بررسی تطبیقی تأثیر بازدارنده‌های دینی و غیردینی بر وقوع جرایم اقتصادی: مقایسۀ زندانیان زندان اوین و همتایان غیر‌مجرم آنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

چکیده
چارچوب نظری این مقاله از تلفیق چند نظریۀ رقیب یا بدیل شکل گرفته است. این نظریه‌ها عبارت‌اند از: نظریۀ ترس از آتش دوزخ از هیرشی و استارک، نظریۀ همبسته‌های شخصیتی جرایم یقه‌سفیدها از کالینز و اشمیت، نظریۀ جامعه‌شناختی فساد از جیمز ویلیام کلمن و بالاخره نظریۀ اقتصادی جرایم یقه‌سفیدها یا نظریۀ انتخاب عقلانی از کورنیش و کلارک. به‌منظور آزمون فرضیات مستخرج از این نظریه‌ها، یک نمونۀ معرف 120 نفری از زندانیان جرایم اقتصادی محبوس در زندان اوین انتخاب شدند و با توجه به ماهیت پژوهش که از نوع علی ـ مقایسه‌ای یا نیمه‌آزمایشگاهی بود، یک گروه 120 نفری دیگر از فعالان اقتصادی و کارکنان دولت نیز به‌عنوان گروه همتا به پرسش‌نامه‌های پژوهش پاسخ دادند. نتایج تجزیه و تحلیل رگرسیون لجستیک 75 درصد از واریانس بین دو گروه مجرم و غیرمجرم را تبیین کرد. براساس این تجزیه و تحلیل، مجرمان اقتصادی مورد مطالعه باوجود برخورداری از درجۀ بالایی از دینداری و سابقۀ جامعه‌پذیری دینی دست به ارتکاب جرم زده‌اند. به‌علاوه مجرمان اقتصادی مورد بحث در تحلیل هزینه ـ فایده جرم قبل یا در لحظۀ ارتکاب آن، احتمال کشف جرم و قطعیت و شدت مجازات را بسیار کم‌تر (در مقایسه با گروه غیرمجرم) برآورد کرده بودند و بالاخره این‌که، درک آنان در لحظۀ ارتکاب جرم این بوده است که فرصت ارتکاب جرم در محل کار مهیا است و باید آن را مغتنم شمرد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Deterring Effects of Religious and Non-religious Factors on Economic Crimes: Comparing Evin Prisoners with Their Non-criminal Counterparts

نویسنده [English]

  • m sh
چکیده [English]

Abstract
Theoretically, the present paper is made up of some competing or alternative theories of white-collar crimes, including Hirschi & Stark’s theory of the Hellfire, Collins and Schmidt’s theory of personality correlates of white-collar crimes, James William Coleman’s sociological theory of corruption, and finally Cornish and Clark’s economic theory of white-collar crimes. In order to test the hypotheses extracted from the above mentioned theories, a representative sample of 120 prisoners of economic crimes currently incarcerated in Evin prison were selected. Since the present study is of a causal-comparative or quasi-experimental nature, a group of 120 managers currently active in Iranian corporations and official departments also responded to the research questionnaires. The logistic regression analysis accounted for 75 percent of the variance between the two groups. According to our analysis, despite enjoying a high level of religiosity and religious background, the economic criminals under the study have committed crimes. Moreover using a cost-benefit analysis before or during the crime commission, they (compared with the non-criminal group) had underestimated the probability of being caught and also that of certainty and severity of the punishments. Finally, they had committed crime according to their individual’s perception of the levels of criminal opportunity available in their workplace, an opportunity not to be missed out.    
Key Concepts: economic crimes, religious socialization, opportunity for committing crime, probability of crime being caught.
 
 
 
 
scientific orientation, altogether accounted for 40 percent of changes in the variable of young women’s economic consumption. The results of the study indicate that approximately 53% of women have a moderate to high tendency to modernity, and this percentage reflects the state of transition from tradition to modernity in Iran. Among the women with a tendency to modernity, whenever modernism rate was higher, i.e. when this variable existed as an array of valuable resources such as risk-taking, academic orientation, progressivism and universality (dimensions of modernity) in different aspects of social life of women, it meant that women will experience more different lifestyles.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • KeyConcepts: modernity
  • lifestyle
  • leisure
  • management of body
  • Consumption
  • Trust
  • scientific orientation
  • openness to new experiences
  • universalistic orientation
  • progressivism
پویافر، محمد؛ سیدحسین سراج‌زاده. (1388)، «سنجش دین‌داری با استفاده از رهیافت بومی»، فصلنامۀ تحقیقات علوم اجتماعی، 2(1).
دادخدایی، لیلا. (1389)، «مفهوم جرم اقتصادی و تحولات آن». تعالی حقوق، 6(2)، صص 45ـ69.
شجاعی‌زند، علیرضا. (1384)، «مدلی برای سنجش دین‌داری در ایران». مجلۀ جامعه‌شناسی ایران، 1(6)، صص 34ـ 66.
وریج کاظمی، عباس ؛ فرجی، مهدی. (1382)، «عرفی‌شدن و زندگی روزمره»، نامۀ علوم‌اجتماعی، 21، صص: 243ـ269.
معاونت آموزش قوۀ قضاییه. (1387)، سیاست جنایی ـ تقنینی ایران در جرایم اقتصادی، تهران: انتشارات جاودانه.
مؤمنی، فرشاد. (1392)، «قفل فساد را کلید شفافیت باز می کند»، ماهنامۀ سیاسی ـ فرهنگی نسیم بیداری، 35(4)، صص 79ـ83.
-    Becker, Gary S. (1968). Crime and Punishment: An economic Approach. Journal of political economy, Vol.76, No. 2, pp.169-217.
-    Beebe, Nicole lang, & Rao,V.srinivasan. (2005). using situational; crime prevention theory to explain the effectiveness of information systems security, proceedings of the 2005 softwars conference, Lasvegas,NV,Dec.2005.
-    Blickle, Gerhard; Schlegel, Alexander; Fassbender, Pantaleon; and Klein, Uwe. (2006). Some personality correlates of business white-collar crime, Applied psychology: An international review, Vol. 55. (2), pp: 220-233.
-    Brennan, Geoffrey, and Buchanan, James M.. (1985). The reason of rules: constitutional political economy. Cambridge, UK: CambridgeUniversity Press.
-    Bromberg, W.. (1965). Crime and the mind. New York: Macmilan.
-    Bryman, A. and Cramer, D. (1990). Quantitative data analysis for social scientists. UK: Routledge.
-    Buchanan, James M. and Tullock, Gordon. (1965). The calculus of consent: Logical Foundations of Constitutional Democracy, The university of Michigan Press.
-    Chavez, Mark. (2010). Rain dances in the dry season: Overcoming the religious congruence fallacy, Journal for the scientific study of religion, Vol. 49, No. 1, pp. 1-14.
-    Clark, Ronald. V. (1980). Situational crime prevention: Theory, and practice, British Journal of Criminology, 20, pp.136-147.
-    Coleman, James William. (2001). The causes of white-collar crime and the validity of explanation in the social sciences, In Lindgren, Sven-Ake (ed). White-collar crime research, old views and future potentials: lectures and papers from a Scandinavian seminar. National Council for crime prevention, Sweden. Pp. 55-68.
-    Collins, J.M, and Schmidt, F.L. (1993). Personality, integrity, and white-collar crime: A construct validity study. Personnel Psychology, 46, pp. 295-311.
-    Cornish, D., & Clarke, R. (1987). Understanding crime displacement: An application of rational choice theory. Criminology, 25(4), 933-947.
-    Dane, Francis c. (2011). Evaluating research: Methodology for people who need to read research, UK: sage Publications.
-    Downes, Anthony. (1957). An economic theory of democracy, New York: Harper and Brothers.
-    Gottfredson, Michael R. and Hirschi, Travis. (1990). A general theory of crime. Stanford: StanfordUniversity Press.
-    Harris, Mark A. (2003). Religiosity and perceived future ascetic deviance and delinquency among Mormon adolescents: Testing the ‘this-worldly’ supernatural sanction thesis. Sociological Inquiry73(1), 28-51.
-    Hirschi, Travis, and Stark, Rodney. (1969). Hellfire and delinquency. Social Problems, No. 17, pp. 202-213.
-    H’madoun, Maryam. (2011). Afraid of god or afraid of man: how religion shapes attitudes toward free riding and fraud, Department of Economics, University of Antwerp. Antwerp, Belgium.
-    Kerbo, H. R. (2003). Social Stratification and Inequality: Class Conflict in Historical, Comparative and Global Perspective. New York, McGraw-Hill.
-    Niskanen, William A. (1971). Bureaucracy and Representative Government: Chicago & New York: Aldine-Atherton, Inc.
-    Sherkat, Darren and Ellison, Christopher G. (1999). Recent developments and current controversies in the sociology of religion, Annual Review of Sociology, Vol. 25, pp. 363-394.
-    Sutherland, Edwin H. (1949). White Collar Crime, New York: Holt, Rinehart & Winston.