عقب‌ماندگی و توسعه در ایران.

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد دانشگاه تهران.

چکیده


توسعه‌یافتگی با توسعه‌نیافتگی و عقب‌ماندگی در نزد بسیاری از صاحب‌نظران توسعه‌ای در ایران ‌همراه هم و تا حدودی به‌جای هم مورداستفاده قرارگرفته است. این اختلاط مفهومی ‌و معنایی زمینه بدفهمی‌های عمده‌ای در مورد جریان توسعه در ایران شده است. در این مقاله سعی شده است تا ضمن معرفی زمینه‌ها و بستر ظهور جریان اندیشه‌ای که به‌جای شناخت توسعه به‌عنوان فرآیند و عمل، بر عقب‌ماندگی و توسعه‌نیافتگی تأکید کرده‌اند، به ابعاد این پدیده با عنوان پارادایم عقب‌ماندگی اشاره گردد. در این مسیر به‌جای تأکید بر سؤال «چه باید کرد؟» بر سؤال «چه نباید کرد؟» تأکید خواهد شد. زیرا سؤال اول ما را به‌سوی آرمان‌گرایی جدیدی در توسعه سوق می‌دهد که همراه با افزایش انتظارات و آرزوها تا فهم واقعیت‌های پیرامونی و تواناسازی در بهره‌گیری بهتر از شرایط است. در این مسیر، به لحاظ مفهومی ‌و نظری، توسعه بومی و تجربه توسعه به‌جای توسعه بیرونی و عقب‌ماندگی اصل خواهد شد و به لحاظ عملی هم به‌جای محوریت بخشیدن به برنامه‌های متمرکز دولتی، بر مشارکت مردمی‌ و توسعه مردم مدار تأکید خواهد شد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Backwardness and Development in Iran

نویسنده [English]

  • t a
چکیده [English]

Development, underdevelopment and backwardness are used together or in place of each other among many development experts in Iran. This conceptual and semantic overlap causes major misunderstanding about current development trends in Iran. In this article we try to introduce the background of the idea that instead of understanding development as a process and operation, backwardness and underdevelopment has been emphasized and we also refer to its aspects as the paradigm of backwardness.Regarding this we take the question of "What shouldn’t we do?" instead of emphasizing "What should we do?" Because the second question leads us towards a new idealism that comes with increased expectations and desires rather than understanding the realities and empowering to take better advantage of the conditions. In this sense, conceptually and theoretically, the native development and development experience will be focused and people's participation and people-oriented development will be emphasized rather than centralized government programs.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • underdevelopment
  • backwardness
  • experience and development program
  • the illusion of development
  • people-oriented development
-  آزاد ارمکی، تقی. (1391)، بینان‌های فکری نظریه جامعه ایرانی، تهران: نشر علم.

-  آزاد ارمکی، تقی. (1379)،  اندیشه نوسازی در ایران، انتشارات دانشگاه تهران.

-  آزاد ارمکی، تقی. (1373)، "پارادایم در جامعه‌شناسی" نامه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

-  ریتزر، جرج. (1384)، نظریه‌های جامعه‌شناسی، ترجمه: محسن ثلاثی.

هانت، دایانت. (1386)، پارادایم‌های توسعه، ترجمه: غلامرضا آزاد ارمکی، تهران: نشر نی