مطالعه‌ای جامعه‌شناختی از سلامت و کیفیت زندگی پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها در شهر تهران، دکتر محمدتقی شیخی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

مقاله حاضر منعکس کنندة چگونگی سلامت و نحوه زندگی پدر - مادر بزرگ‌ها در شهر تهران است. این شهر بزرگ علاوه بر سالمندان بومی ‌خود، طی دهه‌های اخیر پذیرای سالمندان و پدر- مادربزرگ‌هایی بوده است که به همراه فرزندان خود به ‌این شهر مهاجرت کرده‌اند‌. وجود پدر- مادربزرگ‌ها و نگاهِ به آنها باعث می‌گردد، تا ضمن اینکه نسل جوان با گذشته ارتباط برقرار می‌کند، زمینه سازی می‌گردد تا دورة سالمندی را نیز برای خود برنامه‌ریزی نمایند. همین طور، مقاله کیفیت زندگی سالمندان را تا جایی که به سلامت آنها مربوط می‌گردد، بررسی و شناسائی می‌کند. ارائه تصویری از اختلالاتِ مربوط به سلامت سالمندان خود به پیش بینی بیماری‌های احتمالی و کیفیت زندگی نسل‌های جوانی که بسوی دوره دوم زندگی یا دورة میانسالی پیش می‌روند، کمک می‌نماید. مقاله همچنین به جستجوی این می‌پردازد که تا چه‌اند‌ازه شرایط اجتماعی و اقتصادی پدر - مادر بزرگ‌ها با یکدیگر متفاوت است.
در این مقاله تحلیل داده‌ها درباره پدر - مادر بزرگ‌ها، موارد انعکاس و ابعاد کمی ‌و کیفی این جمعیت رو به افزایش را نه تنها در تهران، بلکه بعنوان تصویری شفاف در تمام ‌ایران ارائه می‌دهد. روش تحقیق بکار گرفته شده در این مقاله از نوع پیمایشی می‌باشد که پیش از آن به بررسی زمینه‌های نظری و تولید منابع مربوط پرداخته شده است. در مقاله 452 خانواده دارای پدربزرگ و مادربزرگ مورد بررسی قرار گرفته است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Sociological Study of Health and Quality of Life of Grandparents in Tehran City

چکیده [English]

The paper explores and reflects grandparents' health and life style in Tehran city. In recent decades, many grandparents have migrated to Tehran along with their offspring. The study of different aspects of grandparents' life will help younger generations to understand the elder generation as well as to plan for the later stages of life. Moreover, the paper identifies various dimensions of the quality of life and health of the grandparents. A description of their health disorders would help in predicting the possible aging-associated diseases as well as in showing how to plan for the younger generations who are approaching the second phase of their life, i.e. middle age. The paper also evaluates how social and economic conditions among the grandparents are different from each other.
The qualitative and quantitative analysis of data presents clear reflections on the growing population of elderly not only in Tehran but also in Iran. The method of research used in the present paper is that of survey, preceded by theoretical and literature review. In the process of research, 452 families with grandparents have been studied through questionnaires.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Longevity
  • Retirement
  • Grandparents
  • Dementia
  • Quality of life
-  آصفی، الف. (1352)، پدر - مادر بزرگ‌های امروز، اصل اثر از فِرن و ایزابمِر، تهران: انجمن اولیاء و مربیان.

- بوستان آبادی، ناهید. (1378)، بررسی و شناخت وضع موجود سالمندان در شهر تهران، مجموعه مقالات سالمندی، جلد دوم، اولین کنفرانس بین المللی سالمندی در ایران، تهران.

-  سام آرام، عزت الله و زیبا احمدی بنی. (1386)، بررسی عوامل مؤثر بر موقعیت سالمند در خانواده، فصلنامه سالمند، سال 2.

- سام آرام، عزت الله. (1387)، موقعیت سالمندان در خانواده، مجموعه مقالات سالمندی، جلد دوم، اولین کنفرانس بین المللی سالمندی در ایران، تهران.

-  شیخی، محمدتقی. (1387)، جامعه‌شناسی زنان و خانواده، تهران: شرکت سهامی‌ انتشار.

-  شیخی، محمدتقی. (1385)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: نشرحریر.

-  شیخی، محمدتقی. (1387)، جامعه‌شناسی شهروندی و آسیب شناسی شهری، تهران: نشر حریر.

-  مارمت، مایکل. (1388)، رئیس کمیسیون جهانی عوامل مؤثر بر سلامت، خبرنگار اجتماعی فارس (اینترنت) 27/8/1388.

نشریات سرشماری عمومی‌ نفوس و مسکن سال‌های 1385-1335، مرکز آمار ایران.

-    Anderson, B., (2001). "Scandinavian Evidence on Growth and Age Structure", Regional Studies 35.

-    Baltes, P.B., and K.W. Shaie, (1974). "The Myth of Twilight Years", Psychology Today, Vol.7, No.10.

-    Becker, G., (1964). Human Capital, Chicago, University of Chicago Press.

-    Becker, G.S., (2004). Economic Approaches to Understanding Families, Understanding and Optimizing Human Development: From Cells to Patients to Population 1038 (1).

-    Bengstone, V., and J. Robertson, (1985). Grandparenthood, Beverly Hills, California, Sage Publications.

-    Ben-Porath, Y., (1967). "The Production of Human Capital and the Life Cycle of Earning", Journal of Political Economy, 75(4) Part One.

-    Benoit, H.M., (2008). Lecture Delivered at the Centre for Addiction and Mental Health, University of Toronto, (2008).

-    Berado, F.M., (1970). "Survivorship and Social Isolation: The Case of the Widower". The Family Coordinator, Vol.19.

-    Blanchet, D., (1992). Does an Ageing Labour Force Call for Large Adjustment in Training or Wage Policies?, in P. Johnson and K.F. Zimmermann (eds.), Labour Market in An Ageing Europe. CEPR, CambridgeUniversity Press.

-    Bloom. D.E., and J.G. Williamson, (1998)."Demographic Transitions and Economic Miracles in Emerging Asia", World Bank Economic Review 12.

-    Blundell, J., (2001). Active Sociology, Essex, Longman.

-    Cylke, F.K., (1993). The Environment, New York, Harper Collins.

-    Department of Work and Pensions 2011, UK (www.dwp.gov.uk).

-    Harris, C., (1969). The Family, London, Allen and Unwin.

-    Jarrett, Robin L., (1994). "Living Poor: Family Life Among Single Parent African American Women", Social Problems, Vol.41, No.1.

-    Kalish, R., (1982). Late Adulthood: Perspectives on Human Development, 2nd ed, Monterey, California, Brooks.

-    Kemp, C. (2003). "The Social and Demographic Contours of Contemporary Grandparenthood: Mapping Patterns in Canada and the United States". Journal of Comparative Family Studies, 34(2).

-    Lenski, G., and J. Lenski, (1995). Human Societies: An Introduction to Macrosociology, 7th ed., New York, McGraw-Hill.

-    Martin, J., and J. Roberts, (1984). Women and Employment: A Lifetime Perspective, London, HMSO.

-    Milan, A.M., and B.Hamm, (2003). "Across The Generations: Grandparents and Grandchildren" Canadian Social Trends, Winter.

-    Mince, J., (1974). Scooling, experience, and Earnings, New York, Columbia University Press.

-    Ogawa, N., (2003). Population Ageing and its Impact on the Socio-economic System in Japan, Ageing in Japan 2003, Tokyo, Japan Ageing Research Centre.

-    Pillemer, K.A., and D.W.Moore, (1989). Abuse of Patients in Nursing Homes. Findings from a Survey of Staff, Gerontologist 29:314 A-320.

-    Pillemer, K.A., and D.Finkelhor, (1989). Causes of Elder Abuse _ Caregiver Stress vs. Problem Relatives, American Journal of Orthopsychiatry, 59(2).

-        Results of the Decennial Population and Housing Censuses in Iran, (1956-2006).

-    Victor, C., (1994). Old Age in Modern Society, London, Chapman and Hall.

-    Voelker, R., (2002). Elder Abuse and Neglect, A New Research Topic: Journal of American Medical Association, 288 (18).