رتبه بندی سطح رفاه اجتماعی شهرستان‌های استان زنجان با استفاده از تکنیک TOPSIS، دکتر غلامرضا لطیفی، مجید سجاسی قیداری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

رفاهوسیاستاجتماعیازمباحثمهم برنامه­های توسعه­ایهستندکهمی‌توانند درسایة عدالت اجتماعی مسائلی همچون فقرو نابرابریاجتماعیرا در جامعه کاهش دهند. در جهت دستیابی به رفاه اجتماعی عادلانه، توسل به برنامه­ریزی منطقه­ای ـ که هدف عمده­ آن برقراری تعادل درون منطقه­ای و بین منطقه­ای است ـ مفید می­باشد. در این راستا، کسب شناخت از منطقه مورد مطالعه، برای فراهم کردن زمینه ایجاد تعادل، ضروری است. دراینمقاله تلاششدهاست وضعیت شهرستان‌های استان زنجان در مقوله رفاه اجتماعی مورد مطالعه قرارگیرد و در نهایت یک رتبه­بندی بین شهرستان­ها بدست آید تا بر اساس آن اقدامات آتی در زمینه رفاه اجتماعی با در نظر داشتن اولویت­بندی صورت گیرد. در جهت نیل به هدف یاد شده، تعداد 30 شاخص در حوزه­ رفاه اجتماعی پس از طی مراحلی انتخاب و داده­های اولیة هر کدام از شاخص­ها گردآوری شد. در گام بعد، برای تجزیه و تحلیل اطلاعات، تکنیکTOPSISمورد استفادهقرار گرفت. از آنجا که در این تکنیک ضروری است وزن هر شاخص­ مشخص باشد، از تکنیک توان رتبه­ای، بر اساس رتبه­گذاری شاخص­ها، توسط 15 تن از اساتید متخصص حوزه رفاه اجتماعی، برای وزن­دهی بکار گرفته شد. نتیجه تجزیه و تحلیل اطلاعات نشان دهنده نابرابری در مقوله رفاه اجتماعی در بین شهرستان­های استان زنجان است، به این صورت که در این رتبه­بندی شهرستان زنجان با 50/0[1]Cli= و شهرستان خدابنده با 18/0Cli= به ترتیب بالاترین و پایین­ترین رتبه را در رتبه­بندی شهرستان­های استان زنجان بر اساس شاخص­های رفاه اجتماعی به خود اختصاص دادند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effective Factors on the Formation of Social Trust (Case Study; students of Allameh Tabatabai and Tehran Universities)

چکیده [English]

Trust and trusting each other are key social concepts and elements in society. In a general meaning, trust may results in interaction with people and creation of social relations, also since trust goes beyond the family, relatives and friends, it can result in developing a trust network or trust radius. Trust is one of the significant aspects of human relations and paves the way for participation and cooperation among members of society; it is a fundament for the most of the daily individual and social interactions and communications in the human societies.
This article is based on a survey research. The statistical society of the research is all undergraduate students in Faculty of Social Sciences of Allameh Tabatabai University and School of Electrical and Computer Engineering of Tehran University. After accomplishing the statistical calculations using the Cochran sampling formula, numbers of samples were defined 370.
Analyzing the hypotheses shows that there are significant relations among level of using Internet and participation in peer and friendly groups in the virtual space, amounts of participation in scientific, literary and cultural associations, economic-social status and level of social trust. The regression analysis also shows that independent variables, in general, signify 51 percent of the changes of dependent variable.
In conclusion social trust is one of the most important human demands. Thus, human relations can be considered as valuable capital. Besides gaining these capitals, we should always think of preserving these social capitals, as well as keeping them away from erosion over times.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • social trust
  • Virtual space
  • University Students
  • Scientific and Literary Associations
  • economic-social Status
-  جاجرمی، کاظم؛ کلته، ابراهیم. (1385)، سنجش وضعیت شاخص­های کیفیت زندگی در شهر از نظر شهروندان (مطالعه موردی؛ گنبد قابوس)، مجله جغرافیا و توسعه.

-  حاتمی­نژاد، حسین؛ راستی، عمران. (1388)، عدالت اجتماعی و عدالت فضایی (منطقه­ای) بررسی و مقایسه نظریات جان راولز و دیوید هاروی، فصلنامه اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، شماره 269 ـ 270.

-  زاهدی اصل، محمد. (1381)، مبانی رفاه اجتماعی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

-  زاهدی مازندرانی، محمد جواد. (1386)، توسعه و نابرابری، تهران: انتشارات مازیار، چاپ چهارم.

-  شکوئی، حسین. (1381)، اندیشه­های نو در فلسفه جغرافیا (جلد اول)، تهران: مؤسسه­ جغرافیای و کارتوگرافی گیتاشناسی، چاپ پنجم.

-  طاهرخانی، مهدی. (1386)، کاربرد تکنیک TOPSIS در اولویت­بندی مکانی استقرار صنایع تبدیلی کشاورزی در مناطق روستایی، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی، سال ششم، شماره سوم.

-  طواری، مجتبی و دیگران. (1387)، شناسایی و اولویت­بندی عوامل مؤثر بر بهره­وری نیروی انسانی با استفاده از تکنیک­های MADM(مطالعه موردی: یکی از شرکت های تولیدی پوشاک جین در استان یزد)، نشریه مدیریت صنعتی، دوره1، شماره1.

-  فیتزپتریک، تونی. (1383)، نظریه رفاه (سیاست اجتماعی چیست؟)، ترجمه­: هرمز همایون­پور، تهران: مؤسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی، چاپ دوم.

-  فیض­زاده، علی؛ مدنی، سعید. (1379)، تامین اجتماعی و رفاه اجتماعی: شاخص­شناسی برای تبیین و سنجش، فصلنامه تامین اجتماعی، سال دوم، شماره 4.

-  کرمی، قاسم؛ لطفی، محمدصادق. (1387)، عدالت اجتماعی در برنامه­ریزی فضای جغرافیایی، عدالت اجتماعی، تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک، پژوهشکده تحقیقات استراتژیک.

-  لولاچی، مسعود. (1384)، استفاده از الگوریتم تاپسیس جهت انتخاب مراکز تعمیرات دپویی برتر، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد نگهداری و تعمیرات، دانشگاه علم و صنعت.

-  معاونت برنامه­ریزی استانداری زنجان. (1388)، سالنامه آماری استان زنجان سال 1387، زنجان، معاونت برنامه­ریزی استانداری، دفتر آمار و اطلاعات.

-  مسعود اصل، ایراوان و همکاران. (1388)، نظام رفاه اجتماعی در جهان (مطالعه تطبیقی)، تهران: مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی.

-  میجلی، جیمز. (1378)، رفاه اجتماعی در جهان، ترجمه­: محمد تقی جغتایی، تهران: دانشگاه علوم بهزیستی و توان­بخشی.

-  یزدانی، فرشید. (1383)، مفاهیم بنیادی در مباحث رفاه اجتماعی (سیاست اجتماعی، حمایت اجتماعی، رفاه و تأمین اجتماعی)، فصلنامه­ رفاه اجتماعی، ویژه­نامه­ سیاست اجتماعی.

-     Birkelund, Gunn Elisabeth (2006). Welfare states and social inequality: Key issues in contemporary cross-national research on social stratification and mobility; Research in Social Stratification and Mobility 24: 333–351.

-     Clarke, M. and Sardar, Islam (2002). The relationship between economic development and social welfare: a new adjusted GDP measure of welfare; Social Research Indicators 57.

-     Gershon, M. (1994). “The Role of Weights and Scales in the Application of Multiobjective Decision Making”, European Journal of Operations Research. Vol. 15.

-     larke, Matthew & Sardar M.N. Islam(2003). Measuring social welfare: application of social choice theory; Journal of Socio-Economics 32.

-     Mon, Ashby H.B. (2008). The interplay between social welfare and competitiveness: The case of Canadian Medicare; Geoforum 39: 2009–2018.

-     Naumann Flex (1998) “Data fusion and data quality”, Institute fur informatics, Humboldt –Universitat zu Berlin.

-     Olson.D.L (2004) “Comparison of weights in TOPSIS models”, Journal of Mathematical and computer modeling, Elsevier science Ltd.

-     S. Mahmoodzadeh, J. Shahrabi, M. Pariazar, and M. S. Zaeri (2007). “Project Selection by Using Fuzzy AHP and TOPSIS Technique”, International Journal of Human and Social Sciences 1:3.

-     Serkan Balli and Serdar Korukoglu (2009). “Operating System Selection Using Fuzzy AHP and TOPSIS Methods”, Mathematical and Computational Applications, Vol. 14, No. 2.

-     Tranby, Eric(2006). Bringing the state in: A commentary on welfare states and social inequality; Research in Social Stratification and Mobility 24.

-     Vouvaki, Dimitra & Anastasios Xepapadeas (2008). Changes in social welfare and sustainability: Theoretical issues and empirical evidence; Ecological Economics 67.