نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی جامعه شناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

2 گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

پیشرفت اجتماعی، توانایی جوامع انسانی برای برطرف کردن نیازها، دستیابی به رفاه و استفاده اعضای آن از فرصت‌های زندگی قلمداد می‌شود. این ویژگی با فعال شدن ساز و کارهای کنشگرانه، یعنی مطالبه‌گری اجتماعی قابل تحقق است. در صورت پراکندگی مطالبه‌گری، با احتمال شیوع ناهنجاری و تخریب متقابل جامعه و دولت همراه خواهد شد. امنیت اجتماعی، یکی از مهمترین میانجی‌های جامعه‌شناختی در تسریع یا تعویق پیشرفت اجتماعی تعریف می‌شود. هدف پژوهش حاضر بررسی تجربی ارتباط مستقیم و غیرمستقیم مطالبه‌گری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی از طریق امنیت اجتماعی بر اساس نظریاتی مانند توسعه اجتماعی، مطالبه‌گری تأملی و کنش ارتباطی می‌باشد. پژوهش حاضر کمی و با روش تحلیل ثانویه انجام شده است. داده‌های متغیر وابسته پیشرفت اجتماعی، متغیر مستقل مطالبه‌گری اجتماعی و متغیر میانجی امنیت اجتماعی از داده‌های قابل استخراج از تارنماهای رسمی سازمان ضرورت پیشرفت اجتماعی، بانک جهانی، لگاتوم و دولت شکننده از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰ برای چهار کشور ایران، عربستان، عراق و امارات متحده عربی که همگی دارای ویژگی‌های مشترک اقتصادی و دینی هستند، گردآوری شده است. علی‌رغم تأیید روایی و پایایی متغیر‌های ذکر شده،در تحقیق حاضر مجددا با روش تحلیل عامل تأییدی شاخص‌های آلفای کرونباخ، روایی همگرا و واگرا تأیید شده است. داده‌ها با روش مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزاهای SPSS27 و Smart Pls3 تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهدکه مطالبه‌گری اجتماعی شهروندان رابطه مستقیم و غیرمستقیم با پیشرفت اجتماعی با میانجی‌گری امنیت اجتماعی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Analyzing the relationship between social demands and social progress (A study among selected rentier countries in the Middle East)

نویسندگان [English]

  • Ehsan Rahmani khalili 1
  • seide malihe hosseini 2
  • ali baghaei sarabi 3

1 Assistant Professor, Department of Sociology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

2 Department of Sociology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

3 Assistant Professor Department of Sociology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Socialprogress is considered to be the ability of human societies to meet their needs, achieve well-being and use their members' opportunities in life.This feature can be realized by activating active mechanisms,that is, socialdemands.In case of dispersion of demands,It will be associated with the possibility of abnormality and mutual destruction of the society and the government.Socialsecurity is defined as one of the most important sociological mediators in accelerating or delaying socialprogress.The aim of the current research is to empirically examine the direct and indirect relationship between socialdemand and social progress through social security based on theories such as social development, reflective demand and communicative action.The current research is done quantitatively and with the secondary analysis method.Data related to social,different independent social demand and social security mediator from officially recognizable data from the websites of Social Development Organization,World Bank,LegatumandShiller Government from2011 to2020 for four countries of Iran,Saudi Arabia,Iraq and UAE,all of which have common economic and religious characteristics,has been compiled.Despite confirming the validity and reliability of the mentioned variables,in the present research, the convergent and divergent validity has been confirmed again with the method of confirmatory factor analysis of Cronbach's alpha indices Data were analyzed by structural equation modeling method in SPSS27 and Smart Pls3 software.The results show that citizens' social demands have a direct and indirect relationship with social progress through the mediation of social security

کلیدواژه‌ها [English]

  • social progress
  • social demand
  • security structure
  • oil countries
  • ابراهیم پور، حبیب و باهنر، فاطمه. (1395)، نقش مطالبه گری مردم در تحقق حکمرانی خوب، دومین کنفرانس بین‌المللی حسابداری و مدیریت در هزاره سوم.
  • اسدی دربندی، طناز. (۱۳۹۷)، تأثیر صلح و امنیت بر رشد و توسعه اقتصادی کشورها در شرایط ناشی از جهانی‌شدن (با رویکرد نوین صلح و توسعه اقتصادی) ماهنامه آفاق علوم انسانی، شماره ۱۳.
  • اجاقی، صبا و آقایی فیروزآبادی، سید محمود. (1399)، طراحی مدل مفهومی اجرای الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با تأکید بر بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی). راهبرد.
  • اکبریان، مهدی و فتحی، لیلا. (1391)، مشارکت مردم اساس توسعه اجتماعی، پژوهش و سلامت، شماره 1.
  • آمارتیا، سن. (1382)، توسعه به‌مثابه آزادی، ترجمه وحید محمودی، تهران: دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
  • باغدار دلگشا، علی. (1394)، بررسی مطالبات اجتماعی زنان در مطبوعات دوره مشروطه (با تأکید بر روزنامه‌های صوراسرافیل، مساوات و ایران نو)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • بیرانوند، نسرین. (1399)، بررسی و تحلیل راهکارهای مطالبه گری مردم از مسئولین از منظر جامعه‌شناسی با رویکرد بهبود زندگی مردم (مطالعه موردی: شهروندان 18 سال شهر خرم‌آباد). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته علوم اجتماعی، گرایش جامعه‌شناسی، دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی (ره).
  • تنهایی، حسن. (1397)، جایگاه گفتمان مطالبه گری در جامعه‌شناسی نظری و جامعه‌شناسی تفسیری، سخنرانی در نشست مشترک گروه جامعه‌شناسی نظری و گروه جامعه‌شناسی تفسیری، انجمن جامعه‌شناسی ایران، hatanhaei.ir
  • جلالوند، انسیه. (1395)، مطالعه جامعه‌شناختی مطالبات اجتماعی زنان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته مطالعات زنان، گرایش حقوق زن در اسلام، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهرا.
  • حسینی، فریده. (1384)، بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر مشارکت جوانان در سازمان‌های غیردولتی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، دانشکده علوم اجتماعی.
  • حسینی، سیده ملیحه و رحمانی خلیلی، احسان. (۱۴۰۱)، مقایسه تطبیقی پیشرفت اجتماعی در ایران و مالزی (۲۰۲۰-۲۰۱۱) با تأکید بر الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت، یازدهمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت.
  • درخشان، مرتضی؛ آفارانی، الهه و رنانی محسن. (1400)، توسعه مرور تلفیقی بر جایگاه ایران در شاخص‌های جهانی توسعه، چاپ اول، فرهنگ مردم، نشر مکتوب.
  • رهنورد، فرج اله؛ بیاتی چالشتری، طیبه؛ طاهرپور کلانتری، حبیب اله و منوریان، عباس. (1396). پاسخگویی در شبکه خط‌مشی عمومی، نشریه علمی فرایند مدیریت و توسعه، دوره 30، شماره 4.
  • رحیمی، حسن. (۱۳۸۹)، نظریه دولت رانتیر و جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، شماره ۲۲.
  • رضایی روشن، هدی: رحمانی فیروزجاه، علی؛ طهرانچیان، امیر منصور و محسنی، رضاعلی. (1398)، تأثیر پیشرفت اجتماعی و آزادی اقتصادی بر تولید ناخالص داخلی با استفاده از روش دادهای تابلویی (2018-2014)، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال نوزدهم، شماره 75.
  • ستاری، سجاد. (1394)، صور بنیادی حیات نفتی، فصلنامه دولت پژوهی، شماره 2.
  • سعیدی رضوانی. (1396)، درآمدی بر فلسفة تعلیم و تربیت تکلیف گرا: چالش میان تعلیم و تربیت دینی و تعلیم و تربیت سکولار، مشهد: پژوهشکدة مطالعات اسلامی در علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • سیف قلی، محسن. (1398)، مطالعه نگرش شهروندان آبادان نسبت به طرح مطالبات اجتماعی در فضای مجازی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور، دانشکده علوم انسانی، گروه علوم اجتماعی.
  • شکرچی، احمد. (1395)، مردم‌سالاری و جهانی‌شدن در نسل سوم دولت‌های رانتی نفتی، تحلیل اجتماعی نظم و نابرابری اجتماعی، پژوهشنامه علوم انسانی، شماره ۸.
  • شفیعی نیا، محمد شفیع و فارسی، محمدرضا. (1397)، نقش امنیت در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت (با تأکید بر عرصه معنویت)، فصلنامه علمی امنیت ملی، سال دهم، شماره ۳۵.
  • طلسچی یکتا، جواد. (۱۴۰۱)، مطالبه‌گری اجتماعی چیست و برای احقاق حقوق شهروندی چه باید کرد، پایگاه اطلاع‌رسانی مددکاران اجتماعی ایران. salamatnews.com
  • علاسوند، فریبا. (1387)، فقه زنان نگاهی گذرا به مبانی و تفاوت‌ها، خردنامه همشهری، شماره 26.
  • فیروزآبادی، سید احمد؛ حسینی، سید رسول و قاسمی، روح اله. (1389)، مطالعه شاخص‌ها و رتبه توسعه اجتماعی در استان‌های کشور و رابطه آن با سرمایه اجتماعی، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال دهم، شماره 37.
  • محمودپور، اشکان. (1399)، تأثیر پیشرفت اجتماعی بر نوآوری در کشورهای درحال‌توسعه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه.
  • می‌دری، احمد و خیرخواهان، جعفر. (۱۳۸۳)، حکمرانی خوب؛ بنیان توسعه، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  • نقره‌ای، مرتضی. (1398)، مفهوم شناسی مطالبه گری مبتنی بر آموزه‌های انقلاب اسلامی و دلالت‌های در برنامه درسی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • نیازی، شهریار؛ قیسوندی، آرمان و حمید قیسوندی. (1391)، بررسی میزان شناخت جوانان از حقوق و مطالبات شهروندی، ماهنامه دادرسی، سال شانزدهم، شماره 31.
  • هزارجریبی، جعفر و ابوالفضل امانیان. (1390)، آگاهی زنان از حقوق شهروندی و عوامل مؤثر بر آن، معاملات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای 18 و 19.
  • هزارجریبی، جعفر و بلندیان، غلامحسین. (1386)، مطالبات نوین اجتماعی و ظرفیت‌سازی در امنیت داخلی کشورهای درحال‌توسعه، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، شماره 29.
  • هندیانی، عبدالله. (۱۳۸۶)، بررسی تحولات مفهومی امنیت در محیط امنیتی، فصلنامه دانش انتظامی، سال نهم، شماره ۳.