نویسندگان [English]

  • yazdan shermohammadi 1
  • morad baradaran 2
  • maryam mohktargozani 3
2 pnu university
چکیده [English]

Today, the tourism industry has succeeded to create a new type of tourism, called "virtual tourism" by using technology. This technology has provided a platform for people to be present in the digital world, allowing them to view any audio, visual and textual information from the real world. Evidences show that this possibility has significant effects on one's mental well-being. Accordingly, the main purpose of this paper is to investigate and analyze the impact of virtual tourism on mental well-being by using the pleasure motivation system theory. In order to have an access to the needed information for analyzing these effects, we have extracted the data in the period of December to the end of January 2020 by using the survey method. The statistical population of this study was considered unlimited due to the unknown number of foreign tourists. Cochran formula was used to determine the statistical sample and with the help of available sampling, 384 European tourists were selected. Data analysis was performed using SPSS23 and AMOS software. The findings showed that perceived ease, perceived usefulness and perceived enjoyment had a significant positive effect on life satisfaction, quality of life, happiness and mental health through flow.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Virtual Tourism
  • Pleasure Motivation System
  • Flow
  • Mental Well-Being
- پیردشتی، حسن و آذری نیا، میلاد. (1394). فضای مجازی و نقش آن در پیشرفت فعالیت گردشگری، همایش ملی فرهنگ گردشگری و هویت شهری.
-  حسین‌خانی، زهرا؛ صباغیان، مریم؛ فولادوند، ارسلان؛ شمس کیلانی، نرگس؛ فتاحی، زهرا و مطهری فرد، مرتضی. (1395). کیفیت زندگی بهورزان استان قزوین، مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقاتی بهداشتی، دوره 4، شماره 1: 80-71
-  حمیدپور، مهسا و سعید نیا، حمیدرضا. (1394). نگرش دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی تهران نسبت به خرید اینترنتی بر اساس توسعه مدل پذیرش تکنولوژی و تعیین تأثیر جنسیت بر آن، مجله مدیریت بازاریابی، دوره 10، شماره 29: 117-101.
-  خرقانی، حسن؛ سعیدی فاضل، روح اله؛ هاشمی، مجید و عباسی، فائزه. (1395). بررسی عوامل دستیابی به سلامت روان از منظر قرآن کریم، نشریه پژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم، دوره 7، شماره 1: 80-65.
-  راودراد، اعظم و حاجی محمدی، علی. (1389). تفاوت شناخت حاصل از گردشگری واقعی و گردشگری مجازی بر پایه نظریه روایت، تحقیقات فرهنگی ایران، دوره 3، شماره: 81-61
-  صابری، امیر؛ توکلی نیا، جمیله؛ رضویان، محمدتقی و قادری، اسماعیل. (1397). بررسی تأثیر گردشگری بر توسعه اقتصادی و اجتماعی شهر کاشان، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، دوره 9، شماره 36: 34-1
-  صدیق ارفعی، فریبرز؛ رحیمی، حمید و قدوسی، زینب. (1393). رابطه سبک‌های دلبستگی و سلامت روان در میان پرستاران، نشریه پرستاری ایران، دوره 27، شماره 88: 21-11
-  طاهری، نوراله؛ کمانگر، سالار؛ چراغیان، بهمن؛ موسوی، سیدضیاالدین و سلیمان زاده، میثم. (1392). بررسی کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی، مجله دانش و تندرستی، دوره 8، شماره 3: 124-119
-  قاسمی، نظام‌الدین؛ کجباف، محمدباقر و ربیعی، مهدی. (1390). اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی بر کیفیت زندگی بر بهزیستی ذهنی و سلامت روان، نشریه روانشناسی بالینی، دوره 3، شماره 2: 34-23
-  قضاوی، زهرا؛ مردانی، زهرا و پهلوان‌زاده، سعید. (1396). بررسی تأثیر برنامه آموزش شادکامی فوردایس بر میزان شادکامی پرستاران، نشریه سلامت و مراقبت، دوره 19، شماره: 124-117
-  کشاورز افشار، حسین؛ اسکندری، ناهید؛ قنبریان، الهه؛ انیسی، جعفر و راه نجات، محسن. (1396). نقش متغیرهای جمعیت شناختی و سلامت روان در کیفیت زندگی بازنشستگان نیروهای مسلح، نشریه پرستار و پزشک در رزم، دوره 5، شماره 7: 54-46
-  کشاورز، امیر و وفاییان، محبوبه. (1386). بررسی عوامل تأثیرگذار بر میزان شادکامی، نشریه اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی، دوره 2، شماره 5: 62-51
-  کیانی، علیرضا و صولتی، کمال. (1397). اثربخشی روان‌درمانی مبتنی بر کیفیت زندگی بر سلامت روان خانواده‌های بیماران روانی مزمن، مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، دوره 20، شماره 3: 58-50
-  مهرداد، ثابت و لطفی کاشانی، فرح. (1389). هنجاریابی آزمون شادکامی آکسفورد، نشریه اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی، دوره 4، شماره 15: 18-7
-  هزارجریبی، جعفر و مرادی، سجاد. (1396). درک شهروندان از معانی و تعاریف شادکامی (پژوهش کیفی در استان ایلام)، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، دوره 9، شماره 33: 134-77
-  هوشنگی، محسن؛ الهی، سید مجید؛ امین افشار، زهرا و صدوق، سید محمود. (1394). بررسی تأثیر فرهنگ‌سازمانی و سبک رهبری بر پذیرش تکنولوژی و مدیریت دانش (مورد مطالعه: شرکت‌های تولیدی استان قزوین)، مدیریت فرهنگ‌سازمانی، دوره 13، شماره 3: 762-739
-  یعقوبی، ابوالقاسم؛ عروتی موفق، اکبر؛ چگینی، علی‌اصغر و محمد زاده، سروه. (1394). فرا تحلیل رابطه گرایش مذهبی با سلامت روان، نشریه اندازه‌گیری تربیتی، دوره 6، ء شماره 21: 129-113.
 
-  Allam, H., Bliemel, M., Spiteri, L., Blustein, J., & Ali-Hassan, H. (2019). Applying a multi-dimensional hedonic concept of intrinsic motivation on social tagging tools: A theoretical model and empirical validation. International Journal of Information Management, 45, 211-222.
-  Asmelash, A. G., & Kumar, S. (2019). The structural relationship between tourist satisfaction and sustainable heritage tourism development in Tigrai, Ethiopia. Heliyon, 5(3), e01335.
-  Baabdullah, A. M. (2018). Consumer adoption of Mobile Social Network Games (M-SNGs) in Saudi Arabia: The role of social influence, hedonic motivation and trust. Technology in Society, 53, 91-102.
-  Chen, S., Fan, Y., Cao, Y., & Khattak, A. (2019). Assessing the relative importance of factors influencing travel happiness. Travel Behaviour and Society, 16, 185-191.   doi:https://doi.org/10.1016/j.tbs.2019.01.002
-  Fatima, J. K., Di Mascio, R., & Sharma, P. (2020). Demystifying the impact of self-indulgence and self-control on customer-employee rapport and customer happiness. Journal of Retailing and Consumer Services, 53, 101967. doi:https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2019.101967
-  Gao, L., Bai, X., & Park, A. (2017). Understanding sustained participation in virtual travel communities from the perspectives of is success model and flow theory. Journal of Hospitality & Tourism Research, 41(4), 475-509.
-  Gao, Y., Rasouli, S., Timmermans, H., & Wang, Y. (2017). Understanding the relationship between travel satisfaction and subjective well-being considering the role of personality traits: A structural equation model. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 49, 110-123.
-  García-Jurado, A. (2019). Evaluating the role of gamification and flow in e-consumers: millennials versus generation X. Kybernetes, 48(6), 1278-1300.
      doi:10.1108/K-07-2018-0350
-  Gentzler, A. L., Palmer, C. A., Ford, B. Q., Moran, K. M., & Mauss, I. B. (2019). Valuing happiness in youth: Associations with depressive symptoms and well-being. Journal of Applied Developmental Psychology, 62, 220-230. doi:https://doi.org/10.1016/j.appdev.2019.03.001
-  Herrando, C., Jimenez-Martinez, J., & Martin de Hoyos, M. J. (2018). Surfing or flowing? How to retain e-customers on the internet. Spanish Journal of Marketing-ESIC, 22(1), 2-21.
-  Hong, J.-C., Tsai, C.-R., Hsiao, H.-S., Chen, P.-H., Chu, K.-C., Gu, J., & Sitthiworachart, J. (2019). The effect of the “Prediction-observation-quiz-explanation” inquiry-based e-learning model on flow experience in green energy learning. Computers & Education, 133, 127-138.
-  Huang, H.-C., Pham, T. T. L., Wong, M.-K., Chiu, H.-Y., Yang, Y.-H., & Teng, C.-I. (2018). How to create flow experience in exergames? Perspective of flow theory. Telematics and Informatics, 35(5), 1288-1296.
-  Jackson, S. A. (1995). Factors influencing the occurrence of flow state in elite athletes. Journal of applied sport psychology, 7(2), 138-166.
-  Kardong-Edgren, S., Farra, S. L., Alinier, G., & Young, H. M. (2019). A Call to Unify Definitions of Virtual Reality. Clinical Simulation in Nursing, 31, 28-34. doi:https://doi.org/10.1016/j.ecns.2019.02.006
-  Kim, M. J., & Hall, C. M. (2019). A hedonic motivation model in virtual reality tourism: Comparing visitors and non-visitors. International Journal of Information Management, 46, 236-249.
-  Kim, M. J., Lee, C.-K., & Bonn, M. (2017). Obtaining a better understanding about travel-related purchase intentions among senior users of mobile social network sites. International Journal of Information Management, 37(5), 484-496.
-  Lee, J., Kim, J., & Choi, J. Y. (2019). The adoption of virtual reality devices: The technology acceptance model integrating enjoyment, social interaction, and strength of the social ties. Telematics and Informatics, 39, 37-48.
-  Lee Yun, J. (2019). Antecedents and consequences of flow state in e-commerce. Journal of Consumer Marketing, 36(2), 264-275. doi:10.1108/JCM-10-2015-1579
-  Li, T., & Chen, Y. (2019). Will virtual reality be a double-edged sword? Exploring the moderation effects of the expected enjoyment of a destination on travel intention. Journal of Destination Marketing & Management, 12, 15-26.
-  Loureiro, S. M. C., Guerreiro, J., Eloy, S., Langaro, D., & Panchapakesan, P. (2018). Understanding the use of Virtual Reality in Marketing: A text mining-based review. Journal of Business Research.
-  Manghisi, V. M., Uva, A. E., Fiorentino, M., Gattullo, M., Boccaccio, A., & Monno, G. (2018). Enhancing user engagement through the user centric design of a mid-air gesture-based interface for the navigation of virtual-tours in cultural heritage expositions. Journal of Cultural Heritage, 32, 186-197.
-  Manis, K. T., & Choi, D. (2019). The virtual reality hardware acceptance model (VR-HAM): Extending and individuating the technology acceptance model (TAM) for virtual reality hardware. Journal of Business Research, 100, 503-513.   doi:https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2018.10.021
-  Martínez, L. M., Estrada, D., & Prada, S. I. (2019). Mental health, interpersonal trust and subjective well-being in a high violence context. SSM - Population Health, 8, 100423. doi:https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2019.100423
-  Mason, D., Mackintosh, J., McConachie, H., Rodgers, J., Finch, T., & Parr, J. R. (2019). Quality of life for older autistic people: The impact of mental health difficulties. Research in Autism Spectrum Disorders, 63, 13-22.
-  Moeinaddini, M., Asadi-Shekari, Z., Aghaabbasi, M., Saadi, I., Zaly Shah, M., & Cools, M. (2020). Proposing a new score to measure personal happiness by identifying the contributing factors. Measurement, 151, 107115.
-  Pestana, M. H., Parreira, A., & Moutinho, L. (2019). Motivations, emotions and satisfaction: The keys to a tourism destination choice. Journal of Destination Marketing & Management. doi:https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2018.12.006
-  Sánchez-Cabrero, R., Costa-Román, Ó., Pericacho-Gómez, F. J., Novillo-López, M. Á., Arigita-García, A., & Barrientos-Fernández, A. (2019). Early virtual reality adopters in Spain: sociodemographic profile and interest in the use of virtual reality as a learning tool. Heliyon, 5(3), e01338.
-  Scherer, R., Siddiq, F., & Tondeur, J. (2019). The technology acceptance model (TAM): A meta-analytic structural equation modeling approach to explaining teachers’ adoption of digital technology in education. Computers & Education, 128, 13-35. doi:https://doi.org/10.1016/j.compedu.2018.09.009
-  Seifan, M., Dada, D., & Berenjian, A. (2019). The effect of virtual field trip as an introductory tool for an engineering real field trip. Education for Chemical Engineers, 27, 6-11. doi:https://doi.org/10.1016/j.ece.2018.11.005
-  Sharma, P., & Nayak, J. K. (2018). Testing the role of tourists' emotional experiences in predicting destination image, satisfaction, and behavioral intentions: A case of wellness tourism. Tourism Management Perspectives, 28, 41-52.    doi:https://doi.org/10.1016/j.tmp.2018.07.004
-  Sherman, W. R., & Craig, A. B. (2019). Chapter 1 - Introduction to Virtual Reality. In W. R. Sherman & A. B. Craig (Eds.), Understanding Virtual Reality (Second Edition) (pp. 4-58). Boston: Morgan Kaufmann.
-  Siess, A., & Wölfel, M. (2019). User color temperature preferences in immersive virtual realities. Computers & Graphics, 81, 20-31.
-  Sihi, D. (2018). Home sweet virtual home. Journal of Research in Interactive Marketing, 12(4), 398-417. doi:10.1108/JRIM-01-2018-0019
-  Singh, D. K. A., Rahman, N., Seffiyah, R., Chang, S., Zainura, A., Aida, S., & Rajwinder, K. (2017). Impact of virtual reality games on psychological well-being and upper limb performance in adults with physical disabilities: A pilot study. Med J Malaysia, 72(2), 119.
-  Singleton, P. A. (2019). Validating the Satisfaction with Travel Scale as a measure of hedonic subjective well-being for commuting in a U.S. city. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 60, 399-414. doi:https://doi.org/10.1016/j.trf.2018.10.029
-  Tamilmani, K., Rana, N. P., Prakasam, N., & Dwivedi, Y. K. (2019). The battle of Brain vs. Heart: A literature review and meta-analysis of “hedonic motivation” use in UTAUT2. International Journal of Information Management, 46, 222-235. doi:https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.01.008
-  Tussyadiah, I. P., Wang, D., Jung, T. H., & tom Dieck, M. C. (2018). Virtual reality, presence, and attitude change: Empirical evidence from tourism. Tourism Management, 66, 140-154.
-  Valikhani, A., Ahmadnia, F., Karimi, A., & Mills, P. J. (2019). The relationship between dispositional gratitude and quality of life: The mediating role of perceived stress and mental health. Personality and Individual Differences, 141, 40-46. doi:https://doi.org/10.1016/j.paid.2018.12.014
-  Yung, R., & Khoo-Lattimore, C. (2017). New realities: a systematic literature review on virtual reality and augmented reality in tourism research. Current Issues in Tourism, 1-26.
-  Zhou, M., & Zhang, X. (2019). Online social networking and subjective well-being: Mediating effects of envy and fatigue. Computers & Education, 140, 103598. doi:https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103598