نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 گروه جامعه شناسی ،واحد تهران شمال،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.
2 گروه جامعه شناسی ،واحد علوم تحقیقات تهران،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.
چکیده
باورهای عامه، از یک طرف می تواند فرایند توسعه پایدار را تسریع از طرف دیگر قادر است جلوی آن را بگیرد. با این اوصاف به نظر می رسد باید به این پرسش پاسخ داد؛" آیا باورهای عامه به توسعه پایدار روستایی کمک می کند یا برعکس می تواند به عنوان یک مانع تلقی شود؟" در پژوهش حاضر به منظور تبیین تاثیر باورهای عامه بر توسعه ی پایدار روستایی، سی و چهار قسمت مجموعه ی مستند روستاهای استان خراسان جنوبی که به بررسی وضعیت اقتصادی، اشتغال و محصولات کشاورزی آن استان، در سی روستا می پردازد؛ با بهره مندی از نظریه ی تقسیم کار اجتماعی دورکیم –با نگاهی متفاوت در تقابل با اصول مکتب نوسازی در بیان موانع توسعه-، مورد بررسی قرار گرفته است. رویکرد این تحقیق کیفی، روش گردآوری اطلاعات در آن، اسنادی و همچنین تکنیک مورد استفاده، تحلیل محتوا،می باشد. مطالعات انجام شده در روستاهای این استان از رابطه ی معنادار بین باورهای عامه و توسعه پایدار روستایی و هر یک از ابعاد آن، خبر می دهد. در نتیجه تقسیم بندی جوامع در تئوری دورکیم، سِیرِ حرکت جوامع را نشان می دهد و نه لزوماً عقب ماندگی جوامع ابتدایی به معنای مانعی در جهت رسیدن به هر نوع توسعه.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Explaining the effect of popular beliefs on sustainable rural development
نویسندگان [English]
- Sahar Ghaffari 1
- Mehrdad Navabakhsh 2
- Faizollah Nouroozi 1
1 Department of Sociology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Department of Sociology, Tehran Research Science Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
Popular beliefs, on one hand, can accelerate the process of sustainable development, on the other hand, can prevent it.With these words, it seems necessary to answer this question:"Do popular beliefs help sustainable rural development, or on the contrary, can it be considered as an obstacle?"In the current research, in order to explain the impact of popular beliefs on sustainable rural development, thirty-four parts of the documentary collection of the villages of South Khorasan province,which examines the economic status, employment and agricultural products of that province, in thirty villages;By benefiting from Durkheim's theory of social division of labor-with a different view in opposition to the principles of the modernization school in expressing the obstacles to development-it has been investigated.The approach of this qualitative research, the method of gathering information in it, is documentary,as well as the technique used is content analysis.The studies conducted in the villages of this province inform about the significant relationship between popular beliefs and sustainable rural development and each of its dimensions.As a result of the division of societies in Durkheim's theory,it shows the progress of societies and not necessarily the backwardness of primitive societies in the sense of an obstacle to reach any kind of development.
کلیدواژهها [English]
- Development
- sustainable development
- village
- Durkheim's social division of labor
- Popular beliefs
کتابها:
- اینگلهارت، رونالد. (1373). تحولات فرهنگی در جامعه پیشرفته فرهنگی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
- بیهقی، حسینعلی. (1367)، پژوهش و بررسی فرهنگ عامه ایران، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
- پیت، ریچارد؛ هارت ویک، الین. (1390)، نظریههای توسعه، ترجمه: رضا صفری شالی، مصطفی ازکیا و اسماعیل رحمانپور، تهران: نشر لویه.
- خرمشاهی، بهاءالدین. (1372)، دینپژوهی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- خسروی، خسرو. (1357)، جامعه دهقانی ایران، تهران: نشر پیام.
- چیتامبار، جی بی. (1373)، مقدمهای بر جامعهشناسی با تأکید بر جامعهشناسی روستایی، ترجمه: احمد حجاران و مصطفی ازکیا، تهران: نشر نی، چاپ دوم.
- دورکیم، امیل. (1382)، صور ابتدایی حیات مذهبی، ترجمه: نادر سالار زاده و خدامراد فولادی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
- .----------. (1383)، صور بنیانی حیات دینی، ترجمه: باقر پرهام، تهران: نشر مرکز.
- -----------. درباره تقسیم کار اجتماعی، ترجمه: باقر پرهام، تهران: نشر مرکز، چاپ ششم.
- روحالامینی، محمود. (1387)، گرد شهر با چراغ، در مبانی انسانشناسی، تهران: انتشارات عطار، چاپ چهاردهم.
- ---------. (1382)، زمینه فرهنگشناسی، تهران: انتشارات عطار، چاپ هفتم.
- فرهادی، مرتضی. (1380)، آیا کشاورزی ایرانی بدوی است؟، اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال نهم، شماره 35.
- فریزر، جیمز جُرج. شاخۀ زرین، پژوهشی در جادو و دین، ترجمه: کاظم فیروزمند، تهران: موسسه انتشارات آگاه، چاپ یازدهم.
- لمبتون، ان.(1345)، مالک و زارع در ایران، ترجمه: منوچهر امیری، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
- ماسه، هانری. (1357)، معتقدات و آداب ایرانی، ترجمه: مهدی روشنضمیر، جلد دوم، تبریز: انتشارات دانشگاه.
- مک مایکل، فیلیپ. (1397)، توسعه و تغییر اجتماعی، ترجمه: مهرداد نوابخش، وجیهه معصوم و علی صمدی، تهران: جامعه پژوهان بُرنا، چاپ اول.
- نوابخش، مهرداد. (1400)، نظریات توسعه و کارآفرینی اجتماعی، تهران: جامعه پژوهان بُرنا، چاپ اول.
- . وبر، ماکس. (1396)، جامعهشناسی دین، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: نشر ثالث، چاپ اول.
- هدایت، صادق، نیرنگستان.[1]
- همیلتون، ملکم. (1387)، جامعهشناسی دین، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: نشر ثالث، چاپ اول.
- هزارجریبی، جعفر و قاسمی زارع، سمیرا. (1395)، کارآفرینی و تعاون، تهران: نشر دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ اول.
- ی.سو، آلوین. (1394)، تغییر اجتماعی و توسعه، ترجمه: محمود حبیبی مظاهری، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، چاپ نهم.
مقالات:
- امیرپناهی، محمد، طالب، مهدی و میرزایی، حسین. (1394)، «بازار مرزی و مناطق روستایی: بررسی نقش و جایگاه روستاییان در بازار مرزی شهرستان بانه»، پژوهشهای روستایی، دوره ۶، شماره ۳.
- سام آرام، عزتالله. (1392)، «بررسی کاربرد نظریههای مددکاری اجتماعی و بومیسازی آنها»، ویژهنامه اولین همایش علمی رفاه اجتماعی ایران.
- جمعه پور، محمود. (1393)، «بومیسازی در عرصه توسعه روستایی و نقش دانش بومی در فرایند آن»، نشریه دانشهای بومی ایران، شماره 2، دوره 1.
- خاکپور، براتعلی، مافی، عزتالله و باوان پوری، علیرضا. (1388). «نقش سرمایۀ اجتماعی در توسعۀ پایدار محلهای»، جغرافیا و توسعه ناحیهای، شماره 12.
- ذوالفقاری، حسن، «متن شناسی عقایدالنساء یا کلثوم ننۀ آقا جمال خوانساری»، متن پژوهی ادبی، شماره 59: 26-27.
- ربیعی، کامران. (1394). «توسعه اجتماعی ـ اقتصادی و تأثیر آن بر تلقی افراد از چیستی خرافات مطالعه موردی شهرستانهای استان اصفهان»، شماره 4: 129-
- سفیدگر شهانقی، حمید. (1386)، «توسعه فرهنگی در باورهای عامیانه مردم آذربایجان»، نجوای فرهنگ، شماره 4.
- شجاعی، جواد. (1388)، «تقدیرگرایی عامیانه، ریشهها و پیامدها»، فصلنامه مطالعات اجتماعی، شماره 30: 181-153.
- فروغی، علی و عسگری مقدم، رضا. (1388)، «بررسی میزان گرایش به خرافات در بین شهروندان تهرانی»، نشریه علوم سیاسی «راهبرد»، شماره 53: 192-161.
- فرهادی، مرتضی. (1380)، «آیا کشاورزی ایران بدوی است؟»، نشریه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 35، دوره 9: 256-223.
- ----------. (1372)، «بنه شناسی: پیشینه پژوهش و نقد آرا در چگونگی پیدایش بنه»، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 3، دوره 2.
- فعلی، سعید؛ صدیقی، حسن؛ پزشکی راد، غلامرضا و میرزایی، آرزو. (1389)، «چالشهای جوامع روستایی ایران برای دستیابی به توسعه پایدار»، نشریه روستا و توسعه، شماره 4، دوره 13: 128-97.
- مسعودی، فریبا و کتابی، محمود. (1398)، «تقابل عقلانیت و خرافه گرایی در مسیر توسعهیافتگی با تأکید بر ایران دوره قاجار»، نشریه راهبرد اجتماعی-فرهنگی، دوره 8، شماره 30: 297-265.
[1]. ناخوانا بودن انتشارات و سال چاپ کتاب مذکور.