مدیریت گردشگری شهری با تاکید بر برنامه‌ریزی فضاهای شهری جاذب گردشگر(مطالعه موردی شهر کرمانشاه)، دکتر مسعود تقوایی، عظم صفرآبادی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

فضاهای شهری در سراسر جهان برای سالیان متمادی در زمره با اهمیت‌ترین مکان­ها برای اهداف گردشگری بوده­اند. شهرها متشکل از عناصر، اجزاء، فضاها، عملکردها و قوانین حاکم، بعلاوه روابط جاری و موضوعات مرتبط با آنها، به عنوان بزرگترین مجموعه­ها و آثار انسانی، جلوه­های متنوعی از زیبایی را به انسان القاء می­کنند. فضای گردشگری شهری، فضایی است که منابع گردشگری در آن موجود و الگوی رفتاری گردشگران تابعی از منابع گردشگری است. ضرورت پژوهش حاضر از آن روست که با توجه به توان تاریخی، فرهنگی و طبیعی، شهر کرمانشاه، ظرفیت­های بالقوه فراوانی برای جذب گردشگر و به تبع آن بهره مندی از مزایای آن در این شهر وجود دارد که، در صورت اعمال مدیریتی پویا، آثار مثبت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، به همراه خواهد آورد؛ ضمن این که منجر به‌ایجاد قطب گردشگری شهری، در غرب کشور، خواهد شد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات، میدانی و کتابخانهای است. اطلاعات به دست آمده از طریق پرسشنامه، در شاخص‌های بیستگانه دسته‌بندی و از طریق مدل تحلیل عاملی به عوامل معنادار خلاصه شده و در نهایت، سهم و نقش هر عامل در مدیریت گردشگری شهری، مشخص شده است. نتایج نشان دهنده آن است که عامل گسترش امکانات و خدمات زیربنایی با مقدار ویژه 31/3 و درصد واریانس 8/29، اولین و مهم‌ترین عاملی است که بیشترین برازش را در برداشته است بنابراین، متغیرهای مربوط به گسترش امکانات و خدمات زیر بنایی، مؤثرترین متغیرها در مدیریت فضاهای گردشگری شهری هستند. دومین عامل مؤثر، طراحی و برنامه­ریزی صحیح و علمی‌ است که از مقدار ویژه 78/2 و درصد واریانس 47/22 برخوردار است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Urban Tourism Management; Planning Tourist Attracting Urban Spaces (Case Study; Kermanshah City)

چکیده [English]

For years urban spaces throughout the world have been among the most important sites for tourism objectives. Cities are composed of elements, components, spaces, functions and governing rules, as well as current affairs and issues associated with them. They, as the largest complexes of human works, induce various effects of beauty. Urban tourism space is a place in which tourism resources exist and the behavioral pattern of tourists is a function of that resources. The necessity of the present study is originated from the fact that due to the historical, cultural and natural capacities of Kermanshah, there are a lot of potentials for attracting tourists in this city and consequently taking advantages of those potentials. Applying dynamic management would lead to the positive economic, social and cultural effects. It will also lead to creation of an urban tourism hub in the west of the country.
The methodology used in this study is descriptive - analytical and data is collected through field and library methods. Information obtained through questionnaire is categorized into twenty partite indices. Then it is summarized to significant factors through factor analysis model. And finally, the contribution and function of each factor in urban tourism management have been determined. The results suggest that the factor of expansion of infrastructural facilities and services with a specific amount of 3.31 and the variance of 29.8 percent is the first and most significant factor that is most fitting. Thus, variables related to the development of infrastructural facilities and services are the most effective ones in urban tourism spaces management. The second effective factor is proper and scientific designing and planning with a specific amount of 2.78 and variance of 22.47percent.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • management
  • Tourism
  • urban tourism
  • urban spaces
  • Kermanshah

-   بحرینی، سید حسین. (1385)، فرایند طراحی شهری، انتشارت دانشگاه تهران: چاپ سوم.

-   نقی زاده، محمّد. (1386)، ادراک زیبایی و هویت شهر، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، چاپ اول.

-   ایمانی جاجرمی، حسین؛ فیروزآبادی، سیداحمد. (1386)، بررسی مدل‌های سنجش عملکرد مدیریت محلی: با تاکید بر سازمان‌های مدیریت شهری و روستایی در ایران، نامه علوم اجتماعی، زمستان، سال 15 پیاپی 32.

-   بهزادفر، مصطفی؛ زمانیان، روزبه. (1386)، کاربرد تصمیم‌سازی چند معیاره فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در برنامه‌ریزی گردشگری، نمونه موردی شهرستان نیشابور، نشریه بین‌المللی علوم مهندسی، جلد 18، شماره 5.

-   پاپلی یزدی، محمدحسین؛ سقایی، مهدی. (1385)، گردشگری (ماهیت و مفاهیم)، تهران: انتشارات سمت.

-   جاسبی، عبدالله. (1384)، اصول و مبانی مدیریت، نشر دانش.

-   حسین­زاده­ دلیر، کریم. (1380)، برنامه­ریزی ناحیه­ای، تهران: انتشارات سمت.

-   ربانی، رسول و فریدون وحیدا. (1386)، جامعه شناسی شهری، اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان و سمت.

-   سبحانی، بهروز. (1389)، شناخت پتانسیل­های گردشگری منطقه آبگرم سردابه در استان اردبیل با روش SWOT، مجله مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه‌ای، سال اول، شماره چهارم.

-   ضرغام، حمید. (1376)، راهکارهای توسعه جهانگردی در جمهوری اسلامی‌ ایران، مجموعه مقالات نخستین همایش جهانگردی و جمهوری اسلامی ‌ایرن، کیش، جلد اول.

-   عباس زادگان، مصطفی. (1384)، ابعاد اجتماعی - روانشناختی فضاهای شهری، نشریه بین المللی مهندسی صنایع و مدیریت تولید، سال 16، شماره 1.

-   قرخلو، مهدی؛ حبیبی، کیومرث. (1385)، تحلیل مهاجرت در ارتباط با سطح توسعه یافتگی استانهای کشور با استفاده از تکنیک برنامه‌ریزی، فصلنامه علمی‌ پژوهشی تحقیقات جغرافیایی، شماره 2.

-   کازس، ژرژ؛ فرانسواز، پوتییه. (1382)، جهانگردی شهری، مترجم: صلاح­الدین محلاتی، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

-   کاظمیان، غلامرضا. (1383)، تبیین رابطه ساختار حاکمیت و قدرت شهری با سازمان یابی فضایی، پایان نامه دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس.

-   محلاتی، صلاح الدین. (1380)، درآمدی برجهانگردی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

-   مدنی­پور، علی. (1379)، طراحی فضای شهری، مترجم: فرهاد مرتضایی، تهران: انتشارات شرکت پردازشو برنامه­ریزی شهری (وابسته به شهرداری تهران)، چاپ اول.

-   مطلبی، قاسم. (1385)، رویکردی انسانی به شکل دهی فضاهای شهری، فصلنامه هنرهای زیبا، پاییز، شماره 27.

-   موحد، علی. (1386)، گردشگری شهری، اهواز: انتشارات دانشگاه شهید چمران، چاپ اول.

-   مولائی هشتجین، ن؛ خوشنود، الف. (1386)، اکوتوریسم و توسعه در کنار عملکرد مسلط جزایر خارک و خارکو، مجموعه مقالات همایش منطقه‌ای جغرافیا، گردشگری و توسعه پایدار، اسلامشهر: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی‌ واحد اسلامشهر.

-   هاشم نژاد، ‌هاشم. (1387)،  لزوم توجه به رویکردهای اصولی در طراحی و معماری فضاهای شهری، نشریه بین المللی مهندسی صنایع و مدیریت تولید، جلد 19، شماره 10.

 

-    Chakraborty, Ahana & Chakravarti, B. K, (2007). Global Tourism, APH publishing Corporation, New Delhi.

-   Childe, V. Gordon (1950). The Urban Revolution, Town Planning Review, 21.

-    Das, Jayoti & Dirieno, Cassandra. E. )2009(. Global Tourism Competitiveness & Freedom Of The Press, Journal Of Travel Research, Volume 47, Namber 4, http:// online. Sagepub.com

-   Edwards, Deborah; Tony Griffin; Bruce Hayllar. (2008). Urban Tourism Research Developing an Agenda, Annals of Tourism Research, Vol. 35, No. 4.

-   Elliott, James (1977), Tourism: politics and public Sector Management, London: Routledge. Environmental­ sustainability & 18-Furtado, J.I. (2000). Economic development.

-   Hall, Peter & Pfeiffer, U., (2004). Urban Future 21, Spon Press: London.

-   Jamieson, W. and Sunalai P. (2002). The Management of Urban Tourism Destination: The Cases of Klong Khwang and Phimai, Thailand. UMP-Asia Occasional Paper No. 56.

-   Mac Cannell. Dean (1976). Thy tourist: A new thore of thy leisure Class. New York: the Macmillan Press LTD.

Mael, F., Ashforth, B. E. (1995). Layal from day one: biodata organizational identification and turnover among newcomers, Personal Psychology, 48.