مسائل و مشکلات فقر در ایران، دکتر محمد زاهدی اصل، سید محمد بساطیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

حل هر مسئله اجتماعی نیازمند شناخت آن مسئله است، در این میان  ارائه هر راهکاری جهت رفع مسئله اجتماعی فقر، بایستی مبتنی بر همان شناخت باشد. با این استدلال در مقاله حاضر سعی شده است که در ابتدا به بررسی روند فقر در ایران پرداخته شود تا تصویری از این روند به دست آید. جهت دستیابی به این هدف، رویکرد اصلی در تدوین مقاله مطالعه­ اسنادی و کتابخانه­ای تحقیقات صورت گرفته در ارتباط با روند وضعیت فقر در ایران است. سپس کوشش شده با مراجعه به این مطالعات و آگاهی از چگونگی تغییرات میزان فقر، به بررسی عملکرد برنامه­های فقرزدایی در ایران پرداخته شود تا بتوان با طرح جدیدترین نظریه­های مطرح شده در ارتباط با فقرزدایی، به کاستی‌های برنامه­ها و سیاست­های اجتماعی مبارزه با فقر در ایران پرداخت. نتایج حاکی از این است که بیشتر متون به افزایش فقر اشاره دارند و برنامه­های فقرزدایی در ایران به دلیل عدم شناخت از واقعیت فقر، چندان توفیق نیافته‌اند.   
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Oney, Gender, Development (Case study the Fund of Women Beekeepers in Rameh)

چکیده [English]

Money has been known as an economic and abstract attribute. Thus it is expected that money is not gender sensitive. On the other hand, to alleviate poverty and produce equal opportunities and especially women’s empowerment, the development planners usually inject various amounts of money to communities based on different plans like microcredit. By giving these micro loans, the development planners expected that the women benefiting from this opportunity would begin a small business, make money, and save some money to repay the loan as well. But the lenders confronted with different expectation coming from various layers of the community (based on diverse social and cultural aspects). If money is an abstract attribute, why special layers of community use it in numerous ways? Regarding the cultural feature of Iranian society that usually keeps financial features as a top secret, a case study for 7 years was implemented.  For data gathering, mixed method of field research and a small survey was designed and applied. Based on some theoretical approaches, women understand and use money differently. This research indicated that women in daily life show their own understanding of money. They manage their monetary issues based on this understanding. Social roles and expectations as mothers and wives lead them to manage their financial sources. When their earnings increase, their social expectations change too. They have to spend the money to answer these new internal expectations instead of saving it.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iranian Rural women
  • money
  • Microcredit
  • Social Expectations

ابراهیم بای سلامی، غلام حیدر. (1388)، بررسی الگوهای نظری سیاست­ها و برنامه‌های توسعه ایران در آستانه تدوین برنامه پنجم توسعه. تهران:  فصلنامه سیاسی اقتصادی، شماره 261 و 262.

- توفیق، فیروز. (1385)، برنامه­ریزی در ایران و چشم­انداز آینده آن، تهران: موسسه عالی آموزش و پرورش مدیریت و برنامه­ریزی.

- حسینی­نژاد، مرتضی و اقتصادیان، محمدرضا. (1384)، ارزیابی عملکرد برنامه‌های توسعه در مورد کاهش فقر با استفاده از روش سلسله تصادفی، تهران: فصلنامه سیاست­ها و پژوهش­های اقتصادی، شماره 36.

- خدادادکاشی، فرهاد و دیگران. (1381)، اندازه­گیری شاخص­های فقر در ایران: کاربرد انواع خط فقر، شکاف فقر، شاخص فقر، تهران: گروه پژوهشی آمارهای اقتصادی.

- دبیرخانه گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی. (1375)، مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقرزدایی، تهران: سازمان برنامه و بودجه.

- دواس، دی.ای. (1387)، پیمایش در تحقیقات اجتماعی، هوشنگ نائبی، تهران: نشر نی.

- راچ، ک و راچ، ال. (1354)، جامعه­شناسی فقر، احمد کریمی، تهران: انتشارات امیرکبیر.

- راوللیون، مارتین. (1376)، مقایسه فقر، حمیدرضا اشرف زاده، تهران: وزارت جهاد سازندگی.

- رفیع­پور، فرامرز. (1386)، کندوکاوها و پنداشته­ها، تهران: شرکت سهامی انتشار.

- رئیس دانا، فریبرز و دیگران. (1379)، فقر در ایران، تهران: دانشگاه علوم بهزیستس و توانبخشی.

- رئیس­دانا، فریبرز. (1384)، اندازه­گیری شاخص و پویش فقر در ایران، تهران: فصلنامه رفاه اجتماعی، شماره 17 بهار.

- زاهدی اصل، محمد. (1381)، مبانی رفاه اجتماعی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

- زاهدی مازندرانی، محمدجواد. (1384)، فقر روستایی، روند و اندازه­گیری آن در ایران، فصلنامه رفاه اجتماعی، شماره 17 بهار.

- ساروخانی، باقر. (1386)، روشهای تحقیق در علوم اجتماعی(جلد دو) بینشها و فنون، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

- سن، آمارتیاسن. (1382)، توسعه به مثابه آزادی، ترجمه: حمید محمودی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

- فاروق احمد، قاضی. (1384فقر، رفاه و توانمندسازی، ترجمه: علی اصغر احمد کیا دلیری، تهران:  فصلنامه تامین اجتماعی، سال هفتم شماره 23.

- فرهادی، مرتضی. (1388)، انسان­شناسی یاریگری، تهران: نشر ثالث.

 

- کرومر-نه­وو، میکال. (1383)، گوش دادن به دانش زندگی: مسیر جدید پژوهشی در تحقیقات فقر، هرمز همایون­پور. تهران: فصلنامه تامین اجتماعی، سال ششم شماره 19.

- گالبرایت، جان کنت. (1369)، ماهیت فقر عمومی، سید محمد حسین عادلی، تهران: نشر اطلاعات.

- گریفین، کیث. (1375)، تحقق استراتژی توسعه انسانی، غلامرضا خواجه پور، تهران: موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی.

- لابن، ژان. (1359)، جامعه­شناسی فقر، جمشید بهنام، تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.

- محمودی، وحید. (1386)، اندازه­گیری فقر و توزیع درآمد در ایران، تهران: انتشارات سمت.

- نادری مهدیی، کریم و دیگران. (1388)، تحلیل محتوای میزان مطابقت سیاست­های برنامه­های توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی پس از انقلاب با الگوی توسعه پایدار، تهران: فصلنامه روستا و توسعه، سال 12 شماره 3.

 

-Alcock, pete. (2006). Understanding poverty. London: Palgrave Macmillan.

-Donnison, David. (1982). The politics of poverty. Oxford:  Martin Robertson &company Ltd.

-Yadav. C. P. (2008). Poverty and development. New Delhi: institute for sustainable development Lucknow&anmol publication PVT. LTD.