سازه فقر شهری: تجربه مردم‌نگارانۀ اتوبیوگرافیکِ فقر در فضاهای شهری تهران (نمونه موردی: محله هرندی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی (نویسنده مسئول).

10.22054/qjsd.2019.11187

چکیده

این پژوهش با محوریت محله «هرندی» در شهر تهران، کاووشی در حوزه فقر و مسائل اجتماعی شهری است. بر اساس روش مردم‌نگاری اتوبیوگرافیک، داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه، آرشیو شخصی افراد، مصاحبه‌های انتشاریافته فعالان مدنی و نیز روش اسنادی (برداشت از رمان)، گردآوری شده و در 2 «روایت» عمده، سازماندهی شده‌اند. محله «هرندی» نمونه اکستریمی از پیوند بین مسائل اجتماعی و فقر شهری است و به همین دلیل نیز، به عنوان نمونه انتخاب شده است. یافته‌ها دال بر نظارت اجتماعی بسیار پایین، عدم احساس مالکیت بر فضا، کم‌رنگ بودن پیوندهای اجتماعی ساکنان محله با سایر اجتماعات شهر، فراهم بودن زمینه برای قانون‌گریزی و هنجارشکنی، شکل‌گرفتن قلمروهای نمادین توسط گروه‌های آسیب‌دیده، ضعف سیاست‌های حمایتی دولت در قبال اجتماعات ساکن محله، اجتماع‌ستیزی در بین برخی خُرده‌گروه‌ها و میزان بالای طرد اجتماعی است. بر این اساس، درهم‌تنیدگی موارد یادشده با کالید و فضاهای شهری آسیب‌زا در سطح محله، می‌طلبد سیاستگذاری اجتماعی به گونه‌ای باشد که به متن حساس بوده و شرایط تمام گروه‌ها را در آن لحاظ نماید که این امر از طریق رویکردهای متکی به ملاحظات کمّی و از بالا به پایین میسر نخواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Urban Poverty Construct: An Autobiographic Ethnography Experience of Poverty in Tehran Urban Spaces (Case Study: HarandiNeighborhood)

نویسندگان [English]

  • s z 1
  • g r 2
چکیده [English]

The study, focusing on the Harandi neighborhood in Tehran, is a rummage of poverty and urban social issues. Based on the autobiographical ethnographic method, the data are collected through observation, interviews, personal archives, interviews published by civil activists, and documentary methods (from the novel), organized in the form of two major narratives. HarandiNeighbourhood is an extreme example that clearly illustrates the relationship between social issues and urban poverty, and for this reason, it has been selected as an example. Findings indicate very low social monitoring, lack of ownership of space, lack of social ties between residents of the neighborhood and other communities, provision of grounds for legislation and regulation, the formation of symbolic territories by the affected groups, weak support of the government towards the communities living in the neighborhood, socialization among some small groups and high social exclusion. Accordingly, the interpenetration of these factors with urban spaces at the district, requires that social policy be sensitive to the socio-economic-political context and take into account the conditions of all the groups, that through quantitative and up-down approaches will not be possible.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Autobiographical ethnography
  • Civil poverty
  • Social ties
  • Spatial ownership
  • Social politics
-  پروین، ستار و درویشی‌فرد، علی‌اصغر. (1394)، خُرده فرهنگ فقر و آسیب‌های اجتماعی در محلات شهری (مطالعة موردی محلة هرندی). مجله برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی. دوره 6، شماره 23: 51-90.

-  عباس‌زاده، محمد. (1391)، تاملی بر اعتبار و پایایی در تحقیقات کیفی. فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی. سال بیستم، شماره 1: 19-34.

-  صدوقی، مجید. (1387)، معیارهای ویژه ارزیابی پژوهش کیفی. فصلنامه روش‌شناسی علوم انسانی. سال 14، شماره 56: 55-72.

 

-   Boylorn, R. M. (2008). “Everyday Life”. In Given, Lisa. M. (Eds.), Encyclopedia of qualitative research methods. Volume 1&2. London: Sage.

-   Gottfredson, M. R. & Hirschi, T. (1990). A general theory of crime. Stanford, CA: StanfordUniversity Press.

-   Guba, Egon. G. (1981). “Criteria for Assessing the Trustworthiness of Naturalistic Inquiries”. Educational Technology Research and Development, (29/2), 75-91.

-   Harvey, David, and Michael H. Reed. (1996). “The Culture of Poverty: An Ideological Analysis”. Sociological Perspectives, (39/4), 465-496.

-   Lewis, Oscar. (1966). La Vida: a Puerto Rican Family in the Culture of Poverty. New York: Random House.

-   Madill, A., Jordan, A. And Shirley, C. (2000). “Objectivity and reliability in qualitative analysis: realist, contextualist and radical constructionist epistemologies”. British Journal of Psychology, (91/1), 1-20.

-   Reed-Danahay, D.E. (Ed). (1997). Auto/ethnography: Rewriting the Self and the Social. Oxford: Berg.

-   Schingaro, Nicola. (2014). “The Reversal of Lifelong Labeling: An Autoethnography”. Deviant Behavior, (35/9), 703–726.

-   Squires, Gregory D. and Charis E. Kubrin. (2005). “Privileged Places: Race, Uneven Development, and the Geography of Opportunity in Urban America.” Urban Studies (42/1), 47-68.

-   Suttles, Gerald D. (1968). The Social Order of the Slum: Ethnicity and Territory in the Inner City. Chicago: University of Chicago Press.

-   Toby, Jackson. (1957). “Social disorganization and stake in conformity: Complementary factors in the predatory behavior of hoodlums”. 48 J.Crim. L. Criminology & Police Sci. 12 (1957-1958).