سرمایه اجتماعی و بیگانگی از کار (مطالعه موردی معلمان آموزش و پرورش مقطع ابتدایی شهر تهران، امیر رستگار خالد، مهدی کاوه، مهدی محمدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره 19-تابستان 93

چکیده


این تحقیق با هدف شناخت رابطه بین میزان سرمایه اجتماعی معلمان با بیگانگی از کار آن‌ها انجام شده است. این مطالعه به روش پیمایشی انجام گرفته است. جامعه آماری شامل معلمان مدارس ابتدایی شهر تهران است که تعداد آنها 10442نفر می‌باشد که از این تعداد 374 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ایی دو مرحله‌ایی  انتخاب شده‌اند. برای سنجش متغیر سرمایه اجتماعی از پرسشنامه بولن و اونیکس و برای سنجش متغیر بیگانگی از کار از پرسشنامه گانستر و واگنر استفاده شده است که داده‌های مربوط، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ضریب آلفای کرونباخ، پایایی پرسشنامه را تأیید کرد. متغیر مستقل این تحقیق سرمایه اجتماعی و متغیر وابسته بیگانگی از کار می‌باشد که در کنار این‌ها، متغیرهای زمینه‌ای مانند: جنس، سن، وضعیت تاهل، سابقه شغلی، گذراندن دوره آموزشی ضمن خدمت، تحصیلات و درآمد نیز مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج بدست آمده رابطه معناداری را بین متغیر سرمایه اجتماعی و بیگانگی از کار نشان می‌دهد و در بین متغیرهای زمینه‌ای هم نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل اطلاعات نشان داد که تمام ‌متغیرهای این تحقیق به جز متغیر سن افراد مورد مطالعه، رابطه معناداری با بیگانگی از کار داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social Capital and Alienation

چکیده [English]

This research aims at studying the relation between the amount of teachers’ social capital and their level of work alienation. The research is applied-descriptive and has been conducted with survey method. The sample population includes only 10442 teachers of elementary school in Tehran, out of them 374 ones were selected by two-stage cluster sampling. For assessment of social capital, Bullen & Onyx questionnaire was used and for work alienation, the research has utilized Ganster &Dwyer questionnaire respectively. Analyzing obtained data, Cronbach's Alpha Coefficient confirmed the reliability of questionnaire as well. The independent variable of this research is social capital and dependent variable is work alienation, while other variables such as gender, age, marital status, work experience, completion of in-service training course, and income were studied in this research. The obtained results demonstrate significant correlation between social capital and work alienation. Moreover among the ground variables, the acquired results from analysis of the data showed that all variables of the research except age had meaningful relation with work alienation.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • social capital objective
  • social capital subjective job alienation
  • teachers

     بختیاری‌زاده، فاطمه‌. (1390)، بررسی عوامل اجتماعی - اقتصادی موثر بر بیگانگی از کار‌ (مورد مطالعه: کارکنان پتروشیمی ‌بندر ماهشهر)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.
     بنی فاطمه، حسین؛ رسولی، زهره. (1390)، بررسی میزان بیگانگی اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه تبریز و عوامل مرتبط با آن، جامعه شناسی کاربردی، شماره 41.
     تاجبخش، کیان. (1384)، سرمایه اجتماعی؛ اعتماد، دموکراسی و توسعه، ترجمه افشین خاکباز و حسن پویان، تهران: نشر شیرازه، چاپ اول.
     توسلی، غلام عباس‌. (1385) ، جامعه شناسی کار و شغل، تهران: انتشارات سمت، چاپ اول.
     جهانگیری، جهانگیر، و دیگران. (1391)، بررسی رابطۀ بین رضایت از زندگی خوابگاهی و از خودبیگانگی دانشجویان دختر، زن در فرهنگ و هنر، شماره 4.
     حسین‌زاده و دیگران. (1390)، بررسی عوامل اجتماعی- اقتصادی موثر بر بیگانگی از کار، جامعه شناسی کاربردی، شماره 42.
     رضائیان، علی. (1383)، مبانی سازمان و مدیریت، تهران: انتشارات سمت، چاپ دوم.
     سالارزاده، نادر و حسن‌زاده، داود. (1385)، بررسی تاثیر میزان سرمایه اجتماعی بر رضایت شغلی معلمان، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 33.
     ستوده، هدایت الله. (1378)، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، تهران: انتشارات آوای نور، چاپ چهارم.
     صبوری، منوچهر. (1385)، جامعه شناسی سازمان‌ها، تهران: نشر شب تاب.
     کرایب، یان. (1384)، نظریه اجتماعی مدرن، ترجمه: عباس مخبر، تهران: انتشارات اگه.
     کوزر، لوئیس و روزنبرگ، برنارد. (1378)، نظریه‌های بنیادی جامعه‌شناختی، ترجمه: فرهنگ ارشاد، تهران: نشر نی، چاپ اول.
     کلمن، جیمز. (1377)، بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه: منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
     فدائی‌پور، علیرضا. (1387)، ب‍ررس‍ی‌ ع‍وام‍ل‌ مؤثر ب‍ر ب‍ی‍گ‍ان‍گ‍ی‌از ک‍ار در م‍ی‍ان‌ک‍ارک‍ن‍ان‌ دان‍ش‍گ‍اه‌ ع‍ل‍وم‌ پ‍زش‍ک‍ی‌ و خ‍دم‍ات ب‍ه‍داش‍ت‍ی‌ درم‍ان‍ی‌ اس‍ت‍ان‌ گ‍ی‍لان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی تهران.
     علاقه‌بند، علی‌. (1385)، مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی، تهران: انتشارات روان، چاپ هیجدهم.
     معیدفر، سعید و ذهانی، قربانعلی. (1384)، بررسی میزان نارضایتی شغلی معلمان و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن‌ (مطالعه موردی معلمان شهر نیشابور) ، مجله جامعه شناسی ایران، شماره 1.
     وبر، ماکس. (1374)، اقتصاد و جامعه، ترجمه: جمعی از مترجمان، تهران: انتشارات مولی، چاپ اول.
    Aiken, M. and Hage, J. (1997). Organizational Alieniation: a Comparative analysis, American Sociological, 497-507.
    Balachandran, M.Raakhee. A.S. and Sam Sananda Raj. H. (2007) ” Life Satisfaction and Alienation of Elderly Males and Females”, Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, , Vol. 33, No.2, 157-160.
    Bourdieu, P. (1983), the forms of capital, in: J.G. Richardson (ed.) : Handbook for Theory and Research for the Sociology of Education, pp: 241 – 258.
    Bullen, Paul, Jenny, Onex. (1998). Measuring Social Capital With Neighborhood and Community Centers march.
    Coleman, James. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94.
    Gambetta, D. (2000). Can we Trust in Gambetta Diego Trust: Making and Breaking Cooperative Relations,  lectronic Edition, Department of Sociology, University of Oxford.
    Farber, B.a & Heifetz, L.J. (1982). The Process and Dimension of Burnout in Psychotherapeutic work: A Factor analysis Study.
    Fukuyama, Francis. (1999), “Social Capital and Civil society, IMF conferences on second Generation Reforms, basePrepared for delivery at IMF social capital and civil society.
    Harpham, T. (2004). Urbanization and mental health in developing countries: A. Research Role for social scientist, public health professional and social psychiatrists, social science and medicine., Vol.39.
    Levinson, D &  Cookson, W &  Sadovnik J, R (2002). "Education and sociology: an encyclopedia”, PP1-7.
    Lynch, J. & Kaplan, G. (1997). Understanding How Inequality in the Distribution of Income Effect  ealth. Journal of Health Psychology, Vol.2.
    Lin, J. (2001). "Social Capital: A Theory of Social Structure and Action", UK: Cambrige University.
    Osin, Evgeny. (2009). “Subjective Experience of Alienation: Measurement and Correlatesmore”, Existenzanalyse , 29, Vol 1 ,4-11
    Portes, A (1998). social capital: Its Origins And Applications In Modern Sociology, Annual Review Of Sociology, 24.
    Putnam , Rabert.D. (2000). Bowling alone : The collapse and revival of American community. New York : simong Schuster.
    Putnam, R. (1995). Democracy in America  at Century end. In A. Haden us (Ed.) , Democracy Victory and Crisis, New York: Cambridge University Press.
    Requna , falix. (2003). “social capital , satisfaction and Quality of life in the workplace”. social Indicators Research , N.61, pp.331-360.
    Seeman, Melvin. (1959). On the Meaning of Alienation. American Sociological Review. Vol 24.
    Rose, R. (2000). How much does Social Capital add to Individual Health? Social Science and Medicine, Vol. 51.
    Ross, C and Etal. (2001). Neighborhood Disadvantage, Powerlessness and the  Amplification of Threat : Disorder and Mistrust , American sociological of Review, Vol. 66.
    Rose, Dna A & Clear, Todd R. (1998), "Incarceration, Social Capital, and Crime: Implications for social Disorganization Theory", Criminology. Beverly Hills: vol. 36, Iss. 3.
    Southwell, P.L (2003). The politics of alienation: novoting and support for third- party candidates among 18-30 year- old, Social science Journal, Vol.40.
    Seeman, Melvin. (1957). On the meaning of Alienation , American Sociological Review , Vol.24.
    Siegel, Larry, J. (2003), Criminology, Wadsworth, A Division of Thomson learning Inc.
    Tanuja, Mohapatra. (2010). “Life satisfaction and alienation of elderly males and females: an empirical study in Odisha”, Asian Journal of Development Matters, Vol4, Issue 3.
    Vahedi, Shahrum & Nazari, Mohammad Ali. (2011). “The Relationship between SelfAlienation, Spiritual Well-Being, EconomicSituation and Satisfaction of life: A Structural Equation Modeling Approach”, Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences. (IJPBS) , Vol 5, No 1, 64-73.
    Ztompka, p. (1999). Trust: A Sociological Theory, cambridge: Cambridge university press.