تعداد فرزندان در خانواده و اثرگذاری آن بر کسب سرمایة ‌انسانی فرزندان (مورد مطالعه: جوانان 15 تا 19 سالة مناطق شهری ایران) سعداله دارابی، محمد ترکاشوند

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشگاه تهران و کارشناس ارشد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

2 استادیار دانشگاه یزد

چکیده

چکیده
سرمایة ‌انسانی به دانش، مهارت و دیگر توانایی‌هایی گفته می‌شود که به افزایش کیفیت و سطح توسعه منجر می‌شوند. سرمایه‌ای که در سنین پایین‌تر کسب ‌شود تأثیر قوی‌تری در موفقیت‌های سنین بالاتر دارد. خانواده مهم‌ترین واحد تأثیرگذار در کسب و سرمایه‌گذاری در حوزة سرمایة ‌انسانی در سنین پایین است و هم‌چنین موفقیت‌های آیندة آن‌ها را نیز تعیین می‌کند. در سال‌های اخیر، خانوادة ایرانی با کاهش باروری، بالا‌رفتن سطح سواد والدین و سطح رو به بالایی از طلاق مواجه بوده است. با استفاده از داده‌های پیمایش گذران وقت انجام‌شده در سال‌های 1387 و 1388، در این مقاله قصد بررسی اثر تعداد فرزندان در کسب سرمایة ‌انسانی فرزندان 15 تا 19 سالة خانوارهای شهری ایران را داریم. نمونة مورد بررسی شامل 2183 فرزند 15 تا 19 ساله است که ازدواج نکرده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که بین شمار فرزندان و کسب سرمایة ‌انسانی رابطة منفی برقرار است. تفاوت گسترده‌ای در کسب سرمایة ‌انسانی بین خانواده‌های با یک و دو فرزند و خانواده‌های با سه فرزند و بیش‌تر وجود دارد. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان‌دهندة اثرگذاری معنادار جنسیت و سن فرزندان و سطح تحصیلات مادران در کسب سرمایة ‌انسانی است. با وجود این متغیرهای کنترل‌کننده هنوز اثر تعداد فرزندان پایدار است. این نتیجه می‌تواند نشان از پذیرش و تداوم تعداد کم فرزندان (خانواده‌های دو فرزندی) در آینده باشد.

 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of the Number of Children in the Family on Children’s Human Capital

نویسندگان [English]

  • s d 1
  • Mohammad Torkashvand 2
چکیده [English]

The human capital is defined as knowledge, skills, and other abilities that will lead to improvement in the quality and level of production. The capital achieved at younger ages would have stronger effects on progress at later ages. Family has shown to have a crucial influence on the achievement of human capital and investment in this field. Iranian families are now experiencing a low level of fertility, improvements in the education of parents, and a relatively high level of family dissolution. Using data drawn from the Time Use Survey (conducted in the years 2008-2009), this paper aims to examine the effects of the number of children on the achievement of human capital by young children in urban areas of Iran. Target population includes 2183 never-married children aged 15-19 years. Findings show a negative relationship between the number of children and the achievement of human capital. A sharper difference exists between families with one or two children and families with three and more children. Multivariate analyses show the significant effects of the sex and age of children, and the mother's level of education. The presence of such control variables, however, does not change the effect of the number of children. The results can suggest the sustainability of low family size (two-child family) in future.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • family size
  • Human Capital
  • achievement of human capital
  • adolescent
  • Iranian families

-   ترکاشوند، محمد. (1391)، «تغییرات خانواده در ایران و اثرگذاری آن بر کسب سرمایة ‌انسانی نوجوانان ایران»، پایان‌نامة کارشناسی ارشد جمعیت‌شناسی، دانشگاه تهران: دانشکدة علوم اجتماعی، گروه جمعیت‌شناسی.

-   زنجانی، حبیب‌الله. (1387)، نگاهی به آمار طلاق در ایران، پایگاه اطلاع‌رسانی بهنا.

-   فولادیان، احمد. (1388)، «بررسی میزان سرمایة اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی مشهد»، فصلنامة تخصصی فقه و تاریخ تمدن، س 6، ش 21، پاییز.

-   محمودیان، حسین، مجید کوششی، محمد ترکاشوند و مرجان رشوند (1391)، «بررسی و مقایسة ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی استان‌های کشور با تأکید بر شاخص‌های جمعیتی»، طرح پژوهشی با حمایت سازمان ثبت‌احوال کشور و دانشگاه تهران در برنامة صندوق جمعیت و توسعه.

-   مرکز آمار ایران. (1383)، «گزارش آزمایشی طرح بررسی گذران وقت، گروه پژوهشی» آمارهای اقتصادی، پژوهشکدة آمار.

-   مرکز آمار ایران. (1387)، مجموعه‌ مدارک طرح آمار‌گیری گذران وقت سال 1387، کد سند: 21-03-WI-05-500.

-   مرکز آمار ایران. (1388)، نتایج طرح آمارگیری گذران وقت: نقاط شهری کشور 1387-1388. قابل دسترس در:

http://www.amar.org.ir/DeskTopModules/Magazines/showMagazine.aspx?id=40&mID=208.

 -   مرکز آمار ایران (بی‌تا)، طبقه‌بندی فعالیت‌ها برای آمارهای گذران وقت در ایران بر اساس ICATUS. قابل دسترس در:

    www.amar.org.ir/Upload/Modules/Contents/asset0/icatuc.pdf

     -  مرکز آمار ایران: نتایج تفصیلی سرشماری 1385 و 1390.

-    A. Yakita (2009), Human capital accumulation, fertility and economic development, Springer-Verlag. J Econ (2010) 99:97–116.

-    E. Hanushek. (1992), The Trade-o_ between Child Quantity and Quality, Journal of Political Economy. vol 100, no. 1.

-    R. Haveman & B. Wolfe. (1995), The Determinants of Children's Attainments: A Review of Methods and Findings. Journal of Economic Literature Vol. XXXIII, 1829-1878.

-    E. Horomnea & A. M. Istrate. (2011), considerations on human capital concept. The Annals of The "Ştefan cel Mare" University of Suceava. Fascicle of the Faculty of Economics and Public Administration.

-    G. S. Becker. (1962), “Investment in Human Capital: A Theoretical Analysis, Journal of Political Economy, Vol. 70, No. 5.

-    G. S. Becker. (1964), Human Capital. ColumbiaUniversity Press.

-    G. S. Becker. (1975), Human Capital. Encyclopedia Essay on Human Capital. www.econlib.org/library/enc/humancapital.html.

-    G. S. Becker, M. M. Kevin, T. Robert (1999), Human Capital, Fertility, and Economic Growth, Journal of Political Economy, Vol. 98, No. 5.

-    G. Ferrari & G. D. Zuanna. (2010), Siblings and human capital: A comparison between Italy and France, Demographic Research, Volumes/Vol22/21

-    Habasevich-Brooks, Tara Colleen. (2008), human capital, family structure and resources, role conflict, child care characteristics and mother’s employment: a longitudinal analysis, The Pennsylvania State University, the Graduate School Department of Sociology, a Dissertation in Sociology. Copyright 2011 by ProQuest LLC.

-    J. S. Rabon. (2011), Fertility, Maternal Employment, and the E_ect on a Child's Cognitive Achievement, Preliminary Work.

-    M. J. Abbasi-Shavazi, P. McDonald & M. Hosseini-Chavoshi (2009), the Fertility Transition in Iran: Revolution and Reproduction, New York: Springer.

-    M. Rosenzweig & K. Wolpin. (1980), Testing the Quantity-Quality Fertility Model: The Use of Twins as a Natural Experiment Econometrica, vol. 48, no. 1. 1980.

-    N. Marie Astone & S. McLanahan. (1991), Family Structure, Parental Practices and High School Completion. American Sociological Review, Vol. 56, No. 3, 309-320.

OECD. (1998), human capital investment