برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی

چکیده تأمین اجتماعی به معنای اعم خود همواره یکی از آرزوهای بشر بوده است؛ به ‌طوری ‌که انسان‌ها همیشه دغدغة زندگی آرام و مطمئنی را داشته‌اند که عاری از «رنج و نگرانی» باشد؛ تا در پرتو آن فرصت یابند به جنبه‌های متعالی‎تر زندگی بپردازند و در هنگام تلاش برای کسب معاش، چشم‌انداز آینده‎ای مبهم آن‌ها را نگران و آشفته نسازد. در دنیای امروز، این آرمان دیرین در تحقق تأمین اجتماعی و به‌ویژه در نظام کارآمد بیمه&lr

چکیده چکیده
مطالعة حاضر به بررسی خرده‌فرهنگ فقر و آسیب‌های اجتماعی در محلة هرندی (دروازه‌غار سابق) تهران و در بین گروه‌های موسوم به «غربتی» می‌‌پردازد. داده‌های این تحقیق از طریق روش تحقیق کیفی و با استفاده از تکنیک‌های مصاحبه و مشاهده گردآوری شده است. حجم نمونه 40 نفر و تعداد این حجم با رسیدن به اشباع نظری پایان یافت. یافته‌های تحقیق نشان می‌‌دهد که غربتی‌ها «خرده‌فرهنگ فقر» خاصی دارند که زمینه را برای انواع مسائل و آسیب‌های اجتماعی فراهم کرده است. علاوه بر این، یافته‌ها گویای آن است که عناصر خرده‌فرهنگ غربتی‌ها مواردی هم‌چون فقر و ارزشمندی فقر، هیجان‌خواهی و لذت‌جویی، بی‌توجهی به قانون، این‌جا و اکنون بودن و عدم تمایل به آینده‌نگری، مشارکت پایین اجتماعی و عدم تعلق روحیة شهروندی را شامل می‌‌شود. هم‌چنین این خرده‌فرهنگ فقر با شکل‌گیری انواع آسیب‌های اجتماعی در بین افراد غربتی نظیر اعتیاد، خشونت، قماربازی و خرید و فروش مواد ارتباط دارد.

 

چکیده برای بررسی سرمایة اجتماعی و احساس امنیت با بهره‌گیری از نظریات تئوری‌پردازان سرمایة اجتماعی هم‌چون پاتنام، فوکویاما، کلمن و بوردیو و بررسی برخی از نظریات مربوط به احساس امنیت همانند نظرات دورکیم، گیدنز، پارسونز، هورنای و فروم چهارچوب تئوریک تدوین شد. سه ‌شاخص اعتماد اجتماعی، روابط اجتماعی و مشارکت ‌اجتماعی به ‌عنوان شاخص‌های سرمایة اجتماعی انتخاب شدند. بر این اساس چهار فرضیه تدوین شد و به روش پیمایشی با پرسش‌نامة پژوهشگر ساخته و با 369 دانش‌آموز دختر مقطع متوسطة منطقة چهار شهر تهران، که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب با حجم نمونه انتخاب شده بودند آزموده شد.
نتایج تحقیق نشان داد که رابطة بین سرمایة اجتماعی و احساس امنیت دانش‌آموزان دختر معنادار و مستقیم است، یعنی هرچه میزان سرمایة اجتماعی دانش‌آموزان بیشتر باشد، احساس امنیت آنان هم بیشتر خواهد بود. هم‌چنین مشارکت اجتماعی با احساس امنیت رابطة مثبت و معنادار دارد. در حالی ‌که روابط اجتماعی با احساس امنیت رابطة معنادار و معکوس دارد و نشان‌دهندة آن است که دانش‌آموزان با روابط اجتماعی کم‌تر احساس امنیت بیش‌تری دارند. هم‌چنین نتایج تحقیق نشان داد که اعتماد اجتماعی دانش‌آموزان دختر با احساس امنیت آنان رابطه‌ای معنادار ندارد و این فرضیه تأیید نشد.
 

چکیده نگارندگان این مقاله در پی آن‌‌اند که با بررسی شاخص توسعة جنسیتی و توانمندسازی جنسیتی تصویر روشنی از وضعیت زنان کشورهای اسلامی با توجه به برخورداری از منابع طبیعی هم‌چون نفت و گاز نشان دهند. مبنای نظری پژوهش را نظریة دولت رانتی و رویکرد توانمندسازی زنان تشکیل می‌دهد. بر اساس یافته‌های پژوهش، موقعیت زنان در تمامی کشورهای اسلامی طی سال‌های 1996 تا 2009 از نظر بهداشتی و آموزشی بهبود یافته است؛ اما از نظر اقتصادی و سیاسی تغییرات مهمی صورت نگرفته است. در مؤلفه‌های بهداشتی، آموزشی، اقتصادی و سیاسی تفاوت معناداری بین کشورهای اسلامی نفتی و کشورهای اسلامی بدون نفت وجود دارد؛ در مؤلفه‌های بهداشتی و آموزشی کشورهای نفتی عملکرد بهتری نسبت به کشورهای اسلامی بدون نفت داشته‌اند. زنان در کشورهای اسلامی نفتی نسبت به کشورهای اسلامی بدون نفت، نرخ مشارکت کم‌تری در عرصه‌های اقتصادی و سیاسی داشته‌اند. نابرابری به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و سیاسی در کشورهای اسلامی هم‌چنان چشمگیر است و این نابرابری جنسیتی به کاهش بیش‌تر مشارکت زنان می‌انجامد. رفع این نابرابری‌ها از طریق نهادینه کردن نگرش‌های جنسیتی در برنامه‌های توسعه امکان‌پذیر خواهد بود.
 

چکیده چکیده
سرمایة ‌انسانی به دانش، مهارت و دیگر توانایی‌هایی گفته می‌شود که به افزایش کیفیت و سطح توسعه منجر می‌شوند. سرمایه‌ای که در سنین پایین‌تر کسب ‌شود تأثیر قوی‌تری در موفقیت‌های سنین بالاتر دارد. خانواده مهم‌ترین واحد تأثیرگذار در کسب و سرمایه‌گذاری در حوزة سرمایة ‌انسانی در سنین پایین است و هم‌چنین موفقیت‌های آیندة آن‌ها را نیز تعیین می‌کند. در سال‌های اخیر، خانوادة ایرانی با کاهش باروری، بالا‌رفتن سطح سواد والدین و سطح رو به بالایی از طلاق مواجه بوده است. با استفاده از داده‌های پیمایش گذران وقت انجام‌شده در سال‌های 1387 و 1388، در این مقاله قصد بررسی اثر تعداد فرزندان در کسب سرمایة ‌انسانی فرزندان 15 تا 19 سالة خانوارهای شهری ایران را داریم. نمونة مورد بررسی شامل 2183 فرزند 15 تا 19 ساله است که ازدواج نکرده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که بین شمار فرزندان و کسب سرمایة ‌انسانی رابطة منفی برقرار است. تفاوت گسترده‌ای در کسب سرمایة ‌انسانی بین خانواده‌های با یک و دو فرزند و خانواده‌های با سه فرزند و بیش‌تر وجود دارد. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان‌دهندة اثرگذاری معنادار جنسیت و سن فرزندان و سطح تحصیلات مادران در کسب سرمایة ‌انسانی است. با وجود این متغیرهای کنترل‌کننده هنوز اثر تعداد فرزندان پایدار است. این نتیجه می‌تواند نشان از پذیرش و تداوم تعداد کم فرزندان (خانواده‌های دو فرزندی) در آینده باشد.

 

چکیده
هدف از نگارش مقالة حاضربررسی عوامل مؤثر در رضایت از زندگی شهروندان هجده سال و بالاتر شهر اهواز است که برای تبیین مسئله و تعیین چهارچوب نظری از دیدگاه‌های جامعه‌شناسی مرتبط استفاده شد و فرضیات از آن استخراج شد. این تحقیق به صورت پیمایشی است و ابزار جمع‌آوری اطلاعات آن پرسش‌نامه است. جمعیت آماری در این تحقیق تمام شهروندان بالای هجده سال شهرستان اهواز است که حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 385 نفر تعیین شد. این پژوهش در سال تحصیلی 1393-1392 اجرا شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تمامی متغیرهای مستقل غیر از متغیر احساس تنهایی و متغیر احساس عدالت اجتماعی با متغیر وابسته رابطة معناداری دارند. نتایج به‌دست ‌آمده از رگرسیون نشان می‌دهد که فقط دو متغیر وضعیت سلامتی و احساس امنیت تأثیرات معنادار دارند که در مجموع 34 درصد از تغییرات مربوط به رضایت از زندگی را این دو متغیر تبیین می‌کنند.

چکیده آموزش شهروندی به ساکنان شهر یکی از رسالت‌های نهادهای مختلف اجتماعی در محیط شهری است. هم‌چنین یکی از طرح‌هایی که به صورت یک مداخلة شهروندی در سطح مدارس راهنمایی شهر تهران در حال انجام است طرح «شهردار مدرسه» است. هدف این طرح توسعه و ترویج مشارکت اجتماعی و نهادینه کردن مهارت‌های شهروندی در بین دانش‌آموزان است. بر این اساس مقالة حاضر به بررسی میزان اثربخشی طرح شهردار مدرسه پرداخته است؛ زیرا دست‌اندرکاران و مسئولان مدیریت شهری و نیز آموزش و پرورش همواره با این پرسش مواجه بوده‌اند که تا چه اندازه طرح شهرداری مدرسه به لحاظ اهداف مورد نظر از اثربخشی لازم برخوردار است؟ برای سنجش میزان اثربخشی طرح شهردار مدرسه از مدل CIPp استفاده ‌شده است. البته سعی شده در این مطالعه فقط نتایج ارزش‌یابی کیفیت برون‌داد طرح ارائه شود. روش انجام تحقیق ارزش‌یابی است و جامعة آماری آن را کلیة دانش‌آموزان شهردار مدرسه، والدینشان و مدیران مدارس در مناطق 22 گانة شهرداری در سال تحصیلی 1391 - 1390 تشکیل می‌دهد. برای جمع‌آوری اطلاعات از ابزار «پرسش‌نامه» و نیز برای سنجش وضعیت اعتبار مفاهیم و متغیرها از دو روش‌ اعتبار صوری و اعتبار نمونه‌گیری (منطقی) استفاده شده است. هم‌چنین از آزمون آلفای کرونباخ برای دست‌یابی به پایایی مفاهیم کمک گرفته‌ایم. در نهایت در جمع‌بندی وضعیت پیامدها و آثار طرح بر روی دانش‌آموزان می‌توان چنین قضاوت کرد که بیش‌ترین تأثیر طرح شهردار مدرسه در افزایش احساس مسئولیت‌پذیری اجتماعی و نیز افزایش علاقه و تعلق نسبت به محیط مدرسه است. در مقابل مواردی از قبیل افزایش مشارکت جمعی در بین دانش‌آموزان، افزایش آموزش و آگاهی‌بخشی به سایر دانش‌آموزان مدرسه و نیز بهبود وضعیت تحصیلی شهرداران مدرسه در سطح نامطلوبی ارزیابی شده‌اند.