ساخت مقیاس برای سنجش رفاه اجتماعی با تأکید بر رفاه ذهنی (احساس رفاه)، عزت‌اله سام‌آرام، رضا محبوبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره 18-بهار93

چکیده


به دنبال چرخش پارادایمی، ‌در گفتمان رفاه اجتماعی و توجه به ابعاد ذهنی رفاه، موضوعِ ساختِ مقیاس برای سنجش احساس رفاه اجتماعی، بعنوان یکی از ابعاد مهم رفاه اجتماعی بیش از پیش اهمیت یافته است و این در حالی است که تاکنون اقدام بایسته‌ای برای ساخت ابزار سنجش احساس رفاه اجتماعی صورت نگرفته است. 
در این تحقیق پس از ساخت مدل مفهومی ‌برای تبیین رفاه ذهنی؛ نسبت به طراحی ابزار سنجش (پرسشنامه‌ای با 66 سؤال و گویه) برای اندازه‌گیری احساس رفاه اجتماعی اقدام شد.
پرسشنامه بصورت آزمایشی در شهر ارومیه با 51 نمونه آماری که بصورت تصادفی انتخاب شده بودند، مورد اجرا قرار گرفت، و نتایج آزمون‌های آماری نشان داد که: مقدار KMO محاسبه شده ابزار سنجش نزدیک 7/0 بود (696/0)  و نتیجه آزمون بارتلت نیز در سطح خطای کوچک تر از 01/0 معنی‌دار بوده است. همچنین محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای ابزار سنجش نشان داد مقدار این ضریب بیش از 7/0 بوده است (Cronbach's Alpha= 0.856). پس، براساس همه روش‌های اعتبار سنجی اعم از اعتبار محتوا و اعتبار مبتنی بر ملاک (همزمان) و اعتبار سازه‌ای (مبتنی برآزمون آماری پیشرفته تحلیل عاملی) و نیز ضریب آلفای کرونباخ، ابزارِ ساخته شده برای سنجش احساس رفاه اجتماعی (پس از حذف 18 گویه از مجموع 66 گویه)، مجموعاً با 48 سؤال و گویه از اعتبار- روایی (validity) و اعتماد- پایایی (reliability) لازم برخوردار بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Construction Of A Scale For Measuring Social Welfare With Its Emphasis on Subjective Well-Being (Feeling Welfare)

چکیده [English]

Following the turn of paradigm in the discourse of social welfare and the dimensions of subjective well-being, the issue of building the this scale to measure social welfare has become important more than ever. Moreover no considerable effort has been made for this purpose before. After making conceptual model to explain subjective well-being, in this research a questionnaire was designed to measure the social welfare. In its pilot study in Oromiyeh with 51 random samples, results showed value of KMO was 0.696 and the result of Bartlett test was meaningful as well.  Also amount of Cronbach's Alpha was 0.856. So due to different assessing methods, this questionnaire enjoys the necessary level of reliability and validity.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • subjective well-being
  • welfare scale
  • validity of welfare assessment tool
  • reliability of welfare assessment Tool

-    توسلی، غلام عباس. (1379)، نظریه‌های جامعه شناسی، انتشارات سمت، چاپ هفتم.
-    درونوفسکی، یان. (1355)، کیفیت زندگی اندازه‌گیری و برنامه‌ریزی آن، ترجمه: سازمان برنامه و بودجه (با مقدمه احمد اشرف)، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی.
-    دی. اِی، دواس. (1383)، پیمایش در تحقیقات اجتماعی، ترجمه: هوشنگ نایبی، نشر نی، چاپ پنجم.
-    سرمد، زهره؛ عباس بازرگان؛ الهه حجازی. (1376)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، نشر آگه.
-    صفری شالی، رضا. (1388)، راهنمای تدوین طرح تحقیق، چاپ دوم، انتشارات جامعه و فرهنگ.
-    فتحی آشتیانی، علی. (1388)، آزمون‌های روان شناختی - ارزشیابی شخصیت و سلامت روان، انتشارات بعثت.
-    فیتز پتریک، تونی. (1385)، نظریه‌های رفاه جدید، ترجمه: همایون پور، موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی.
-    فیتزپتریک، تونی. (1383)، نظریه رفاه، ترجمه: هرمز همایون پور، مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی.
-    گنجی، حمزه. (1380)، ارزشیابی شخصیت، نشر ساوالان.
-     لطیفی، غلامرضا. (1389)، مبانی برنامه‌ریزی و سیاست اجتماعی، نشر جهاد دانشگاهی علامه طباطبایی.
-    مازلو، آبراهام، اچ. (1367)، انگیزش و شخصیت، احمد رضوانی، آستان قدس رضوی، چاپ اول.
-     مدنی، سعید. (1379)، به سوی نظام جامع رفاه اجتماعی، انتشارات دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی.
-    منیعی کلجاهی، امید. (1390)، بررسی تأثیرات درآمد، سلامت و تحصیلات بر سطح رضایتمندی از زندگی در ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، راهنما: حسین اصغرپور، مشاور: محمدباقربهشتی، دانشگاه تبریز.
-    موسوی، میر طاهر؛ محمدی، محمدعلی. (1388)، مفاهیم و نظریه‌های رفاه اجتماعی، نشر دانژه.
-    هزارجریبی، جعفر؛ رضا صفری شالی. (1391)، آناتومی‌ رفاه اجتماعی، انتشارات جامعه و فرهنگ.

-    Andrews, F. (1976). social indicators of Well-being,  plenum press.
-    Argyle, M. (2001). The Psychology of Happiness. London. Routledge.
-    Barry, Norman (1999). Welfare, Backingham, Open University Prees.
-    Enrique Colón-Bacó , (2010). The Strength of Religious Beliefs is Important for Subjective Well-Being, Produced by The Berkeley Electronic Press , Boston College.
-     Lal Basu,R. (2005). Why the human development index dose not measure up to ancient Indian standards , The Bulletin of The Senter For  East – West Cultur and Economic Studies , Vol 6 , NO2. Bond University, Queensland, Australia
-    Land , K. (1983). Social Indicators , Annual Review of Sociology , Vol 9 , New York.
-    Mahbub-ul Hagh. (1971). Employment and income distribution in the 1970: A new prespective,Development Digest, Department of Economics, University of the Punjab