طراحی الگوی توسعه آموزش عالی ایران در افق چشم‌انداز 20 ساله کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادمدعودانشگاه آزاداسلامی واحد علوم تحقیقات تهران

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم تحقیقات

چکیده

توسعه همه جانبه و پایدار هر کشور در گرو کارآمدسازی و بهبود مستمر نظام آموزشی، ساختارهای پژوهشی و رویکردهای فناورانه آن می‌باشد، در همین خصوص بهره‌گیری از تمام ظرفیت‌ها و به تبع آن دستیابی به حداکثر کارایی در این زمینه نیازمند الگویی است که با دیدگاهی پویا، توسعه آموزشی عالی را در تمام جهات تامین نماید.
این پژوهش با هدف تدوین الگوی توسعه در حوزه آموزش عالی کشور جهت دهی شده است که از این رهگذر در سه حوزه آموزش، پژوهش و فناوری که سه کارکرد اصلی نظام آموزش عالی می‌باشند، عوامل مؤثر ده‌گانه‌ای مشتمل بر؛ ارزشی، دینی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، مدیریتیـ سازمانی، فناوری، جغرافیایی، جمعیتی، امنیتی و زمانی، احصاء شده و سپس با بررسی نحوه، میزان و اولویت اثرگذاری و مشارکت هر یک از این عوامل درساختار توسعه آموزش عالی، به بسط و تبیین الگوی یاد شده و اجزای آن  پرداخته و در نهایت الگوی کلان وضع مطلوب در این مسیر، تدوین شده است. این تحقیق  که در زمره پژوهش‌های بنیادین محسوب می‌گردد، از نظرات خبرگان و اندیشمندان این حوزه در ساختاری روشمند بهره جسته و در این مسیر، اسناد بالادستی، منابع و مراجع موجود، همچنین رویکردها و رهیافت‌های جاری و محتمل را مورد مداقه و تحلیل قرار داده است تا در نهایت بهینه‌ترین مولفه‌های اثرگذار در توسعه آموزش عالی به همراه الگوی توسعه کلان آموزش عالی در ایران را ترسیم و تبیین کند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing Patterns of Higher Education Development in Iran’s 2025 Vision

نویسندگان [English]

  • seded mahdi alvani 1
  • mohammadreza mardani 2
چکیده [English]

Sustainable development of any country depends on continuous improvement and efficacy of educational system, research structures and technological approaches. Making use of all potential resources and, consequently, reaching maximum efficacy requires a pattern which canguarantee the higher education development with its dynamic approach.
The present study aimsto design patterns in higher education development,with a specialfocus on three main areas of education, research and technology. The ten effective factors include religious, social, economic, political, managerial-organizational, technological, geographical, demographical, security and time factors. Then, the significance, intensity and priority of each factor in higher education development are examined and the patterns are explained. Finally, the desired pattern is defined.
The present paper is a fundamental research and, applying a systematic framework, has used viewpoints of scholars and library sources. The existing and possible approaches are analyzed and then, the best and most effective components in higher education development pattern are defined.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Higher Education Development
  • Higher education system
  • Development Pattern
  • Iran's 2025 Vision
-  انتظاری، یعقوب. (1389)، «شصت سال آموزش عالی، تحقیقات و فناوری در ایران»، تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی.
-  الوانی، سیدمهدی. (1388)، «شبکه‌های دانش آفرینی و توسعه علمی ‌کشور، از توسعه علمی ‌تا توسعه ملی» به اهتمام بیژن لطیف، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و مطالعات اجتماعی.
-  ترک‌زاده، جعفر، زهرا صباغیان، محمد یمنی دوزی سرخابی و علی دلاور. (1387)، «ارزیابی وضعیت توسعه سازمانی دانشگاه‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری»، مجله آموزش عالی ایران، سال اول، شماره دوم.
-  ت‍س‍ل‍ی‍م‍ی‌، م‍ح‍م‍دس‍ع‍ی‍د. (1383)، ت‍وص‍ی‍ف ‌و ت‍ح‍ل‍ی‍ل ‌رون‍د ب‍خ‍ش‌ آم‍وزش‌ ع‍ال‍ی ‌طی‌ ب‍رن‍ام‍ه‌ه‍ای ‌اول‌، دوم‌ و س‍وم ‌ت‍وس‍ع‍ه ‌اق‍ت‍ص‍ادی‌، اج‍ت‍م‍اع‍ی ‌و ف‍ره‍ن‍گ‍ی ‌ج‍م‍ه‍وری ‌اس‍لامی‌‌ای‍ران‌، تهران: دب‍ی‍رخ‍ان‍ه ‌ش‍ورای‌ ع‍ال‍ی ‌ان‍ق‍لاب‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌، طرح‌ه‍ای‌ ت‍ح‍ق‍ی‍ق‍ات‍ی‌.
-  خلیلی عراقی، سید منصور و جهانگیر یدالهی. (1381)، «طراحی مدل برنامه ریزی آرمانی فازی برای تخصیص منابع در آموزش عالی»، دانش مدیریت، سال پانزدهم، شماره 56.
-  خوش‌فر، غلامرضا. (1381)، «راهبردها و راهکارهای توسعه آموزش عالی: مطالعه موردی است انگلستان»، رهیافت، شماره 27.
-  داوودی، رسول. (1387)، آسیب­شناسی ساختار نظام آموزش عالی در اجرای برنامه‌های توسعه بخش آموزش عالی، پایان نامه دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد علوم و تحقیقات.
-  شرما، گ، د،. (1377)، «سیاست و برنامه­های توسعه و پیشرفت در آموزش عالی هند»، ترجمه حسن نقرآباد، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 15و16.
-  صالحی، علی اکبر. (1378)، «راهبردهای توسعه آموزش عالی کشور، در برنامه سوم توسعه»، ماهنامه شریف، شماره شانزدهم.
-  ضامنی، فرشیده. (1386)، ریشه­های توسعه نیافتگی در نظام آموزش و پرورش ایران و ارائه مدلی جهت توسعه آن، پایان نامه دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد علوم و تحقیقات.
-  ظهور، حسن،. (1377)، «طرح توسعه پیشنهادی آموزش عالی در جمهوری اسلامی‌ایران»، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 15، 16.
-  عزیزی، نعمت الله. (1385)، درآمدی بر توسعة آموزش عالی در ایران با تأکید بر علوم انسانی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
-  فراستخواه، مقصود. (1381)، آموزش عالی و مسأله عدالت، طرح پژوهشی، تهران: موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.
-  فراستخواه، مقصود. (1387)، مقایسه­ای میان شش الگوی دانشگاهی و نظام آموزش عالی، (طرح پژوهشی)، تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه­ریزی آموزش عالی.
-  معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور. (1389)، مجموعه برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی‌ ایران.
-  نوروزی چالکی، عبدالرضا، حسن زاده، محمد. (1387)، طرح تحول راهبردی علم و فناوری جمهوری اسلامی‌ایران، تهران: مرکز تحقیقات سیاست علمی ‌کشور.
-  وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. (1388)، اسناد پشتیبان سند علم و فناوری کشور.
-  وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. (1388)، اسناد پشتیبان سند علم و فناوری کشور.
-  وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. (1391)، سند آمایش آموزش عالی کشور.
-  وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. (1391)، سند آمایش آموزش عالی کشور.
-  یمنی دوزی سرخابی، محمد. (1387)، «رویکردها و چشم­اندازهای نو در آموزش عالی»، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
-       Baskan G. A. , Gülsün. (2004). The development of higher education in TURKEY, HacettepeUniversity, Faculty of Education, Prishtina.
-       Baskan, G. A. (2001). Development of Higher Education in Turkey. G. U. Journal of Gazi Educational Faculty. 21(1).
-       Bertolin, J. & D. Leite. (2008). "Quality evaluation of the Brazilian higher education system: Relevance, diversity, equity and effectiveness", Quality in Higher Education, Vol. 14, No. 2.
-       Cacioppe, Ron. (2000). "creating spirit of work, Re-visioning organization Development and leadership", The leadership and organization Development journal, vol. 21, No, 1.
-       Huisman, Jeroen. (2003). Regulating the Programmed Supply in Higher Education: A Comparative Analysis.
-       Ministry of Education of Republic of South Africa. (2001). Draft National Plan for Higher Education in South Africa.
-       Ministry of education, Science, and Technology of Republic of Kosovo. (2005). Strategy for Development of Higher Education in Kosovo (2005-2015).
-       Ministry of Science and Higher Education. (2010). The System of Education in Poland, Foundation for the Development of the Education System, Warsaw
-       OECD. (1995). Measuring What People Know: Human Capital Accounting for the Knowledge.
-       Reilly, David H. (1999). "Non-linear systems and educational development in Europe", Journal of Educational Administration, Vol. 37, No. 5.
-       Riggs, Fred W. (1970). "The Idea of Development Administration", In José Veloso Abueva, Edward W. Weidner,  Development Administration in Asia, Durham: Duke University Press.
-       Saussois, J. M. (2006). Scenarios, international comparisons, and key variables for educational scenarios analysis.
-       Sharma G. D. (2000). policy for develop of higher education in India ministry of Education and training, India.
-       Tomusk, V. (2001). “When East meats: Deconteatualizing the quality of Eastern European higher education. ”Quality in Higher Education 6(3).
-       UNIDO, UNIDO. (2005). Technology Foresight Manual, Technology Foresight in Action,Vienna.
Wicks R. V. ; R. Freeman. (1990), "A Note on the Ethics of Caring", Charlottesville: The Darden School, UVA-E-068.