بررسی میزان سرمایه اجتماعی معلمان مقاطع سه گانه‌ تحصیلی استان ایلام، اسحاق قیصریان، بهروز سپیدنامه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره 19-تابستان 93

چکیده


سؤال اساسی که در این مقاله دنبال می‌شود، بررسی میزان سرمایه اجتماعی و شاخص‌های آن در بین معلمان استان ایلام می‌باشد. با مرور مطالعات انجام شده در ارتباط با موضوع و همچنین بهره‌گیری از نظریه‌های سرمایه اجتماعی، سرمایه اجتماعی از طریق اعتماد اجتماعی، هنجارهای اجتماعی و شبکه‌های اجتماعی شاخص‌سازی شده است. روش تحقیق به صورت پیمایشی  بوده  که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب با حجم  و از طریق ابزار پرسشنامه، تعداد 350 پرسشنامه در بین معلمان استان توزیع و گردآوری شده است. از آزمون‌های آماری تی مستقل، تحلیل واریانس یک‌طرفه، آزمون تعقیبی شفه و ضریب همبستگی پیرسون استفاه شده است. یافته‌های مطالعه نشان می-دهد که در یک طیف 5 قسمتی، متوسط میزان سرمایه اجتماعی معلمان استان ایلام 9/2، اعتماد اجتماعی 2/3، هنجارهای اجتماعی 8/2 و شبکه‌های اجتماعی  آنان 7/2 است. متوسط میزان سرمایه اجتماعی، اعتماد اجتماعی، هنجارهای اجتماعی و شبکه‌های اجتماعی در بین معلمان مقطع ابتدایی، بیش از معلمان مقطع راهنمایی و متوسطه است. تحلیل و بررسی فرضیات در سطح دو متغیره حاکی از آن است که میزان اعتماد اجتماعی، هنجارهای اجتماعی، ساختار شبکه‌های اجتماعی و سرمایه اجتماعی معلمان مقطع ابتدایی تفاوت معنی‌داری با معلمان مقطع راهنمایی و متوسطه دارد. بین میزان سرمایه اجتماعی زنان و مردان تفاوت  معنی‌داری مشاهده شده و متوسط سرمایه اجتماعی در بین زنان بیش از مردان است. بین سن، میزان تحصیلات  و سرمایه اجتماعی رابطه معنی‌دار و مثبتی مشاهده شده است. تحلیل دو متغیره و چندمتغیره با استفاده از نرم‌افزارهای آماری SPSS و Lisrel انجام شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of The Extent of Social Capital Among High School Teachers In Ilam Province

چکیده [English]

This research investigates the extent of social capital and its indices among teachers in Ilam province. The Social capital indices which is developed and referred to in this study were social trust, social norms and social networks drawn from the study of the current literature and the social capital theories. The research method used was survey. Stratified proportional to size sampling was used to select 350 teachers for the study. SPSS and Lisrel softwares were run to analyze the data. The statistical techniques applied for the analysis of the data were independent T. Test, One-way ANOVA , Scheffee Test and Correlation Coefficient .
The findings of the study show that in a 5 point likert scale questionnaire ,the participants’ social capital was 2.9 ,their social trust was 3.2,the social norms was 2.8 and the social networks was 2.7.The average of the extent of the indices measured in the study was higher among teachers at
primary school compared with their junior high school and high school counterparts. The analysis of the data testing the hypotheses of the study, further showed that there is a significant difference between the extent of the indices measured in the study among teachers at primary school and their junior high school and high school counterparts. The results also revealed that there is a significant difference between male and female participants of the study and the average extent of the social capital was higher among female teachers than the male teachers. The relationship among age, education degree and social capital was found to be significant.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Capital
  • social trust
  • social norms
  • Social Network
  • teachers in Ilam province

-    ابوالحسن تنهایی، حسین؛ حضرتی صومعه، زهرا. (1388)، بررسی نظری پژوهش‌های  اجتماعی در ‏ایران، فصلنامه علوم رفتاری، شماره 1.
-    الوانی، سید مهدی؛ شیروانی، علیرضا. (1383)، سرمایه اجتماعی ، اصل محوری توسعه، ماهنامه تدبیر، سال پانزدهم، شماره 147.
-    اندرسون، جون. بی. (1387)، سرمایه اجتماعی و یادگیری دانش‌آموز، ترجمه: محمد لعل علیزاده و اعظم مقدس، راهبرد، شماره 15.
-    چلبی، مسعود؛ مبارکی، محمد. (1384)، تحلیل رابطه سرمایه اجتماعی و جرم در سطوح خرد و کلان، مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره ششم شماره2.
-    فوکویاما، فرانسیس. (1384). سرمایه اجتماعی وجامعه مدنی، مجموعه مقالات سرمایه اجتماعی، انتشارات شیرازه.
-    قاضی طباطبائی، محمود. (1374)، مدل‌های ساختار کوواریانس یا مدل‌های لیزر در علوم اجتماعی، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، سال اول، شماره مسلسل2.
-    ورمزیار، مهدی. (1387)، بررسی وضعیت سرمایه اجتماعی خانواده در  بین دانش-آموزان سال سوم شهر سنندج، زریبار، سال دوازدهم، شماره 66-65.
-    بوردیو، پیر. (1384)، شکل‌های سرمایه، به کوشش کیان تاجبخش، ترجمه: افشین خاکباز و حسن پویان، تهران: نشر شیرازه.
-    بیکر، ترزال. (1377)، نحوه انجام تحقیقات اجتماعی، تهران: انتشارات روش.
-    پاتنام، رابرت. (1380). دموکراسی وسنت‌های مدنی، ترجمه: محمدتقی دلفروز، تهران: نشرغدیر.
-    تاج بخش ، کیان؛ ثقفی ، مراد؛ کوهستانی نژاد، مسعود. (1382)، سرمایه اجتماعی و سیاست‌های اجتماعی  (بررسی وضعیت سرمایه اجتماعی در ایران امروز)، رفاه اجتماعی، شماره 3 (10)، (ویژه نامه سیاست اجتماعی).
-    توسلی، غلامعباس؛ موسوی، مرضیه. (1384)، مفهوم سرمایه‌ در نظریات کلاسیک و جدید با تاکید بر نظریه‌های سرمایه اجتماعی، نامه علوم اجتماعی ،  شماره 11 (پیاپی 26).
-    حسینی، ‌سید امیرحسین و دیگران. (1386)، رتبه‌بندی سرمایه اجتماعی در بین استان‌های کشور، فصلنامه علمی‌ پژوهشی رفاه اجتماعی، سال هفتم، شماره 26.
-    حقیقتیان، منصور و دیگران. (1387)، تأثیر سرمایه اجتماعی بر فعالیت شغلی دبیران مقطع متوسطه شهرستان اصفهان، دانش و پژوهش در علوم تربیتی، شماره 17 و 18.
-    دلاویز، علی. (1387)، بررسی سرمایه اجتماعی در بین معلمان شهرستان مریوان،  زریبار، سال دوازدهم، شماره 66-65.
-    سالارزاده، نادر؛ محبوبی، رضا. (1388)، مقایسه سرمایه اجتماعی و پایگاه اقتصادی اجتماعی در موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان پیش دانشگاهی شهر ارومیه، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 47.
-    سرمد، زهره و دیگران. (1381)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، تهران: انتشارات آگاه.
-    سعادت، رحمان. (1385)، برآورد روند سرمایه اجتماعی در ایران، مجله تحقیقات اقتصادی، دوره 43، شماره4.
-    شریفیان ثانی، مریم. (1380)، سرمایه اجتماعی: مفاهیم اصلی و چارچوب نظری، رفاه اجتماعی، سال اول شماره 2.
-    عبداللهی، محمد و دیگران. (1386)، سرمایه اجتماعی در ایران: وضعیت موجود، دورنمای آینده و امکان شناسی گذار، فصلنامه علمی‌ پژوهشی رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 25.
-    فوکویاما، فرانسیس. (1379)، پایان نظم، سرمایه اجتماعی و حفظ آن، ترجمه: غلامعباس توسلی، تهران: انتشارات جامعه‌ ایرانیان.
-    فیروزآبادی، سیداحمد و دیگران. (1385)، سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی - اجتماعی در کلان شهر تهران، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 23.
-    قاسمی، یارمحمد. (1389)، بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و قانون‌پذیری در بین مردم استان ایلام، دانشگاه ‌ایلام.
-    قاضی طباطبایی، محمود. (1377)،  روش‌های لیزرل و ساختار آنها،  نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، سال 4 شماره مسلسل 2.
-    کسانی، کریم. (1387)، بررسی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری سرمایه اجتماعی در بین جوانان شهر ایلام، پایان‌نامه‌ کارشناسی ارشد، رشته برنامه ریزی رفاه اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی.
-    کلمن، جیمز. (1377)، بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه: منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
-    مدنی قهفرخی، سعید. (1382)، پیامدهای جنسیتی تخریب سرمایه اجتماعی، زن و توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، شماره 1.
-    مرشدی، ابوالفضل. (1387)، مقایسه سرمایه اجتماعی دانشجویان دانشگاه تهران و اعضای کانون‌های فرهنگی و هنری دانشگاه‌های تهران، مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره نهم، شماره 3 و 4.
-    وولکاک، مایکل و ناریان دیپا. (1384)، سرمایه اجتماعی و تبعات آن برای توسعه، مجموعه مقالات سرمایه اجتماعی، تهران: انتشارات شیرازه..
-    ویسی، رضوان. (1389)، بررسی مقایسه‌ای اعتماد اجتماعی بین دبیران مرد و زن مقطع راهنمایی شهر ایلام، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته‌ علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور تهران.

-     Fukuyama, F. (1999). The Great Disruption, Human Nature and the Reconstitution of Social Order, New York: Simon and Schuste.
-    Anderson, Jon. B. (2008). Social Capital and Student Learning: Emprical Results From Latin American Primary Scools, Economic of EducationReview, N. 27, pp. 439-449.
-    stone w hughes j)2002). social capital:empirical meaning and measurement validity. paperno.
-    Nicol. R. group.. (2003). Sicial capital and national development ; the study of the three kinds  of social capital based on society in  Ayova state university of Ayova.
-    Bentler, P. M. (1980). Multivariate analysis with latent variables: Causal modeling. Annual Review of  Psychology, 31, 419–456