برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی

مدل سازی و تبیین اثربخشی فرهنگ اعتماد بر ارزشهای اجتماعی توسعه پایدار (مورد مطالعه: ساکنین شهر شیراز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مصطفی علیزاده آرند 1
جهانگیر جهانگیری 2
منصور طبیعی 2
اصغر میرفردی 2

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه دانشگاه شیراز، مدرس دانشگاه

2 گروه جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز،شیراز، ایران

https://doi.org/10.22054/qjsd.2025.81798.2617
چکیده
فرهنگ اعتماد بیانگر ویژگی های فرهنگی هر جامعه است که باعث اعتماد یا بی اعتمادی افراد می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر فرهنگ اعتماد(شامل جهت‌گیری معطوف به آینده، فعال گرایی، ثبات اجتماعی، اعتماد نهادی و آشنایی با محیط اجتماعی) بر ارزش‌های اجتماعی توسعه پایدار( شامل مدارا، مشارکت سیاسی و آزادی مداری) در شهر شیراز انجام شد. روش‌شناسی تحقیق مبتنی بر یک مدل مفهومی بود که به کمک نرم‌افزارهای SmartPLS و SPSS تحلیل شد. داده‌های مورد استفاده در این تحقیق از طریق پرسشنامه محقق ساخته میان نمونه‌ای به تعداد 390 پاسخگو از شهروندان شهر شیراز جمع‌آوری گردید و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که فرهنگ اعتماد تأثیری مثبت بر ارزش‌های اجتماعی توسعه پایدار دارد. مقدار این تأثیر با ضریب ۳۸/۰ نشان داد که فرهنگ اعتماد به مقدار 15 درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین می‌نماید. همچنین یافته‌ها نشان داد که میزان فرهنگ اعتماد در جامعه مورد مطالعه بر اساس بعد خلقیات شخصی، بالا و در بعد ساختاری پایین بود. درنتیجه، متغیر فرهنگ اعتماد رابطه‌ای مستقیم با متغیر وابسته دارد. به عبارتی، هر چه فرهنگ اعتماد در میان افراد جامعه بیشتر باشد، ارزش‌های اجتماعی توسعه پایدار نیز در جامعه تقویت خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

فرهنگ اعتماد
ارزشهای اجتماعی
توسعه پایدار
اعتماد
موضوعات

عنوان مقاله English

Modeling and explaining the effectiveness of trust culture on social values of sustainable development (Case study: residents of Shiraz)

نویسندگان English

Mostafa Alizadearand 1
jahangir jahangiri 2
Mansour Tabiee 2
Asghar Mirfardi 2
1 phd student of economic sociology and development of Shiraz University, university Instructor
2 Department of Sociology, Faculty of Economics, Management and Social Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده English

The culture of trust reflects the cultural characteristics of a society that lead to either trust or mistrust among individuals. This study aimed to examine the impact of the culture of trust (including future orientation, proactivity, social stability, institutional trust, and familiarity with the social environment) on the social values of sustainable development (including tolerance, political participation, and freedom orientation) in the city of Shiraz. The research methodology was based on a conceptual model analyzed using SmartPLS and SPSS software. The data for this study were collected through a researcher-made questionnaire administered to a sample of 390 respondents from the citizens of Shiraz and were analyzed using structural equation modeling (SEM). The findings revealed that the culture of trust has a positive effect on the social values of sustainable development. This effect, with a coefficient of 0.38, indicated that the culture of trust explains 15% of the variance in the dependent variable. Additionally, the results showed that the level of trust culture in the studied society was high in the personal disposition dimension but low in the structural dimension. Consequently, the culture of trust has a direct relationship with the dependent variable. In other words, the higher the culture of trust among individuals in society, the more the social values of sustainable development will be strengthened.

کلیدواژه‌ها English

trust culture
social values
sustainable development
trust
 
-  آذرنگ، عبدالحسین. (1364)، تکنولوژی و بحران محیط‌زیست، تهران: امیرکبیر
-   ازکیاء، مصطفی و حسنی‌راد، کریم. (1388)، «نقش اعتماد اجتماعی در مشارکت مردم در طرح‌های توسعه روستایی»، پژوهش‌نامه علوم اجتماعی، سال سوم، شماره 1: 27-7. 
-   پاتنام، رابرت. (1380)، دموکراسی و سنت‌های مدنی. محمدتقی دل‌فروز، تهران: انتشارات وزارت کشور.
-   پور اصغر سنگاچین، فرزام؛ غفاری رهبر، فاطمه و حسین‌آبادی، محمد. (1399)، توسعه پایدار، مبانی و شاخص‌های پایداری، تهران: علم کشاورزی ایران.
-   پور اصغر سنگاچین، فرزام. (1394)، «اهداف توسعه هزاره (MDG) و اهداف توسعه پایدار (SDG)»، ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، شماره 186: 46-6.
-   جورج ریتزر، (1374)، نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی.
-   خنیفر، حسین؛ کاملی، علیرضا و نیک‌خواه، روح‌الله. (1394)، «اثر اعتماد تیمی بر فرهنگ مشارکتی: نقش میانجی‌گری انتقال دانش»، مدیریت فرهنگ‌سازمانی، سال هیجدهم، شماره 1: 27-46.
-   دیرباز، عسکر و دادگر، حسین. (1386)، نگاهی به اسلام و توسعه پایدار، تهران: کانون اندیشه جوان.
-   رزاقی مله، هادی و ابراهیمی، قربانعلی. (1397)، «تحلیل رابطه علی سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار گردشگری (مطالعه موردی: شهروندان شهر ساری)، فصل‌نامه برنامه‌ریزی توسعه گردشگری، سال هفتم، شماره 25: 46-71.
-   ریتزر جورج. (1386)، نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر. ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
-   ریتزر، جورج. (1374)، نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: علمی.
-   زتومپکا، پیوتر. (1386)، اعتماد نظریه جامعه‌شناختی، غلام‌رضا غفاری، تهران: شیرازه.
-   زتومکا، پیوتر (1384)، اعتماد یک نظریه جامعه‌شناختی، ترجمه فاطمه گلابی، تبریز، نشر ستوده.
-   سلطانی پور، فرزانه و دماری، بهزاد (1395)، وضعیت توسعه پایدار در ایران، مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، سال چهاردهم، شماره 4: 1-14.
-   سراج زاده، حسین؛ ادهمی، جمال و اکبری، یونس. (1392)، «مطالعه جامعه‌شناختی فرهنگ اعتماد در بین دانشجویان اقوام چهارگانه آذری، فارس، کرد و لر»، فصل‌نامه جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، سال اول، شماره 1: 55-81.
-   شارع پور، محمود. (1380)، «فرسایش سرمایه اجتماعی و پیامدهای آن». نامه انجمن جامعه‌شناسی. سال اول. شماره 1.
-   شیخ، زهرا. (1397)، اعتماد اجتماعی و فرهنگ اعتماد، تهران، انتشارات جامعه شناسان.
-   صفایی پور، مسعود؛ مرادی‌مفرد، سمیرا و امیری فهلیانی، محمدرضا. (1395)، «ارزیابی و اولویت‌بندی شاخص‌های توسعه پایدار شهری با استفاده از مدل تحلیل شبکه ANP موردشناسی: مناطق شهر زنجان»، جغرافیا و آمایش شهری – منطقه‌ای، شماره 19: 143-160.
-   عمادی، مرتضی؛ جعفری نیا، غلامرضا و امینی، ناصر. (1400)، «بررسی ارتباط بین اعتماد اجتماعی و گرایش به مشارکت داوطلبانه در فعالیت‌های جمعیت هلال‌احمر (نمونه موردمطالعه: شهر اصفهان)»، پژوهش‌های جامعه‌شناختی، سال پانزدهم، شماره 3: 8-28.
-   غفاری، غلامرضا. (1380)، «بررسی رابطه اعتماد و مشارکت در نواحی روستایی کاشان»، رساله دکتری، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.
-   غفاری، غلامرضا. (1385)، «سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی»، مجله مطالعات اجتماعی ایران، سال اول، شماره 1: 159- 199.
-   فوکویاما، فرانسیس. (1385)، پایان نظم؛ سرمایه اجتماعی و حفظ آن، غلام عباس توسلی، تهران: انتشارات جامعه ایرانیان.
-   فوکویاما، فرانسیس. (1400)، اعتماد، فضائل اجتماعی و خلق سعادت، ترجمه علیرضا بهشتی شیرازی، تهران: پردیس دانش.
-   کافی، مجید و لشکری، علیرضا (1402)، تأثیر اعتماد اجتماعی بر رشد اقتصادی با تأکید بر مورد ایران، دو فصلنامه علمی جستارهای اقتصادی ایران، سال بیستم، شماره 39: 69-93.
-   کلمن، جیمز. (1377)، بنیادهای نظریة اجتماعی، ترجمة منوچهر صبوری، تهران، نشر نی.
-   گلابی، فاطمه. (1389)، مطالعه اعتماد اجتماعی در شهر تبریز با تأکید بر رویکرد نسلی، رساله دکترای جامعه‌شناسی دانشگاه تهران.
-   گیدنز، آنتونی. (1990)، پیامدهای مدرنیت، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، مرکز.
-   ملاح، جعفر؛ حیدرآبادی، ابوالقاسم و فرزانه، سیف‌الله. (1401)، بررسی نقش اعتماد سیاسی و باورهای دینی در توسعه سیاسی (موردمطالعه شهرستان بندر گز)، مطالعات جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد تبریز.
-   مکی، تکتم؛ علویان پطرودی، سمیه؛ اسدی آقبلاغی، مرضیه؛ اقصایی، هلن و هاشمی، حسین (1397)، مقایسه رویکردهای توسعه پایدار در ایران و سایر کشورها، محیط‌زیست و توسعه، سال نهم، شماره 17: 17-24.
-   مور، استفان. (1376)، دیباچه‌ای بر جامعه‌شناسی، ترجمه مرتضی ثاقب فر، تهران: ققنوس.
-   میر کمالی، محمد؛ اعلامی، فرنوش و نارنجی ثانی، فاطمه. (1390)، «بررسی نقش فرهنگ اعتماد در عملکرد معلمان مدارس ابتدایی شهر تهران»، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، سال یازدهم شماره 42: 32-49.
-   نسترن، مهین؛ زنگی‌آبادی، علی و خلقی‌پور، خلیفه. (1386)، «توسعه پایدار- شهر پایدار»، کار و جامعه، شماره 58: 56-86.
-   هزارجریبی، جعفر و نجفی، ملک محمد. (1398)، «اعتماد اجتماعی و توسعه گردشگری»، مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال دوم شماره 5: 53-70.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما

داوران سال 1404