نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه طراحی شهری، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران

چکیده

فضاهای شهری به‌عنوان بستر عمل طراحان از اهمیت بسیاری برخوردار هستند. در شرایط‌گوناگون، رویکردهای مختلفی به‌منظور ارتقا کیفیت فضاهای شهری مورد توجه طراحان قرار می‌گیرد. در همه‌‌گیری کووید-19، در مفهوم فضاهای مناسب شهری تغییراتی به‌وجود آمد و ضرورت ایجاد تغییرات در ابعاد فضاهای شهری احساس شد. هدف این مقاله، بررسی تغییرات فضاها و بازخوانی اقداماتی است که برای بازگرداندن مجدد فضاها به مردم، توسط آنها و یا دولت‌ها در کشورهای مختلف انجام شده است. روش پژوهش در گام اول، تحلیلی و مبتنی بر روش اسنادی و تحلیل محتوای کیفی آنها است. در بررسی مطالعه‌ی موردی، از روش کمی و ابزار پرسش‌نامه (204 پرسش‌نامه) بهره برده شده و داده‌ها با ابزار اس.پی.اس.اس. تحلیل شده‌اند. نتایج گام اول نشان داد که تغییرات فضاهای عمومی شهری در قالب دوگانه‌هایی چون: فضای خصوصی/ فضای عمومی؛ امنیت/عدم امنیت؛ اجتماع‌گریزی و انزوا/ اجتماع‌پذیری و ارتباط؛ دیگرهراسی/ ارتباط اجتماعی و... قابل مشاهده هستند. نتایج گام دوم نشان داد که شرایط حضور و استفاده از فضای شهری در دوره‌ی کووید-19 نسبت به قبل ازآن تغییر داشته و به تبع آن تجربه‌ی احساسی افراد از حضور درفضا، منفیو به سمت ترس گرایش یافته است. درواقع ناامنی به شیوه‌ی متفاوتی‌ نمود یافته است. همچنین تغییرات کالبدی در قالب اقدامات دولتی، بیشتر ازنوع هشداردهنده بوده، اما تمایلات مردم مشتمل بر ارتقا دسترسی پیاده، افزایش تعداد و دسترسی به فضاهای باز و افزایش ابعاد فضاها بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Urban Public Spaces, Change and Adaptation to the Covid-19 Pandemic

نویسنده [English]

  • Maryam Mohammadi

Associate Professor, Urban Design Department, Iran University of Art, Tehran, Iran.

چکیده [English]

The purpose of this article is to examine the changes in the spaces and reread the actions that have been taken by people and the governments in different countries to return the spaces to the people. In the following, the changes of the urban space in the dimensions of form, function (use) and meaning in the city of Tehran have been investigated. In the first step, the research method is analytical and based on the documentary method and qualitative content analysis.In the investigation of the case study, the quantitative method and the questionnaire tool(204)were used and the data were analyzed with the SPSS tool. The results of the first step showed the changes of urban public spaces in the form of duals concepts: private space/public space;security/ insecurity;sociability and isolation/sociability and communication; xenophobia/ social communication.The results in the second step showed that the conditions of presence and use of the urban space during the Corona period have changed compared to before, and as a result, people's emotional experience of being in the space is negative and tends towards fear. In fact, insecurity has been manifested in a different way.Also,the physical changes in the form of government actions are more of a warning type, but the people's desires include improving pedestrian access, increasing the number and access to open spaces, and increasing the size of the spaces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Change
  • Urban public space
  • Adaptation
  • Covid-19 Pandemic
  • اشرفی، یوسف؛ پوراحمد، احمد؛ رهنمایی، محمدتقی و رفیعیان، مجتبی. (1393)، «مفهوم‌سازی و گونه شناسی فضای عمومی شهری معاصر»، پژوهش‌های جغرافیایی برنامه‌ریزی شهری، سال دوم، شمارة 4: 435-464.
  • افروغ، عماد. (1377)، فضا و نابرابری اجتماعی: ارائة الگویی برای جدایی گزینی فضایی و پیامدهای آن، تهران: انتشارات دانشگاه تربیت مدرس.
  • انصاری، منصور. (1376)، «حوزة عمومی در اندیشة سیاسی هانا آرنت»، سیاسی-اقتصادی، شمارة 117-118: 128-124.
  • پاکزاد، جهانشاه. (1388)، سیر اندیشه‌ها در شهرسازی (3)، از فضا تا مکان، تهران: انتشارات شهیدی، چاپ اول.
  • جیکوبز، جین. (1386)، مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی، ترجمة: حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی، تهران: چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
  • دوسرتو، میشل. (1392)، راه رفتن در شهر، در سایمون دورینگ (ویراستار)، مطالعات فرهنگی (مجموعة مقالات)، ترجمة: شهریار واقفی‌پور و نیما ملک محمدی، تهران: نشر تلخون، چاپ دوم.
  • راپوپورت، ایماس. (1392)، معنی محیط ساخته‌شده: رویکردی در ارتباط غیرکلامی، ترجمة: فرح حبیب، تهران: شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری، چاپ سوم.
  • شجاعی، دلارام و پرتوی، پروین. (1394)، «عوامل مؤثر بر ایجاد و ارتقا اجتماع‌پذیری در فضاهای عمومی با مقیاس‌های مختلف شهر تهران (نمونة موردی: فضاهای عمومی دو محله و یک ناحیه در منطقة 7 تهران)»، باغ نظر، سال 12، شماره 34: 108-93.
  • مدنی‌پور، علی. (1379)، طراحی فضای شهری، نگرشی بر فرآیندهای اجتماعی و مکانی، ترجمة: فرهاد مرتضایی، تهران: شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری، چاپ اول.
  • هال، ادوارد. تی.(1392)، بعد پنهان، ترجمة: منوچهر مزینی، تهران: چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، چاپ هفتم.