تدوین الگویی برای راهبری دانشگاه ها با رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد، شهاب کسکه، دکتر محمد حسن پرداختچی،دکتر زهرا صباغیان، دکتر مهدی ایرانمنش، دکتر جعفر توفیقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

این مقاله در پی تدوین الگویی برای راهبری دانشگاه­ها­ است که با استفاده از رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد انجام شده است. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش، شامل 22 تن عضو هیات علمی ‌بودند که در زمینه­ راهبری آموزش عالی نیز تجارب زیسته ارزشمندی در ارتباط با پدیده­ مورد پژوهش داشتند. داده­های لازم از طریق مصاحبه­ ژرف نگر، جمع آوری و به روش تحلیل محتوای متن مصاحبه­ها، مورد بررسی قرارگرفته است.در هر دو سطح یاد شده، راهبری متاثر از عوامل موثر بر این حوزه مانند: طرز تلقی از نقش و جایگاه دانشگاه در عرصه­های گوناگون، نقش آفرینان اداره­ آن حوزه و نحوه­ ارتباط آنان با یکدیگر، سیاست­های عمومی ‌در سطح ملی و منطقه­ای حسب مورد و میزان و گستردگی نقش دولت در این زمینه است.مقوله­ محوری مطالعه­ حاضر «کیفیت مشارکت ذینفعان در اداره­ دانشگاه» می‌باشد که در  ابعاد: ساختار مشارکت نقش آفرینان، الگوی فکری رایج در بین ذینفعان و  الگوی عملیاتی مدیریتی مدیران آموزش عالی، مورد تحلیل قرار گرفت و مدل نهایی بر اساس آن ارائه شده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Formulation of a Pattern of University Administration Using the Grounded Theory Approach

چکیده [English]

The present paper aims to formulate a pattern of university administration using the grounded theory approach. The participants included 22 faculty members having valuable experiences in the area of higher education management. The data were collected using in-depth interviews, and the texts of the interviews were analyzed using a content-analysis method. Administration, at both levels, was affected by some factors, including the attitude to the position and role of universities in different areas, main actors in the administration of universities and their interrelationships, public policies at national and regional levels, and the broad role of governments. The present study mainly focused on quality of the the beneficiaries’ participation in the administraion of universities. The structure of the beneficiares’ participation, the intellectual pattern common among the beneficiaries, and the operational-managerial patterns used by higher education managers were discussed and, accordingly, a final model was psoposed.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • University Administration
  • Administrative Pattern
  • Grounded Theory approach
  • University Beneficiaries
  • Actors in University Administration

- استراس، آنسلم؛ جولیت کوربین. (1387). اصول روش تحقیق کیفی نظریه مبنایی رویه‌ها و شیوه‌ها؛ ترجمه: بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

-  دانایی فر ، ح. و امامی، م. (1385). «راهبردهایی در پژوهش کیفی: تئوری زمینه‌ای»، فصلنامه مدیریت، شماره 2.

-  داوری اردکانی، احمد. (1389). جایگاه هیات امنا در نظام آموزش عالی ایران، تهران: مجلس و پژوهش، سال 15 شماره 59، صص7-34.

- ذاکر صالحی، غلامرضا. (1386). بررسی ابعاد حقوقی و مدیریتی مادة 49 قانون برنامة چهارم توسعه (استقلال دانشگاه‌ها) و تدوین راهکارهای اجرایی تحقق مفاد آن، تهران: موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، گزارش نهایی طرح تحقیقاتی.

- صالحی، علی اکبر؛ طجرلو، رضا. (1375). هیات‌های امنای دانشگاه‌ها در ایران و جهان. مجموعه مقالات اولین سمینار هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول.

- کسکه، شهاب؛ ایرانمنش، مهدی. (1389). آسیب شناسی راهبری دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی. ارائه شده در دومین همایش ملی آموزش عالی، اصفهان.

- کسکه، شهاب؛ پرداختچی، محمد حسن؛ صباغیان، زهرا؛ توفیقی، جعفر و ایرانمنش، مهدی. (1392). تدوین الگوی راهبری دانشگاه‌ها، پایان نامه دوره دکتری، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

- کسکه، شهاب؛ محب زادگان، یوسف. (1389). توسعه راهبری دانشگاه‌ها از منظر تبیین مولفه‌های عملکردی هیات‌های امنا و روند پژوهی کارکرد‌ها و ترکیب اعضای ایران، برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، سال دوم، شماره 5.

- مهاجرانی ، عطاءاله. (1375). بررسی ضرورت اتخاذ تصمیم در هیات‌های امنا به صورت هماهنگ یا غیرهماهنگ و موانع و مشکلات اجرایی و بررسی حقوقی قانون و مقررات هیات‌های امنا در ارتباط با سایر قوانین و مقررات مصوب و ضمانت اجرایی مصوبات هیات‌های امنا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، مقالات اولین سمینار هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی.

-   مهر علیزاده، یداله. (1389). آسیب شناسی آموزش عالی در دوره معاصر، ارائه شده در دومین همایش ملی آموزش عالی، اصفهان.

-  Amaral, A., Meek, V.L. and Larsen, I.M. (eds.) (2003). The Higher Education Managerial Revolution?, Dordrecht, Boston, MA, London, Kluwer.

-  Andresani, G. and Ferlie, E. (2006). Studying Governance within the British Public Sector and Without: Theoretical and Methodological Issues, Public Management Review, 8 (3) (pp. 415–432)

-  Braun, D. and Merrien, F.-X., (eds) (1999). Towards a Model of Governance for Universities? A Comparative View, London: Jessica Kingsley Publishers.

-  Caron, J. V. (2009). Reframing the Work of the Board: A Case Study of Institutional Chang, Pennsylvania University. Available at: http://www.proquest.com

-  Cornforth, c. (2003). The Governance of Public and Non-Profit Orgaanizations, Available at: http://www.sage.com

-  Creswell, John. W (2007). Qualitative Inquiry and Research Design,Choosin among Five Approaches.  2end edition, California, Sage publication.

-  Creswell, John. W. (2012). Educational research :planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research, 4th edition, Boston : Pearson publication.

-  Dill, D. and Sporn, B. (1995). Emerging Patterns of Social Demand and University Reform: Througha Class darkly, Oxford, Pergamon Press.

-  Ferlie, E., Musselin, C. and Andresani, G. (2009). ‘The Governance of Higher Education Systems: A Public Management Perspective’, in University Governance, Springer Science

-  Fullan, M. & Scott, G. (2009). Turn Around Leadership for Higher Education. John Wiley & sons

-  Gall.M.D.,Joyce.P.G.,& Borg.W.R. (2006). Educational Research: An introduction. Los Angeles,SAGE Publications

-  Gorard, S., & Taylor, C. (2004). Combining Methods in Educational and Social Research. New York, NY: Open University Press.

-  Halsey, A.H. (1992). The Decline of Donnish Domination – The British Academic Profession in the Twentieth Century, Oxford: Clarendon Press.

-  Jia, Cai Lun. (2009). Governance and Institutional Mission Chang: the Role of Boards of Trustees in Institutional Transformation. Utah University. Available at: http://www.proquest.com

-  Johson, B. and Christensen, L. (2008). Educational research: quantitative, qualitative and Mixed Approaches, 3rd ed,Los Angeles, Sage publication.

-  Kenan, W. R. (2002). A theoretical base for organizational communication study. http://www.runet.edu/~spchweb/chapters/chp3 .pdf.

-  Kehm, B. and Lanzendorf, U. (2006). Germany: 16 Länder Approaches to Reform. In Kehm, B. and Lanzendorf (eds.): Reforming University Governance – Changing conditions for research in four European Countries, Bonn, Lemmens.

-  Kogan, M. and Hanney, S. (2000). Reforming Higher Education, Higher Education, Policy Series 50, London/Philadelphia, PA, Jessica Kingsley.

-  Kooiman, J. (2003). Governing as Governance, London, Sage

-  Lon G. and Castro D. (2012). Governance in Spanish Universities: Changing Paradigms, Journal of Hispanic Higher Education, 11 (4) 336–350.

-  Miller E. (2011). Public Highr Education Governing Boards: the Role of Social Networks, MichiganStateUniversity

-  McGuinness, A. C. (2005). The states and higher education, In P. G. Altbach, R. O. Berdahl, & P. J. Gumport (Eds.), American higher education in the twenty-first century: Social, political, and economic challenges (pp. 198-225). Baltimore, MD: JohnsHopkinsUniversity Press.

-  Musselin, C. (2005). Change and Continuity in Higher Education Governance ? Lessons drawn from Twenty years of National Reforms in European Countries, In Bleiklie, I. and Henkel M. (eds.), Governing Knowledge: A Study of Continuity and Change in Higher Education. A Festschrift in Honour of Maurice Kogan, Dordrecht / Berlin / Heidelberg / New York, Springer..

-  Paradeise, Catherine; Reale, Emannuela; Bleiklie, Ivar; Ferlie, ewan (2009). "University Governance". Springer. Seventh edition

-  Paradeise, C., Bleiklie, I., Enders, J., Goastellec, G., Michelsen, S., Reale, E. and Westerheijden,D. (2008). Reform policies and change processes in Europe. In J. Huisman (ed.) International Perspectives on the Governance of Higher Education: Alternative Frameworks for Coordination,London, Routledge

-  Reed, M. (2002). New Managerialism, Professional Power and Organisational Governance in UKUniversities: A Review and Assessment. In Amaral, A.; Jones, G.A and Karseth, B. (eds.),Governing Higher Education: National Perspectives on Institutional Governance, Dordrecht, Netherlands The, Kluwer (pp. 163–185)

-  Rhodes, R.A.W. (1997). Understanding Governance, Buckingham, OxfordUniversity Press

-  Segall, P. & Freedman, G. (2007). Building the 21st Century Campus. White Paper, Blackboard Leadership Survey. Available at: http://www.blackboard.com/clientcollateral

-  Shattock, M. (1999). Governance and Management in Universities: the way we live now, Journal of Educational Policy, 14 (pp. 271–282)

-  Stone, D. (1997). Policy Paradox: The Art of Political Decision Making, W.W., Norton.

-  Tapper T. (2007). The Governance of British Higher Education The Struggle for Policy Control, Dordrecht/Berlin/Heidelberg/New York, Springer.

-   The International Bank for Reconstruction and Development / THE WORLD BANK. (2000). Higher Education in Developing Countries "Peril and Promise". Washington, D.C. 20433, U.S.A.Ugboaru-Anyanwu, G. E. (2009). Improvement Growth and Leadership in Higher Education: A Case Study of Rowan University, Capella University,  Available at: http://www.proquest.com.