نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی
2 استاد رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی
3 دانشیار جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبائی
چکیده
توسعه که مفهومی برخاسته از فضای اندیشهای و مفهومی دوران مدرن و دگرگونیهای فکری، فرهنگی، سیاسی، علمی و تکنولوژیکی وابسته به آن و پس از آن است، همواره مفهومی در حال تغییر و آبستن برداشتهای گوناگون و بنابراین پرچالش و مناقشهبرانگیز بوده و هست. از سوی دیگر، نابرابری و رفاه و همچنین نسبت آنها با توسعه نیز همیشه محل کنکاش و پرسش بوده است. این ویژگیها باعث شدهاست که توسعه، حوزههای گوناگون علوم انسانی و اجتماعی بهویژه جامعهشناسی، اقتصاد، علوم سیاسی و مطالعات فرهنگی را درنوردد و در تقاطع و همچنین یکی از مهمترین فصول مشترک آنها لقببگیرد. این ویژگی البته سببشدهاست که دستیابی به توسعه نیازمند آرایههایی گوناگون از این بسترهای چندگانه باشد، که بنابر پژوهشهای جدیدتر و به بهترین وجه، در سیمای شرایط نهادی بسترساز توسعه رخمینماید. هدف این پژوهش، تحلیل نهادی شرایط مناسب و مساعد برای توسعه و برابری است، که قدر متیقن آن ساختارهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی است، و این هدف را با رویکرد کیفی، روش اسنادی و تکنیک تبیینی-استنتاجی دنبالمیکند. یافتهها حاکی از درهمتنیدگی نهادی این ساختارهای چندگانه و کنش و برهمکنش و تاثیر و تاثر جدی میان آنها با ساختار حقوقی-قانونی و نیز برابری و عدالت در جامعه بهگونهای است که، جز با تحصیل و حصول این شرایط نهادی بسترساز توسعه، هر کوششهای توسعهخواهانهای جز رویایی دوردست و آرزویی دستنیافتنی در دفتر و دیوان نخواهدبود.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Inequality and development: an institutional analysis of the development process
نویسندگان [English]
- mahmood rezaeeyan 1
- jafar hezarjaribi 2
- vahid shalchi 3
1
2 Member of the faculty of Allameh Tabatabai University
3 Member of the faculty of Allameh Tabatabai University
چکیده [English]
Development, is always a changing concept and pregnant with various perceptions and therefore challenging and controversial. On the other hand, inequality and prosperity, as well as their relationship with development, have always been a place of exploration and questioning. These characteristics have caused the development to invade various fields of humanities and social sciences, especially sociology, economics, political sciences, and cultural studies, and it is called the intersection and also one of the most important common seasons. Of course, this feature has caused the achievement of development to require various arrays of these multiple platforms, which according to newer researches and in the best way, occurs in the form of institutional conditions that create the development platform. The purpose of this research is the institutional analysis of suitable and favorable conditions for development and equality, which is determined by social, economic, cultural and political structures. The findings indicate the institutional entanglement of these multiple structures and the action and interaction and the serious impact and impression between them with the legal-legal structure as well as equality and justice in the society, In such a way that, except by studying and achieving these institutional conditions that form the basis of development, any developmental efforts will be nothing more than a distant dream and an unattainable dream in the office and the court.
کلیدواژهها [English]
- development
- inequality
- equal development
- institutional analysis
- institutional analysis of development
- استیگلتیز، جوزف. (1395)، بهای نابرابری، جامعه دو قطبی و نابرابر چگونه آیندهی ما را به خطر میافکند؟ ترجمه محمدرضا فرزین و یکتا اشرفی، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ دوّم.
- افراخته، حسن. (1398)، نقش سازههای ذهنی در تحقق برنامههای توسعه ایران، فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی، سال یازدهم، شمارهی 3: 74-49.
- الکاک، پیت؛ می، مارگارت و راولینگسون، کارن. (1391)، کتاب مرجع سیاستگذاری اجتماعی، ترجمه: علیاکبر تاجمزینانی و محسن قاسمی، انتشارات دانشگاه امام صادق، چاپ اول
- اِوانز، پیتر. (1398)، توسعه یاچپاول: نقش دولت در تحول صنعتی، ترجمه عباس زندباف و عباس مُخبر، طرح نو، چاپ سوم، تهران.
- اینگلهارت، رونالد. (1373)، تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی، ترجمه مریم وتر، تهران، انتشارات کویر.
- آلبریتون، رابرت. (1394)، دیالکتیک و واسازی در اقتصاد سیاسی، برگردان فروغ اسدپور، نشر پژواک ، چاپ نخست ، تهران.
- بنیانیان، حسین. (1396)، فرهنگ و توسعه، خطمشیگذاری برای تقویت فرهنگ توسعه در ایران، انتشارات امیر کبیر، تهران، چاپ اوّل
- پاتنام، روبرت. (1392)، دموکراسی و سنتهای مدنی، سرمایه اجتماعی و سنتهای مدنی در ایتالیای مدرن، ترجمه محمدتقی دلفروز، نشر جامعهشناسان، چاپ اول، تهران
- پولانی، کارل. (1399)، دگرگونی بزرگ، خاستگاههای سیاسی و اقتصادی روزگار ما، ترجمه محمد مالجو، انتشارات شیرازهی کتاب ما، چاپ سوم، تهران
- جلالی نائینی؛ سید احمدرضا و غفاری، مجتبی. (1394)، نقش نهادها در نابرابری، فصلنامه برنامهریزی و بودجه، سال بیستم، شماره سوم، پاییز : 163-145.
- چلبی ، مسعود. (1389)، جامعه شناسی نظم، تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، نشر نی، چاپ پنجم.
- دِسای واندنا و پاتر رابرت. ب. (1399) ، همگام با مطالعات توسعه، ترجمه علی خالندی، نشر نهادگرا، وابسته به مؤسسهی مطالعات دین و اقتصاد، چاپ اوّل ، تهران.
- راغفر، حسین و فدوی اردکانی، مرجان. (1393)، چهارچوبی تحلیلی در نظریة توسعه: فرهنگ، قدرت و نابرابری، اقتصاد تطبیقی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال اول، شمارة دوم، پاییز و زمستان 1393: 91 -11.
- راولز، جان. (1383)، عدالت به مثابه انصاف، ترجمه عرفان ثابتی، انتشارات ققنوس، چاپ اول.
- رائو، ویجایندرا و والتون، مایکل. (1387)، فرهنگ و کنش عمومی، ترجمه علی بختیاریزاده، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، چاپ نخست، تهران.
- رضاقلی (والا)، علی. (1400)، اگر نورث ایرانی بود، نشر نهادگرا، چاپ دوم، تهران.
- رفیعپور، فرامرز. (1382)، آناتومی جامعه ، مقدمهای بر جامعهشناسی کاربردی، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوّم، تهران .
- روثستاین، بو. (1393)، دامهای اجتماعی و مسأله اعتماد، ترجمه رهبری، لادن، شارعپور، محمود، فاضلی، محمد و فتاحی، سجاد، انتشارات آگه، چاپ یکم.
- ریشتر، رودولف. (1397)، مقالههایی درباب اقتصاد نهادی، ترجمه فرشاد مؤمنی و فریبا مؤمنی، نشرچشمه، چاپ اول.
- زاهدی، محمد جواد. (1382)، توسعه و نابرابری، چاپ اول، انتشارات مازیار.
- سالیوان، راجر. (1380) ، اخلاق در فلسفه کانت ، ترجمه عزت الله فولادوند ، طرح نو، چاپ اوّل.
- سریعالقلم، محمود. (1393)، عقلانیت و توسعهیافتگی ایران، نشر فروزان روز، چاپ سوم.
- سعیدی، محمدرضا و تاجالدین، محمدباقر. (1392)، برنامهریزی اجتماعی، نشر علوم اجتماعی، چاپ سوم هال، آنتونی و میجلی، جیمز. (1388)، سیاست اجتماعی و توسعه، ترجمه مهدی ابراهیمی و علیرضا صادقی، انتشارات جامعهشناسان، تهران، چاپ اول.
- سِن، آمارتیا. (1381)، توسعه به مثابه آزادی، حسین راغفر، چاپ اول، کویر، تهران.
- سوئد برگ، ریچارد؛ گرانووتر، مارک. (1397)، جامعهشناسی اقتصادی، ساخت اجتماعی و کنش اقتصادی، ترجمه علی اصغر سعیدی، انتشارات تیسا، چاپ نخست.
- شرلی ، ماری. (1392)، نهادها و توسعه ، ترجمه زهرا کریمی موغاری، نرگس اکبرپور روشن و مرضیه حاجی کرمی، انتشارات دانشگاه مازندران، بابلسر، چاپ اول.
- صفری شالی، رضا. (1392)، بررسی گفتمان عدالت اجتماعی در دولتهای بعد از انقلاب اسلامی، پایان نامه دکتری جامعهشناسی گرایش رفاه اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
- طالبان، محمدرضا و عسگری، احسان. (1402)، همبستگی کانونیکال توسعه بر نابرابری در ایران، دوفصلنامه جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، دوره 10، شماره 21، بهار و تابستان 1402، 28-7.
- عجم اوغلو، دارون و رابینسون. جیمز. ای. (1398)، چرا ملتها شکست میخورند؟ ریشههای قدرت، ثروت و فقر، ترجمه محسن میردامادی و محمد حسین نعیمی پور، چاپ یازدهم، انتشارات روزنه، تهران.
- عظیمی، حسین. (1396)، اقتصادِ ایران امروز: توسعه بر محور آموزش، فرهنگ و تمدن، به کوشش خسرو نورمحمدی، نشرنی، چاپ دوم.
- فاضلی، محمد. (1391)، ارزیابی تأثیرات اجتماعی، سیاستها، برنامهها و طرحها، انتشارات تیسا، چاپ اول.
- فوکویاما، فرانسیس. (1396)، نظم و زوال سیاسی، ترجمه رحمن قهرمانپور، انتشارات روزنه، چاپ اول.
- فیتزپتریک، تونی. (1383)، نظریهی رفاه، سیاست اجتماعی چیست؟، ترجمه هرمز همایونپور، مؤسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی و گام نو، چاپ دوم.
- کیویستو، پیتر. (1385)، اندیشههای بنیادی در جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، نشر نی، چاپ پنجم، تهران.
- گروبوسکی، ریچارد؛ شیلدز، میکائیل و سلف، شارمیستها. (1390)، توسعه اقتصادی با رویکرد منطقهای، نهادی و تاریخی، ترجمه محمدرضا منجذب، انتشارات نور علم، چاپ اول، تهران.
- لطیفی، غلامرضا. (1389)، مبانی برنامهریزی و سیاست اجتماعی، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد علامه طباطبایی، چاپ اول.
- لفت ویچ، آدریان. (1400)، دولتهای توسعه گرا، پیرامون اهمیت سیاست در توسعه، ترجمه جواد افشار کهن، نشر پیله، چاپ اول، تهران.
- لیتل، دانیل. (1386)، تبیین در علوم اجتماعی، درآمدی به فلسفه علمالاجتماع، ترجمه عبدالکریم سروش، موسسه فرهنگی صراط، چاپ چهارم، تهران.
- متقی، سمیرا. (1395)، واکاوی شاخصهای توسعه اجتماعی ایران (رویکردی بر برنامههای توسعه)، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره دهم، شماره 2و3، 205-183.
- میجلی، جیمز. (1398)، توسعه اجتماعی، نظریه و اقدام، ترجمه سید احمد فیروزآبادی و حمیده دباغی، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ نخست.
- نورث، داگلاس؛ سی، والیس؛ جان، جوزف و وینگاسن، باری. آر. (1396)، خشونت و نظمهای اجتماعی، چهارچوب مفهومی برای تفسیر تاریخ ثبت شده بشر، ترجمه جعفر خیرخواهان و رضا مجیدزاده، انتشارات روزنه، چاپ اول، تهران.
- الوند، مسعود؛ حاجحسینی، مرتضی و کرباسیزاده، امیراحسان. (1399)، روششناسی استنتاج به بهترین تبیین: مدلی برای گزینش نظریات منطقی، فلسفه و کلام اسلامی، سال پنجاه و سوم، شماره دوم، پاییز و زمستان، 330-327.
- هال، آنتونی و میجلی، جیمز. (1388)، سیاست اجتماعی و توسعه، ترجمه مهدی ابراهیمی و علیرضا صادقی، انتشارات جامعهشناسان، تهران، چاپ اول.
- هینز، جفری. (1390) ، مطالعات توسعه، ترجمه رضا شیرزادی و جواد قبادی، نشر آگه، چاپ یکم ، تهران.
- یوسفی ، محمد قلی. (1392)، بنیانهای نهادی اقتصاد آزاد ، نشر نهادگرا، چاپ نخست، تهران.
)