تبیین و بررسی مفهوم تاب‌آوری اجتماعی و ارزیابی تحلیلی شاخص‌‌های اندازه‌گیری آن.

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه برنامه ریزی رفاه اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی

2 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی رفاه اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

چکیده
در سال‌‌های اخیر به‌خصوص بعد از ایجاد بحران مالی 2008، مخاطرات و تغییرات ایجاد شده در حوزه اقتصادی بر سایر حوزه‌‌ها مثل حوزه سیاسی، زیست محیطی و مخصوصاً حوزه اجتماعی اثرگذار بوده و بر میزان آسیب‌‌ها و بحران‌‌های اجتماعی افزوده است. بر همین مبنا مباحث مربوط به مقاوم‌سازی و تاب‌آوری اجتماعی در کنار سایر نظریه‌‌ها مطرح و در مبادی نظریه و آکادمیک از جایگاه مهمی ‌برخوردار گشته است. در واقع بحث تاب‌آوری اجتماعی ‌می‌گوید زمانی یک سیستم اجتماعی تاب‌آور است که بتواند مخاطرات موقت یا دائم را جذب کرده و خود را با شرایط به‌ سرعت در حال تغییر، انطباق دهد؛ بدون از دست دادن کارکرد خود. در این مقاله سعی شده است به‌روش کتابخانه‌ای مروری بر کتب و مقالات معتبر علمی ‌که در سال‌‌های اخیر در این حوزه منتشر شده‌اند، داشته و تعاریف تاب‌آوری اجتماعی و شاخص‌‌های اندازه‌گیری این مفهوم معرفی گردد. آگاهی از مباحث، تلاش و تجارب کشور‌های دیگر در این حوزه ‌می‌تواند در سیاست‌گذاری‌‌ها، برنامه‌ریزی‌‌ها و حتی اقدامات اجرایی و ارزیابی آن‌ها مفید و موثر واقع شود.
واژه‌‌های کلیدی: تغییرات، مخاطرات، تاب‌آوری، آسیب‌پذیری، جوامع تاب‌آور، شاخص‌‌ها.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the Concept of Social Resilience and Analyzing its Measurement Indicators

نویسندگان [English]

  • azt sam 1
  • samaneh mansouri 2
2 nothing
چکیده [English]

Explaining the Concept of Social Resilience and Analyzing its Measurement Indicators
Ezatollah Sam Aram[1] ,   Samaneh Mansouri[2]
Received: 12/6/2017               Accepted: 26/11/2017
                 
Abstract
In recent years, especially after the financial crisis of 2008, the dangers and changes in the economic field have affected other areas, such as the political, environmental, and especially social spheres, and have increased the magnitude of the damage and social crisis. On this basis, discussions on social strengthening and resilience have been proposed alongside the other theories and ideas; and they have been met important positions in theoretical and academic principles. In fact, the social resilience debate says that once a social system is able to absorb temporary or permanent risks and can adapt itself to rapidly changing circumstances, it is resilient. This paper, based on documentary method tries to review the valid scientific papers and books, published in recent years, in order to introduce the definitions of social resilience and the indicators for measuring this concept. Awareness of the discussions, experiences and efforts of other countries in this field and also evaluation of them can be useful and effective in policy-making, planning, and even administrative actions.
Keywords: Changes and Risks, Resilience, Vulnerability, Resilient Communities, Indicators.



[1]. Professor of Social Sciences at the University of Allameh Tabatabai,
    (Corresponding Author).     e_samaram@yahoo.com


[2]. Mansouri, Samaneh, master-planned social welfare, University of Allameh
    Tabatabai.     s86.mansuri@gmail.com

منابع

- ایزدی، محسن. (1387)، پیدایش و گسترش بحران مالی در جهان و اثرات آن بر اقتصاد ایران، تهران: موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.

- پیغامی، عادل؛ سمیعی نسب، مصطفی؛ سلیمانی، یاسر. (1394)، مقاوم‏سازی اقتصادی ادبیات متعارف؛ مبادی علمی و نظری، جلد اول، تاب‌آوری و آسیب‏پذیری، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).

- حافظ‌نیا، محمدرضا. (1391)، مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: انتشارات سمت، چاپ هجدهم.

- خاکی، غلامرضا. (1391)، روش تحقیق در مدیریت، تهران: انتشارات فوژان.

- رفیعیان، مجتبی و همکاران. (1390)، «تبیین مفهوم تاب‌آوری و شاخص‌سازی آن در مدیریت سوانح اجتماع‌محور»، مجله برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره پانزدهم، شماره 4.

- سام آرام، عزت‌الله. (1395)، نظریه‌‌های کاربردی در مددکاری اجتماعی، تهران: انتشارات نشر علم.

- سام آرام، عزت‌الله؛ عالمین، شقایق. (1392)، مددکاری اجتماعی کار با جامعه، تهران: انتشارات نشر علم.

- کیال، علی. (1387)، «مقاله پیامد‌های بحران اقتصادی غرب بر اقتصاد کشور»، فصلنامه تدبیر، شماره 200.

 

-  Beckman, Malin. (2006), “Resilient Society, Vulnerable People: A Study of Disaster Response and Recovery from Floods in Central Vietnam”, Faculty of Natural Resources and Agriculture Sciences Department of Urban and Rural Development Uppsala, Doctoral thesis ,Swedish University of Agricultural Sciences.

-  Bruneau, M. et al. (2003), “A framework to quantitatively assess and enhance the seismic resilience of communities”, Earthquake Spectra, VOL. 19, Pp. 8-15.

-  Cutter, S. L. et al. (2008), “A place- based model for understanding community resilience to natural disaster”, Gold Environmental Change, Pp. 1-9.

-  Cutter, S. L. et al. (2010), ”Croatia Social Impact of the Crisis and Building Resilience”, Document of the World Bank, July 14, Human Development Sector Unit, Europe and Central Asia Region.

-  Davis,I.& y. Izadkhah. (2006), “Buhlding resilient urben communities”, Article from OHI,31,1,Pp. 11-21.

-  Davis,I.& y. Izadkhah. (2013), “Definitions of Community resilience: an analysis”, community& regional resilience Institute (CARRI).

-  Emily Boy& Carl folk. (2012), Adapting Institution: Governance, Complexity and Social Ecologicol Resilience, Cambridge.

-  Folk, C.. (2006), “A case study approach to understanding regional resilience: A working paper for bulding resilience network”, IURDE, University of Colifovnia.

-  Forum, Policy. (2008), ”Environment and Development Economics”, Cambridge University, Resilience and sustainability.

-  Godschalk, D. (2003), “ Urban Hazard Mitigation: Creating Resilience”, Natural Hazard Review,VOL. 4, Pp. 136-143.

-  Gunderson, L. (2009), “ Comparing ecological and human community resilience”, CARRI, Research report 5, Oak Ridge: Community and Regional Resiliense Institute.

-  Herbert Obinger, Stephan Leibfried, Claudia Bogedan, Edith Gindulis, Julia MoserPeter Starke, Beyond. (2004), “Resilience: Welfare State Changes in Austria,Denmark, New Zealand and Switzerland”, TranState Working Papers, No. 5Sfb597 „Staatlichkeit im Wande, Transformations of the State“Bremen.

-  Joshua, cinner& Mariana M. P. B. Fuentes& Herilala Randri amahazo. (2009), “ Exploring Social Resilience In Madagascar’s Marine Protected Araea”, Ecology and Society 14.

-  Lino, Briguglio& Waldemar, Galea. (2000), ”Updating and Augmenting the Economic Vulnerability Index”, Economics Department, University of Malta.

-  MacKinnon, Danny& Driscoll, Derickson, Kate. (2013), "From Resilience to Resourcefulness: A Critique of Resilience Policy and Activism", progress in Human geography,SAGE Publications, Vol 37, 2, pp. 253–270.

-  Maguire B.& P. C. Hagen. (2007), “disasters and communites: understanding social resilience”, The Australian journal of emergency management, VOL. 22, Pp. 16-20.

-  Mayunga, J. S. (2007), “ The concept of resilience revisited”, Disasters, 30, 4, Pp. 433-450.

-  Nadine A. Marshall and Paul A. Marshall. (2007). “ Conceptualizing and Operationalzing Social Resilience Within Commercial Fisheries in Northern Australia”, Ecology and Society 12.

-  Nation Research Council. (2010), “ Private- public sector collaboration to enhance community disaster resilience”, A workshop report: Washington, DC: NAP.

-  Norris, F. H. et al. (2008), “ community resilience as metaphor. Theory, set of capacities and strategy for disaster readiness”, American journal of resilience.

-  Platt, David. (2013), “Resilient futures creating opportunity ahead of complex change” , Resilient Futures network.

-  Papadrakakis, M& Fragiadakis, V, Plevris. (eds). (2011), The P.E.O.P.L.E.S. Resilience Framework: A Conceptual Approach to Quantify Community Resilience, Compdyn.

-  Promberger, Markus and other. (2014), Patterns of Resilience during Socioeconomic Crises among Households in Europe (RESCuE), Concept, Objectives and Work Packages of an EU FP 7 Project.

-  Rose, Adam Z. (2009), “Economic Resilience to Disasters”, Published Articles and papers. Pp75.

-  Scharpf,  F. W. (2000), “The  Viability  of  Advanced  Welfare  States  in  the  International  Economy: Vulnerabilities and Options”, Journal of European Public Policy.

-  Scrivens, K. and B. Iasiello. (2010), "Indicators of "Societal Progress", Lessons from International Experiences", OECD Statistics Working Papers, No. 2010/04, OECD Publishing. doi: 10. 1787/ 5km4k7mq49jg-en.