سرمایه اقتصادی و جنسیت در خانواده: مطالعه ای بر کنترل منابع مالی در خانواده های شهر تهران .سهیلا علیرضانژاد سحر خاکپور سروش فتحی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

پرسش آغازین این پژوهش عبارت است از: منابع مالی در دسترس زنان در خانواده کدام است؟ و آنان تا چه حد درباره آن تصمیم می‌گیرند؟ برای پاسخگویی به این پرسش‌ها، از ترکیب نظریه‌های پی یر بوردیو، آنتونی گیدنز، سرمایه جنسی و نابرابری جنسیتی استفاده شد. برای انجام این پژوهش از روش ترکیبی - روش کمی ‌و کیفی- استفاده شد. در بخش کیفی ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه سیر زندگی بود و در بخش کمی‌نیز از پرسشنامه استفاده شد. یافته‌های این تحقیق حاکی از آن است که زنان به چهار نوع منبع مالی شامل خرج خانه، پول توجیبی، حقوق ماهیانه و ارثیه دسترسی دارند. دستمزد تنها درآمدی است که ناشی از نقش‌های سنتی زنان نیست. تصمیمات بزرگ اقتصادی در خانه برعهده مردان است. به نظر می‌رسد با افزایش دسترسی زنان به منابع مالی، لزوماً کنترل آنان براین منابع افزایش نمی‌یابد. با افزایش کنترل زنان بر منابع مالی، تصمیم‌گیرهای مشترک در باره مسائل عمده مالی بین زن و مرد افزایش می‌یابد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Economic Capital and Gender: A Study on Control Over Financial Resources Among Families in Tehran

چکیده [English]

The precise question in this research is which financial resources are at women disposal in the family? Can they make financial decisions? Answering these questions, a theoretical framework based on Bordiou, Giddens’s and Hakim’s view was made and a mixed method of qualitative and survey was designed. In the qualitative phase data was gathered by using semi structured interviews; and a questionnaire was designed to gather data in the second phase. There are four types of financial resources for women: 1- domestic money     2- pin money 3- heritage 4-salary.  Salary is the only income which is not due to women’s traditional social roles.  According to data women cannot make decision for important financial matters. It doesn’t seem that by increasing women’s financial resources, the same trend about their supervision on these resources happens. But by increasing women’s access to financial resources, shared decision makings on key financial matters between couples was seen.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • financial resources of family
  • Power
  • Iranian women
  • economic capital
-   استونز، راب. (1381)، متفکران بزرگ جامعه‌شناسی، ترجمه: مهداد میردامادی، چاپ دوم، تهران: نشرمرکز.

-   بوردیو، پییر. (١٣٨١)، نظری هکنش: دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمه: مرتضی مردی‌ها، تهران: انتشارات نقش و نگار.

-   بهرامی تاش، اعظم (١٣٨٩)، چالش با اقتصاد نو لیبرالیسم (جنسیت و جهانی سازی در آسیای جنوب شرقی)، ترجمه: غلامحسین فتح‌الله نوری، نشر تهران.

-   جلایی‌پور، حمیدرضا؛ جمال محمدی. (1388)، نظریه‌های متأخر جامعه‌شناسی، چاپ دوّم، تهران: نشر نی.

-   حکیم، کاترین. (1391)، سرمایه جنسی و نقش آن در مناسبات قدرت جامعه، ترجمه: ژیلا سرابی،آمستردام: کپیلفت، چاپ اول.

-   دلاور، علی. (1385)، مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی، تهران: ،رشد، چاپ پنجم.

-   ریتزر، جورج. (1374)، نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، مترجم: محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی، چاپ دوم.

-   ساروخانی، باقر. (1384)، زن، قدرت و خانواده؛ پژوهشی در جایگاه زن در هرم قدرت خانواده: پژوهش زنان، دوره3، شماره 2.

-   ساعی، علی. (1387)، روش تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: انتشارات سمت، چاپ دوم.

-   سرایی، حسن. (1389)،‌ مقدمه‌ای بر نمونه‌گیری در تحقیق، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها، چاپ اول.

-   ﺳﻔﻴﺮی، خدیجه؛ آراﺳﺘﻪ، راضیه. (1387)، ﺑﺮرﺳﯽ راﺑﻄﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﻗﺘﺼﺎدﯼ زﻧﺎن و رواﺑﻂ دﻣﻮﮐﺮاﺗﻴﮏ ﺑﺎ همسرشان، ﻣﺠﻠﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت زﻧﺎن، ﺷﻤﺎرﻩ اول ﺳﺎل دوم.

-   شویره، کریستین؛ فونتن، اولیویه. (1385)، واژگان بوردیو؛ ترجمه: مرتضی کتبی، نشر نی.

-   سیلورمن، دیوید. (1379)‌، روش تحقیق کیفی در جامعه شناسی، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: نشر تبیان، چاپ اول.

-   علیرضانژاد، سهیلا؛ سرایی، حسن. (1386)، "زن در عرصه عمومی: مطالعه‌ای در مورد فضاهای عمومی‌در دسترس زنان شهری و تغییرات آن، نامه علوم اجتماعی، دوره 30.

-   علیرضانژاد، سهیلا؛ حایری، شهلا. (١٣٩٠)، “پول، جنسیت توسعه، مطالعه موردی صندوق اعتبارات خرد زنبورداران رامه"، فصلنامه علمیپژوهشی برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، سال سوم، شماره 7.

-   فلیک، اوه. (1388)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه‌: هادی جلیلی تهران: نشر نی، چاپ دوم.

-   کامران، فریدون. (1382)، برنامه‌ریزی روستایی، تهران: انتشارات استادیار.

-   کرسول، جان، پلانو، کلارک. (١٣٩٠)، روش‌های پژوهشی ترکیبی، ترجمه: دکتر علیرضا کیامنش، جاوید سرایی. تهران.

-   گرنفل، مایکل. (1389)، مفاهیم کلیدی بوردیو، ترجمه: محمدمهدی لبیبی، نشر افکار.

-   گیدنز، آنتونی. (1373)، جامعه‌شناسی، ترجمه: منوچهر صبوری، تهران: نشرنی، چاپ ششم.

-   مرکز آمار ایران. (1385)، سرشماری عمومی‌ نفوس و مسکن 1385، تهران: مرکز آمار ایران.

-   مرکز آمار ایران. (1390)، سرشماری عمومی‌نفوس و مسکن 1390، تهران: مرکز آمار ایران.

-  مهدوی، محمدصادق؛ صبوری خسروشاهی، حبیب. (1382)، "بررسی ساختار توزیع قدرت در خانواده‌های تهرانی"، فصلنامه علمی‌پژوهشی مطالعات زنان، سال اول، شماره 2.

-  نبوی، سید عبدالحسین. (1387)، بررسی تاثیر عوامل اجتماعی در نابرابری جنسیتی نمادی در خانواده، مجله جامعه شناسی ایران، در هشتم، شماره 2.

-  ودهویس، گونتر. (1381)، جامعه‌شناسی برای اقتصاد، تهران: ناشر، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها نشر سمت.

-    Hakim, Catherin. (2006). “Women, careers, and work life preferences ” British Journal of Guidance & Counselling, Vol. 34, No. 3, August 2006: Routledge

-    O’Neil, Brenda and Gidengil, Elisabeth (2006). Gender and Social Capital. New York: Routledge

-    Zelizer, Viviana. (2008). The Social Meaning of Money: The American Journal of Sociology, Vol. 95, No. 2