بررسی رابطه میزان مصرف رسانه‌ها و میزان سرمایه اجتماعی شهروندان تهرانی، دکتر جعفر حسین‌پور، دکتر کاظم معتمدنژاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

رسانه‌ها در عصر حاضر به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل جامعه‌پذیری در میان مردم حضور جدی دارند. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که بین میزان استفاده از تلویزیون، روزنامه و سرمایه اجتماعی شهروندان رابطه‌ای جدی برقرار است و این رسانه‌ها می‌توانند نقش مهمی در تغییر میزان سرمایه اجتماعی ایفا نمایند
در این مقاله رابطه میزان مصرف رسانه‌ها و میزان سرمایه اجتماعی شهروندن تهرانی مورد بررسی قرار گرفته است. مساله اصلی این مقاله شناخت این مهم بوده است که آیا تماشای تلویزیون و مطالعه روزنامه عاملی در تغییر سرمایه اجتماعی می باشد. براساس نظریات تاثیر رسانه‌ها مانند: برجسته‌سازی و کاشت و همچنین نظریه‌ سرمایه اجتماعی پاتنام و استون و با استفاده از روش پیمایش به بررسی این رابطه پرداخته‌ایم جامعه آماری این تحقیق شهروندان بالای 15 سال باسواد تهرانی بوده‌اند که نمونه‌ای 600 نفری از بین آنها به روش احتمالی انتخاب و مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
نتایج نشان می‌دهد که تلویزیون موجب گردآمدن افراد در کنار هم و عاملی برای تقویت شبکه روابط و تعاملات بین افراد خانواده شده است. اعتماد به روزنامه و تلویزیون عاملی در جذب مخاطبان به این رسانه‌ها و تاثیرپذیری از پیام‌های آنها در جهت تقویت سرمایه اجتماعی می‌باشد.
نتایج یافته‌ها نشان می‌دهد که بین مصرف رسانه‌ها و سرمایه اجتماعی رابطه وجود دارد، بدین معنی که هرچه میزان استفاده از رسانه‌ها توسط افراد افزایش می‌یابد، سرمایه اجتماعی آنان نیز افزایش می‌یابد. در نهایت تلویزیون به عنوان اصلی‌ترین رسانه کشور با پوشش بالای خود می‌تواند از طریق برنامه‌های متفاوت تأثیرات مثبتی را بر سرمایه اجتماعی و مؤلفه‌های آن بگذارد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating The Relation Between Amount Of The Social Capital and Tehran Citizens’ Media Consumption

چکیده [English]

Media have strong presence among people as significant socialization factors in the current era. The results of studies show that there is a critical relationship between the amount of TV& newspaper consumption and social assets of citizens. These mentioned media can be very influential in changing the amount of social capital.
In this paper the relation between amount of social capital and media consumption of Tehran citizens is investigated. The main issue of this study is to understand whether watching television and reading news paper cause any changes in the level of social capital? Referring to media effects theories such as agenda setting, cultivation and Putnam and Stone social capital theory and by using survey method this relation was studied among 600 literate Tehran citizens who were selected by the usage of random sampling method.
Results show that television gathers individuals together and is a factor for reinforcing the relations and interactions between members of a family. Trust in television and newspaper is a factor for attracting audiences to these media and being influenced by their messages.
Findings indicate that there is a relation between media consumption and social capital. In another words as the amount of media consumption increases, the amount of social capital promotes. Finally television as the main media of Iran with its widespread coverage can have positive influences on social capital and its elements through various outlets and programs. 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Capital
  • mass media (television and press)
  • Media consumption
  • media effects
- بنت، اندی. (1386)، فرهنگ و زندگی روزمره، ترجمه: لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان، تهران: نشر اختران.
-  بوردیو، پی‌یر. (1380)، نظریه کنش، دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمه: مرتضی مردیها، تهران: انتشارات نقش و نگار.
- پاتنام ،رابرت. (1379)، دموکراسی و سنتهای مدنی، ترجمه: محمد تقی دلفروز،  تهران: نشر غدیر.
- پاتنام، رابرت. (1384)، جامعه برخوردار، سرمایه اجتماعی و زندگی عمومی در تاجبخش، کیان. سرمایه اجتماعی، اعتماد، دموکراسی و توسعه، ترجمه: افشین خاکباز و حسن پویان، تهران: نشر شیرازه.
- پاتنام، رابرت. (1380)، دموکراسی و سنتهای مدنی، ترجمه: محمد تقی دلفروز،  تهران: نشر غدیر.
- دالگرن؛ پیتر. (1380)، تلویزیون و گستره عمومی، ترجمه: مهدی شفقتی، تهران: انتشارات سروش.
- ذکایی، محمد سعید. (1380)، اخلاق شهروندی: رابطه هویت‌یابی جمعی و ارزش‌های دیگر خواهانه.
- رابرتسون، رونالد. (1382)، جهانی شدن، تئوریهای اجتماعی و  فرهنگ جهانی، ترجمه: کمال پولادی، تهران: نشر ثالث و مرکز گفتگوی تمدنها.
- سورین، ورنر؛ تانکارد، جیمز. (1381)، «نظریه‌های ارتباطات»، ترجمه: علیرضا دهقان، انتشارات دانشگاه تهران.
- شریفیان ثانی، مریم. (1380)، سرمایه اجتماعی: مفاهیم اصلی و چارچوب نظری، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال اول، شماره 2، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.
- شیخ، سعادت و همکاران. (1376)، چگونگی پرداختن به فعالیت‌های فراغت بین نوجوانان و جوانان در جامعه شهری گروه2، سازمان ملی جوانان.
فوکویاما، فرانسیس. (1385)، پایان نظم، سرمایه اجتماعی و حفظ آن، مترجم: غلامعباس توسلی، تهران: انتشارات حکایت قلم‌نوین.
- فیسک، جان. (1381)، «فرهنگ و ایدئولوژی» ترجمه: مژگان برومند، فصلنامه ارغنون، شماره 20.
- کرلینجر و پدهازور. (1376)، رگرسیون چند متغیری در پژوهش‌های رفتاری، ترجمه: حسن سرایی، تهران: انتشارات مرکز نشر دانشگاهی.
-  گراتی، کریستین. (1384)، زنان و سریال خانوادگی، ترجمه: فاطمه کرمعلی، اداره کل پژوهش‌های سیما.
- گیدنز، آنتونی. (1378)، تجدد و تشخص، موفقیان ناصر، تهران: نشر نی.
- مک کوئیل، دنیس. (1382)، «درآمدی بر نظریه‌های ارتباط جمعی» ترجمه: پرویز اجلالی، تهران: انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه.
- نیک گهر، عبدالحسین. (1375)، مبانی جامعه‌شناسی و معرفتی تحقیقات کلاسیک جامعه‌شناسی، تهران: انتشارات رایزن.
 
- Field, John. (2003). "social capital". Published by Questionnaire (spetember, 1999).
- Fukuyama, F. (1995). Trust: the social virtues and the creation of prosperity. New york, Ny: Free press.
- Halpern, David. (2005). Social Capital, polity press, Cambridge, United Kingdom
- Norris, Pippa. (2002) . Social capital and the News Madia . : Sage  
- Norrise, p. (2003). "Atransathantic divide? Social capital in the United start and Europ" Whith James Davis. Keynote at European Social Survey Lunch Conference. Brusseles 25-26 November.
- Putnam , Rabert .D. (2000). Bowling alone : The collapse and revival of American community . New York : simong Schuster .
- Putnam , Robert . D. (1995). Tuning in , Tunin out : The strange disappearance of social capital in America .     
- Putnam, Robert, D. (1999). " The Prosperous Community: Social Capital and public Life", The American Prospect, Inc
- Stone. W. (2001). "Measuring Social Capital: Towards a Theoretically Informed Measurement Framework for Researching Social Capital in family and community life" Research paper No24, Australian Institute of family studies, Melbourn.
- Uslaner, Eric. M. (1998). "Social Capital. Television, and the " Mean Worid": Trust, Optimisn and Civic Participation" political psychology, vol:19 No3
- Woolocock, M.& Narayan, D. (2000).  Social capital: Implications for Development Theory, Research and policy, The World Bank Research Observer.