بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و میزان توسعه مناطق شهر ایلام، یار محمد قاسمی، بتول رستمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شماره20پاییز1393

چکیده

 
هدف این مقاله بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و سطح توسعه مناطق شهر ایلام است. جهت تبیین  این رابطه، تلفیقی از نظریه آنومی ‌و استعمار زیست جهان و برزخ اجتماعی،  مورد استفاده قرار گرفته است.
روش تحقیق مقاله حاضر پیمایش و جامعه آماری شامل تمام سرپرستان خانوار در شهر ایلام است که به دلیل گستردگی جامعه آماری از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای استفاده شده است. نمونه آماری این مطالعه بالغ بر 402 نفر است. متغیر وابسته در این تحقیق سطح توسعه مناطق شهر ایلام است که  بر اساس درجه توسعه یافتگی به 3 منطقه توسعه یافته ، کم توسعه و توسعه نیافته تقسیم بندی شده است.
یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که، میزان اعتماد بین فردی در بین پاسخگویان بالاتر از اعتماد عمومی ‌و نهادی است،  میزان مشارکت غیررسمی ‌در میان آنان بالا و میزان مشارکت رسمی‌ پایین است.  بین میزان همیاری ، اعتماد نهادی و میزان مشارکت سیاسی با سطح توسعه مناطق شهر رابطه وجود ندارد. در نتیجه می‌توان گفت که در جامعه ایلام با وجود این که از نظر کالبدی در حال گسترش است ، اما بواسطه وضعیت آنومی ک جامعه از یکسو و تخریب زیست جهان اجتماعی از سوی دیگر ، که هر دو از پیامدهای تجربه مدرنیزاسیون است، رابطه توسعه مناطق شهری و سطح سرمایه اجتماعی دچار آشفتگی شده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studying relation of Social Capital and the development level of region (Case Study; urban region of Ilam)

چکیده [English]

The Purpose of this paper is analyzing the relationship between Social Capital, and the development level of Ilam. To do this, combination of the mixed idea of Durkhim; Anomie theory, Habermas; Life World and Social Transition has been introduced as a theoretical base.
Method: this research is done by a social survey. Statistical population is all the household Caretakers in Ilam. Due to the spreading of the statistical population, the multi stage sampling is adopted to survey among 402 sample .Dependent variable in this research is the development level of Ilam’s regions. Considering the degree of development it is divided to developed, developing and under developed regions.
Findings show that the amount of inter personal trust is upper than public and institutional trust. In this statistical population the amount of informal participation is high and the amount of formal ones is low.
There isn’t relationship between the amount of cooperation, institutional trust and amount of political participation with the level of development. As a conclusion it should be said that, although Ilam is developing in urban fabric, in one hand because of anomic situation and destroying world life on the other hand, which both are the consequents of modernization experience, the relationship between urban development of region and the level of social capital has been disturbed.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Development
  • Social Capital
  • life world
  • System
  • Modernization
  • Anomie
- ابوالحسن تنهایی، حسین. (1375)، نظریه‌های جامعه شناسی (2)، انتشارات دانشگاه پیام نور.

- اکبری، غلامرضا. (1385)، سرمایه اجتماعی و حکمرانی شهری، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 83.

-  امیری، مهدی، و رحمانی، تیمور.  (1385)، مقاله: بررسی آثار سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی بر رشد اقتصادی استان‌های ایران، دو فصلنامه جستارهای اقتصادی، سال سوم، شماره ششم.

- باستانی، سعید و کمالی، احمد و صالحی هیکویی، مریم. (1387)، سرمایه اجتماعی شبکه و اعتماد متقابل بین شخصی، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سال شانزدهم، شماره 61.

- بوستانی، داریوش. (1386)، سرمایه اجتماعی و توسعه سیاسی در ایران ،www.sid.ir، جلد سوم سیاست‌های توسعه اجتماعی.

-  پیران، پرویز، وموسوی، مهدی وشیانی، ملیحه. (1385)، مقاله :کار پایه مفهومی ‌و مفهوم سازی سرمایه اجتماعی با تأکید بر شرایط ایران، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 23.

- توکلی، محسن و میرزاپور، سعید. (1388)، ارزیابی سرمایه اجتماعی در راستای تحلیل مدیریت شهروند محور مطالعه موردی محلات شهر خرم آباد، همایش برنامه ریزی شهری خرم آباد.

- تشکر، زهرا و معینی، محمدرضا. (1385)، نگاهی به سرمایه اجتماعی و توسعه.

- تقوایی، محمد؛ خوب آیند، سعید. (1381)، بررسی شاخص‌های برخورداری و درجه‌بندی توسعه در شهرستان‌های استان ایلام،  فصلنامه فرهنگ ایلام، شماره نهم و دهم.

- ثانی، جعفر؛ ملکی، غلامرضا. (1385)، «سرمایه اجتماعی به مثابه یک سیستم پیچیده».

- حسینی، احمد؛ علمی، زهرا؛ شارع پور، محمود. (1385)، رتبه بندی سرمایه اجتماعی در مراکز استان‌های کشور،  فصلنامه رفاه اجتماعی، سال هفتم، شماره84.

- حیدری، شاهین. (1388)، در جستجوی هویت شهری ایلام، انتشارات مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.

- خاکپور، سعید. (1385)، «نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار محله‌ای کوی سجادیه شهر مشهد».

- ریتزر، جورج. (1384)، نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر، ترجمه: محسن ثلاثی، انتشارات علمی‌، تهران: چاپ نهم.

- روشن فکر، پرویز؛ ذکایی، محسن. (1385)، جوانان  سرمایه اجتماعی و رفتارهای داوطلبانه، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 23.

- دینی ترکمانی، علی. (1385)، تبیین افول سرمایه اجتماعی، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 23.

- سعادت، رحمان. (1385)، تخمین سطح و توزیع سرمایه اجتماعی استان‌ها، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 23.

- شارع پور، محمود. (1385)، فرسایش سرمایه اجتماعی، مفهوم سازی، سنجش و دلالت‌های سیاستگذاری، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی مازندران.

- صمدی، علی.حسین. (1387)، سرمایه اجتماعی و توسعه مالی: اقتصاد ایران (1385-1350).

- صفدری، محسن؛ کریم، محمدحسین؛ خسروی، محمدرضا. (1387)، بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی ایران، فصلنامه اقتصاد مقداری، دوره 5، شماره2.

- فدوی، جمیله. (1387)، بررسی ابعاد سرمایه اجتماعی و نقش آن در توسعه شهری با تأکید بر منطقه 5 شهر تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد تبریز، استاد راهنما: دکتر مهرداد نوابخش، استاد مشاور: دکتر حمید پور یوسفی.

- فیروزآبادی، احمد؛ ایمانی جاجرمی، حسین. (1385)، سرمایه اجتماعی و توسعه اقتصادی– اجتماعی در کلان شهر تهران،  فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره23.

- فوکویاما، فرانسیس. (1385)؛ پایان نظم: سرمایه اجتماعی و حفظ آن، ترجمه: غلامعباس توسلی، تهران: حکایت قلم نوین.

- قاسمی، یارمحمد. (1379)، در جستجوی یک نظریه آسیب شناختی، فصلنامه فرهنگ ایلام، شماره دوم.

- قاسمی، یارمحمد. (1382)، ،بررسی پدیده آنومی ‌در ایلام، فصلنامه فرهنگ ایلام، شماره پانزدهم.

- قاسمی، یارمحمد. (1389)، بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و قانون پذیری در بین مردم استان ایلام، طرح پژوهشی برای دانشگاه ایلام.

- قاسمی، وحید؛ اسماعیلی، رضا؛ ربیعی،کاظم. (1385)، سطح بندی سرمایه اجتماعی در شهرستان‌های استان اصفهان، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره23.

- علیوردی‌نیا، امیر؛ شارع پور، محمود؛ ورمزیار، مهدی. (1387)، سرمایه اجتماعی خانواده و بزهکاری، مجله پژوهش زنان، دوره 6، شماره 2.

- غریبی، حسن. (1389)، پیش بینی سرمایه اجتماعی بر اساس متغیرهای زمینه‌ای، فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، سال دوم ، شماره دوم.

- کلمن، جیمز. (1377)، بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه: منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

- ملکی، سعید. (1387)، تعیین سطح توسعه یافتگی نواحی شهری ایلام ؛ با استفاده از روش‌های تحلیل عاملی و شاخص‌های ترکیبی توسعه انسانی»، فصلنامه فرهنگ ایلام، شماره 21و20.

- ملکی، سعید. (1388)، فرهنگ شهر نشینی و توسعه پایدار شهری با نگاهی به شهر ایلام،  فصلنامه فرهنگ ایلام، شماره 23-22.

- موسوی، احمد. (1385)، برنامه ریزی توسعه محله‌ای با تأکید بر سرمایه اجتماعی؛ مطالعه موردی کوی طلاب شهر مشهد، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، استاد راهنما: دکتر علی اکبر تقوایی، استاد مشاور: دکتر مجتبی رفیعیان، دانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس

 

- Habermas.y. (1970). Towards a Ratianal sociology, London Routledge &keyan paul.

- Habermas.y. (1989). The structural Transformation of the public sphere Cambridge . polity press