روابط قدرتی – پایگاهی و احساس تعهد سازمانی در سازمان‌های دولتی، عمومی و خصوصی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران. ایران.

2 ** استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه جامعه‌شناسی- دانشکده علوم اجتماعی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

چکیده

چکیده
 زمینه و هدف: قدرت و پایگاه دو بعد اساسی روابط اجتماعی هستند که موجب شکل‌گیری احساسات خاص در طی تعاملات اجتماعی در سازمان‌ها می‌شوند. هدف تحقیق حل مسئله ضعف تعهد سازمانی در سازمان‌های دولتی، عمومی و خصوصیبا توجه به نظریه روابط قدرتی و پایگاهی تئودور کمپر است.
روش: روش تحقیق پیمایش، ابزار تحقیق پرسشنامه‌های استاندارد آلن و میر و سنجش روابط قدرتی -پایگاهی و جامعه آماری کلیه کارکنان سازمان‌های دادگستری تهران، شهرداری تهران و سازمان خصوصی محصولات غذایی گوشتیران و حجم نمونه بر اساس برآورد از طریق فرمول کوکران در هر سازمان 400 نفر درمجموع 1200 پرسشنامه توزیع شد و شیوه نمونه‌گیری‌ها به‌صورت تصادفی ساده انجام گرفت.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که ضریب همبستگی بین روابط قدرتی و تعهد سازمانی سه سازمان گوشتیران (68/0-)، شهرداری (559/0-) و دادگستری (712/0-)، با افزایش روابط قدرتی از تعهد سازمانی کاسته می‌شود که این میزان عملکرد معکوس به ترتیب در دادگستری، گوشتیران و شهرداری کاهش می‌یابد و با توجه به ضریب همبستگی بین روابط پایگاهی و تعهد سازمانی می‌توان گفت در هر سه سازمان رابطه دو متغیر مثبت و مستقیم است. با توجه به ضریب همبستگی بین روابط پایگاهی و تعهد سازمانی گوشتیران (701/0)، شهرداری (789/0) و دادگستری (463/0)، با افزایش روابط پایگاهی تعهد سازمانی افزایش می‌یابد. که این میزان عملکرد مستقیم به ترتیب در شهرداری، گوشتیران و دادگستری افزایش می‌یابد.
نتیجه‌گیری: در ایجاد تعهد سازمانی در بین کارکنان سازمان‌ها روابط قدرتی تأثیر منفی و روابط پایگاهی تأثیر مثبت را نشان می‌دهد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Power-Status Relations and Feeling of Organizational Commitment in Government, Public and Private Organizations

نویسندگان [English]

  • elahe gorgvandi 1
  • f t 2
  • Saeed Maadani 3
1 Ph.D. Student of Sociology, Faculty of Social Sciences, Islamic Azad University Central Tehran Branch, Tehran, Iran.
3 Academic Member and Assistant Professor, Sociology Department, Islamic Azad University Central Tehran Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Abstract     
Power and status are two essential dimensions of social relations that create specific feelings during social interaction. Research question is as follows: Is there a difference in power relations - a place in the formation of organizational commitment among public, private and public organizations? The overall purpose of this research is to solve the problem of organizational commitment in governmental, public and private organizations according to Kemper's theory is there a difference in power status relations. The research method is descriptive and explanatory scrolling and is done by a questionnaire technique based on standardized questionnaires. The statistical population in this research is all employees of the Tehran Justice Organization, the Tehran Municipality and the private organization of food products in Goshtarjan. The method of sampling in the municipal organization as a checklist was straightforward in the organization of the meat industry and the judiciary. The findings of the research showed that the existence of a relationship between power-status relationships in the 
 
Regarding the correlation coefficient between power relations and organizational commitment of three organizations (-0.68), municipality (-0.559) and justice
(-0.712), with the increase of power relations, the organizational commitment is reduced, which The reverse performance decreases in the judiciary, brokers and municipality, respectively. Regarding the coefficient of correlation between status relationships and organizational commitment, it can be said that in all three organizations, the relationship between two variables is positive and direct. Stable relationships in all three organizations increase with the increase of organizational commitment due to the correlation coefficient between position relationships and organizational commitment of the three organizations of meatmen (0.701), municipality (0.789) and justice (0.463). Which increases direct performance in the municipality, meat industry and the judiciary, respectively. In creating an organizational commitment among employees of organizations, the power relations have a negative effect and the base relationships have a positive effect.
Keywords: Emotional commitment, Continuous commitment, Normative commitment, Power relations, Status relations
 

منابع

-   الوانی، مهدی و معمار زاده، محمد. (1374)، تعهد سازمانی، جلد اول، تهران: نشر ارغوان، چاپ سوم.

-   احمد پور، محمود و شائمی، علی. (1380)، «رابطه تعهد و وجدان کاری با تعهد سازمانی»، فصلنامه توسعه منابع انسانی، سال پنجم، شماره 11 و 12: 67-74.

-  بهروان، حسن؛ ساروقی، احمد و رنجبریان، بهرام. (1388)، «بررسی عوامل مؤثر بر میزان تعهد سازمانی کارکنان شرکت گاز شهر مشهد»، فصلنامه پژوهشی ویژه‌نامه جغرافیا دانشگاه مشهد، سال ششم، جلد 16، شماره 2: 38-49.

-   حمیدی، مهرزاد و کشتی دار، محمد. (1382)، «بررسی ساختار سازمانی و تعهد سازمانی در دانشکده‌های تربیت‌بدنی دانشگاه‌های کشور»، فصلنامه پژوهشی حرکت، سال پنجم، شماره 15: 19-27.

-  زرنگر، محمدعلی. (1383)، «بررسی تأثیر ابعاد رضایت شغلی بر تعهد سازمانی معلمان دبیرستان‌های شهر اصفهان»، مجله مصباح، سال سیزدهم، شماره 51: 139-151.

-  سلاجقه، پیمان. (1380)، «بررسی تأثیر عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی مدیران سطوح مختلف در صنایع کرمان» فصلنامه توسعه منابع انسانی، سال پنجم، شماره 12: 80-95.

-  صبوری، منوچهر. (1374)، جامعه‌شناسی سازمان‌ها، تهران: نشر شرکت شب تا، چاپ اول.

-   صمدی میارکلایی، اکبر و صمدی میرکلایی، حمزه. (1392)، «ارتقاء سطح تعهد سازمانی در سازمان‌های مردم‌نهاد: تبیین نقش راهبردیِ رضایت شغلی از طریق مدل معادلات ساختاری»، فصلنامه علوم اجتماعی ، سال چهارم، شماره 51: 43-59.

-  طلایی، اسماعیل. (1380)، بررسی عوامل مؤثر بر تعهد کار، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت دولتی، دانشگاه الزهرا.

-  فتاحی، فرانک. (1387)، ارزیابی عملکرد در زنجیره تأمین مواد غذایی (فرآورده‌های گوشتی)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام.

-  فکرآزاد، حسین. (1382)، مدیریت مؤسسات رفاهی، تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، چاپ اول.

-  قلی‌پور، آرین. (1395)، جامعه‌شناسی سازمان‌ها: رویکرد جامعه‌شناختی به سازمان و مدیریت، تهران: انتشارات سمت، چاپ پانزدهم.

-   کربلایی، یوسف. (1394)، «تأثیر ساختار سازمانی بر عملکرد کارکنان»، فصلنامه مدیریت سازمان‌های دولتی، سال سوم، شماره 30: 19-34.

-  گلشن فومنی، محمد رسول. (1390)، جامعه‌شناسی سازمان‌ها و توان سازمانی، تهران: نشر دیلماج، چاپ هفتم.

-  هویدا، رضا؛ مولایی، ناصر و صالحی، محمدحسین. (1394)، «نقش ارتباطات سازمانی اثربخش و اعتماد سازمانی در توسعه و بهبود نوآوری سازمانی مدارس»، فصلنامه علمی و پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، سال پنجم، شماره 2: 117-146.

-  دفتر مطالعات شهرداری تهران. (1395)، نظرسنجی رضایت شغلی کارکنان شهرداری تهران.

پژوهشگاه قوه قضاییه، پژوهشکده مطالعات پایه گروه مطالعات منابع انسانی. (1394)، نظرسنجی کارکنان سازمان دادگستری استان تهران.

دفتر امور پژوهشی کارخانه محصولات گوشتیران. (1390)، نظرسنجی تعهد سازمانی کارکنان محصولات گوشتیران.

 

-   Allen, N. J and Meyer,J. P. (2006). " The Mcasurement and Antecedents of Affective, Continuance and Normative Commitment to the Organization". Journal of Occupational psychology, 63: 1-18.

-   Allen, N. J and Meyer,J. P. (1996). "Affective, Continuance, and Normative Commitment to the Organization: An Examination of Construct Validity". Journal Of Vocational Behavior, Vol.49 119 (1/2), 39-63.

-   Kemper, theodor. (1991). Predicting emotions from social relations.- Social psychology quarterly. New York, NY: Guilford publications, vol.54,no,4

-   Kemper, theodor. (2006). POWER AND statuse. And the power-statuse theory of emotions. In handbooks of sociology of emotions. Edited by stets,JanE.janathan.H. New York. Springer science Business Media,LLC (New York, NY: Guilford publications).

-   Kemper, theodor. (1990). " Dimentions of micro interaction". American Journal of sociology. Vol.96.no,1.

-   Simon, Robin and Nath. (2004). "Some Correlates of role Conflict and Role Ambiguity among Public School Teacher" Journal of Human Relations, 18 (3): 1068-75.

-   Turner, Janatan.H. (2006). "Toward a gender sociological theory of Emotions",  journal for the theory of social Behavior 29, 11(3), 3-18.

-   Watkins, A. M. (1991). "The Relationship between Communication Affect, Job Alternative, and Voluntary Turnover Intentions", Southern Communication Journal, 41 (3): 198-209.

-   Xiao, Froese (2008). "Generalizability of an organizational Commitment Model", The Academy of Management Journal, 24: 512-526.