نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• عاطفه صداقتی ¹
• مرضیه سادات الوند ²
• محمدتقی پیربابایی ³

¹ استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد

² استادیار دانشکده علوم انسانی، گروه علوم سیاسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

³ استاد گروه معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز

چکیده

سیاستگذاری مسکن شهری، بعنوان یکی از مهم‌ترین عرصه‌های سیاستگذاری شهری همواره مطمح‌نظر برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران شهری بوده‌است. این‌در‌حالی‌است که برخی سیاست‌های پوپولیستی توسعه مسکن با هدف حداکثر سازگاری با شرایط گروه هدف به‌ویژه توان درآمدی آنها، دچار تقلیل‌گرایی نظری شده و در درازمدت اثرات منفی اقتصادی، کالبدی، زیست‌محیطی، سیاسی و اجتماعی- فرهنگی‌ای دارد که تدبیراندیشی کاهش این اثرات، بعضاً دشوار یا هزینه‌بر است. درهمین‌راستا ، «طرح مسکن مهر» در سندراهبردی مسکن کشور (1385) در قالب بند «د» قانون بودجه‌ی 1386 با تأکید بر گروه هدف کم‌درآمد، در نوشتار حاضر بررسی شده‌است. رویکرد تحقیق، کیفی با استناد به پرسش‌نامه محقق‌ساخت نیمه‌ساختاریافته به‌شیوه‌ی گفتگوی هدفمند در سطح متخصصین مطلع، است. از مجموع 22 کداصلی و 22 مفهوم شناسایی شده‌ی مرتبط، 15 مقوله‌ی اصلی در قالب 4 سوال تحقیق، استخراج و تحلیل محتوا شده‌اند. طبق یافته‌ها، در طرح مسکن مهر، 7 خصیصه معرف موضوع پوپولیسم قابل ردگیری در ایده، اجرا و روندهای طرح، شناسایی و تبیین شده‌است که تأکید بر نتیجه‌گرایی و بازدهی فوری طرح‌ها بجای کیفیت‌گرایی و همچنین قطبی‌سازی و جدال حاشیه و متن، بیش ازهمه مورد تاکید است. این‌همه سبب شده‌ تا بازتولید قطب‌بندی اجتماعی، منجر به افزایش شکاف طبقاتی، تورم شدید و کسری بودجه گردد؛ آنچه نهایتاً با وجود موفقیت موردی در برخی نواحی، حداقل از جنبه فرهنگی و سبک زندگی، با معضلات اساسی روبه‌روست.

کلیدواژه‌ها

• پوپولیسم
• سیاست‌گذاری شهری
• مسکن شهری
• مسکن مهر
• سبک زندگی

موضوعات

• توسعه اجتماعی - رفاه اجتماعی -جهانی شدن -تعرضات خانوادگی -رضایت شغلی- مشارکت اجتماعی

عنوان مقاله [English]

Analyzing the role of populist considerations in urban housing policy (Case study: Mehr housing project)

نویسندگان [English]

• Atefeh Sedaghati ¹
• Marzieh sadat Alvand ²
• Mohammad Taghi Pirbabaei ³

¹ Assistant Professor, Faculty of Arts, Department of Urban Planning, University of Bojnord

² Assistant Professor, Faculty of Humanities, Department of Political Science, University of Bojnord

³ Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Tabriz Islamic Art University

چکیده [English]

Urban‌housing‌policy, as‌one‌of‌the‌most important areas of urban‌policy has always been considered by urban‌ planners and policy‌makers. While some populist‌policies of ‌development with the aim‌of maximizing adaptation to the conditions of target group, especially their income, have undergone theoretical ‌reductionism and in long run negative‌ economic, physical, environmental, political and socio-cultural effects; trying to reduce these effects is sometimes difficult or costly. In‌this‌regard, the "Mehr‌Housing Plan" has been reviewed in this article, which is seen in the strategic ‌housing-document of the country in 2006 and in paragraph "d" of the 2007 budget law, with emphasis on the low-income target‌ group. The ‌approach of present study is qualitative ‌based on the semi-structured researcher-made questionnaire by purposeful interview at the level of knowledgeable experts. Out of a total of 22‌main codes and 22‌identified related concepts, 15‌main categories have been extracted and analyzed in the form of 4‌main research questions According to the findings, in the Mehr housing project, 7 characteristics of populism that can be traced in the idea, implementation and trends of the project have been identified and explained. Emphasis is placed on results orientation and immediate effectiveness of plans, instead of quality orientation, as well as polarization and border and text conflicts.

کلیدواژه‌ها [English]

• Populism
• urban policy
• Urban housing
• Mehr housing
• lifestyle