دوره و شماره: دوره 1، شماره 1، زمستان 1388، صفحه 14-196 

بررسی عوامل اجتماعی، اقتصادی موثر بر میانگین سن ازدواج زنان در سه دهه گذشته 85-55

صفحه 1-32

https://doi.org/10.22054/qjsd.2010.5690

جعفر هزار جریبی، پروانه آستین فشان

چکیده هدف اصلی این مقاله بررسی روند تحولات میانگین سن ازدواج زنان و عوامل اجتماعی-جمعیتی موثر بر آن طی سال های 85-55 در سطح استان ها به تفکیک مناطق شهری و روستایی است. بدین منظور، ابتدا با مطالعه تئوری ها و تحقیقات انجام شده در این زمینه، چارچوب نظری تحقیق، تدوین و سپس از طریق داده های سرشماری مرکز آمار ایران طی سال های مذکور و نرم افزار spss شاخص های مورد نیاز ساخته و وارد معادله رگرسیون چند متغیره شد.

دریچه جمعیتی ایران

صفحه 33-45

https://doi.org/10.22054/qjsd.2010.5691

حسن سرایی

چکیده دریچه جمعیتی به دوره ای اطلاق می شود که در آن نسبت وابستگی سنی در مقیاسی که در تاریخ بی سابقه است کوچک می شود. این دوره کوتاه است ابتدا و انتهای آن به طور تقریبی مشخص است و در حدود چند دهه دوام می آورد. جمعیت ایران در آستانه سرشماری سال 1385 وارد دریچه جمعیتی شده است. دریچه جمعیتی آن در حدود چهار دهه باز می ماند. و در حدود سال 1425 بسته خواهد شد. پس از بسته شدن دریچه جمعیتی، جمعیت ایران به سوی پیری مفرط و بی سابقه در تاریخ جمعیتی کشور پیش خواهد رفت. در تاریخ جمعیتی هر کشور از جمله ایران دریچه جمعیتی یک بار باز می شود و در زمانی که باز است فرصتی استثنایی برای تبدیل اقتصاد در حال توسعه کشور به اقتصادی توسعه یافته فراهم می کند. البته دریچه جمعیتی خودکار نیست و خود به خود عمل نمی کند و باید فعال و هدایت شود. ایران چند سالی است که به ظاهر بی تفاوت وارد دریچه جمعیتی شده است. زمان به سرعت می گذرد و این دوره کوتاه تر می شود. از این رو هر چه زودتر باید مطالعات زمینه ای آغاز شود و از این فرصت ایجاد شده تاریخی و تکرار ناپذیر در جهت توسعه کشور استفاده شود.

بررسی رابطه بین دیدگاه های مدیران و کارکنان سازمان تامین اجتماعی استان تهران در مورد حل مشکلات و مسائل این سازمان

صفحه 47-80

https://doi.org/10.22054/qjsd.2010.5692

رحمان سعیدی

چکیده همسو سازی نگرش ها و وحدت رویه در فعالیت های مدیران و کارکنان سازمان تامین اجتماعی از طریق بررسی و مقایسه دیدگاه های مختلف آنان در مورد مسائل سازمان و راه حل های مربوط به آن می تواند سازمان تامین اجتماعی را در رسیدن به اهداف بنیادی خود از قبیل جمع اوری حق بیمه و درآمدهای حاصل از سرمایه گذاری، ارائه خدمات درمانی به طور مستقیم و غیر مستقیم، پرداخت مزایای نقدی و سرمایه گذاری و بهره وری از وجوه ذخایر سازمان کمک کند. در این روش میدانی به همراه مطالعه کتابخانه ای و تکنیک پرسشنامه کلیه مدیران و کارکنان سازمان تامین اجتماعی استان تهران و عنوان جامعه آماری و در مجموع 45 نفر و کارکنان به عنوان جامعه نمونه انتخاب شدند و پرسشنامه ای تنظیم شد و پس از جمع آوری اطلاعات و داده ها و تجزیه و تحلیل آنها و اثبات اغلب فرضیه های تحقیق مشخص شد که بین دیدگاه های مدیران و کارکنان تامین اجتماعی در مورد چگونگی افزایش بهره وری، نحوه مدیریت و پیشرفت کار، مهم ترین مسائل مبتلا به سازمان و راه حل های ارائه شده برای حل مشکلات تفاوت معنی داری وجود دارد. ضروری است که به منظور افزایش کارایی و بهره وری بیشتر و همسویی در نظر و عمل تعامل و ارتباط دو جانبه بیشتری بین دو گروه مورد نظر ایجاد شود و روابط عمومی سازمان می تواند در این زمینه راه گشا و موثر باشد.

نقدی بر تحول تاریخی اندیشه رفتار سازمانی

صفحه 71-91

https://doi.org/10.22054/qjsd.2010.5693

ابراهیم پاشا

چکیده در این نوشتار، سعی بر آن بوده است که در بستر محدودی از زمان، تحول تاریخی اندیشه رفتار سازمانی به تصویر کشیده شود. این برهه تاریخی، زمانی از دهه 1920 تا اواخر دهه 1960 را شامل می شود. یعنی از زمان مطالعه التون می که از آن باید به عنوان تلاشی آغازین در این زمینه از مطالعه یاد کرد تا روزگاری که کار فدریک هرزبرگ مطرح شده است؛ کاری که در مقایسه با کارهای دیگر شاید یکی از کارهای نسبتا پیشرفته در این زمینه محسوب شود. در هر حال مسئله اساسی در این گلگشت تاریخی آن بود که نشان داده شود متفکران سازمان در یک فرایند محدود تاریخی چه تحولی را در تبیین رفتار سازمانی به وجود آورده اند و به چه نوع نارسایی هایی پاسخ داده اند و این تغییرات چه تاثیری بر رابطه رفتار سازمانی با چرخه تولید، رضایت شغلی و تعادل سازمان در سطح واقع داشته و تا چه اندازه به کاهش تضادی در سازمان کمک کرده که ذاتی سازمان است.

بررسی عوامل اجتماعی – اقتصادی موثر بر بی خانمانی بی خانمان های شهر تهران

صفحه 93-110

https://doi.org/10.22054/qjsd.2010.5694

نادر سالار زاده امیری، بختیار محمدی

چکیده در مقاله حاضر به بررسی تاثیر عوامل اجتماعی – اقتصادی موثر بر بی خانمانی افراد بی خانمان با هدف شناسایی و تاثیر این عوامل بر بی خانمانی پرداخته شده است. سوال اصلی تحقیق حاضر این است که چه عواملی بر بی خانمانی افراد تاثیر دارد و آیا این عوامل در جامعه غیر بی خانمان نیز همان تاثیر را دارد؟ جامعه آماری را افراد بی خانمان شهر تهران که در مراکز وابسته به شهر داری نگهداری و حمایت می شوند و افراد غیر بی خانمان که از منطقه 12 شهرداری تهران هستند و تجانس زیادی با افراد بی خانمان دارند تشکیل می دهند. نمونه گیری به شیوه خوشه ای چند مرحله ای است و در داخل خوشه ها با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی دست به انتخاب نمونه زدیم. با توجه به رگرسیون به دست آمده، به ترتیب متغیر حمایت عاطفی با ضریب بتای 470% متغیر حمایت اجتماعی با بتای 371% و متغیر اعتماد با بتای 123% بیشترین تاثیر را می پذیرد.

سیر تحول برنامه های آمایش سرزمین در برنامه های قبل و بعد از انقلاب

صفحه 111-147

https://doi.org/10.22054/qjsd.2010.5695

غلامرضا لطیفی

چکیده سابقه طرح مقوله آمایش سرزمین در ایران، به سال های پیش از انقلاب بر می گردد و بررسی و تجربه مطالعات نخستین آن، در دهه شصت مورد توجه قرار گرفته است و کشور ایران در حال حاضر، بیش از شش دهه، سابقه برنامه ریزی را در کارنامه خود دارد. فکر آمایش سرزمین در ایران، در اواخر سال 1345، در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، طی گزارشی با عنوان مسئله افزایش جمعیت تهران و نگاهی پیرامون سیاست عمران کشوری مطرح شد که در آن هدف آمایش سرزمین، جلوگیری از افزایش جمعیت تهران و تسریع توسعه اقتصادی سراسر کشور با ایجاد فعالیت های جدید در مناطق مختلف عنوان شده بود. در این مقاله سعی ما بر این است تا سیر تحول برنامه های آمایش سرزمین را از ابتدای شکل گیری برنامه های آمایش یعنی از برنامه پنجم عمرانی قبل از انقلاب تا برنامه چهارم توسعه بعد از انقلاب مورد توجه قرار دهیم و ببینیم آیا این برنامه ها به مرحله عمل رسیده اند یا خیر. روش ما در این مقاله، مطالعات کتابخانه ای مبتنی بر اسناد موجود در سازمان مدیریت و برنامه ریزی بوده است.

قنات و سرمایه اجتماعی

صفحه 149-179

https://doi.org/10.22054/qjsd.2010.5696

محمد مهدی فداکار داورانی

چکیده در این مقاله یارگیری ها در شبکه روابط اجتماعی قنات مورد توجه قرار گرفته است. در حقیقت، فرض اصلی این مقاله بر شبکه روابط اجتماعی پیچیده ای استوار است که ارتباط بین مالکان و استفاده کنندگان از قنات در روستاهای دارای قنات پدید آورنده است. این شبکه روابط، منشا پیدایش سرمایه اجتماعی در روستاهاست که امروزه نتایج حاصل از آن بر برنامه ریزان امور روستایی آشکار است. نتایج نشان می دهد که تفاوت معناداری بین میزان سرمایه اجتماعی در دو روستای مورد مطالعه وجود دارد و میزان سرمایه اجتماعی در روستای دارای قنات بین مالکان و غیر مالکان از تفاوت معنی داری برخوردار است و میزان سرمایه اجتماعی مالکان قنات بیشتر از غیر مالکان است؛ بنابراین در دو سطح بین دو روستا، روستاییان در داخل روستای دارای قنات و همچنین روستاییان مالک قنات در روستای داوران، می توان اهمیت و نقش حضور در شبکه روابط اجتماعی قنات را در افزایش سرمایه اجتماعی افراد به خوبی مشاهده کرد.

تورش انتخاب و مشاهده در برآورد جمعیت های پنهان: مورد مصرف کنندگان مواد مخدر در ایران

صفحه 182-196

https://doi.org/10.22054/qjsd.2010.5697

علیرضا تاجداری

چکیده در این مقاله تحقیقات انجام شده در باب همه گیری شناسی اعتیاد و مصرف مواد مخدر مورد ارزیابی و نقد روش شناختی قرار گرفته و درباره نتایج آنها بحث شده است. تمرکز بر بخش هایی از این تحقیقات است که به برآورد و تخمین تعداد مصرف کنندگان مواد مخدر پرداخته اند. به نظر می رسد یکی از مهمترین مسائل روش شناختی در این تحقیقات تورش است. تورش ناشی از اشتباهات روشمند، از مسائل و معضلات عمده تحقیقات اجتماعی است که به رغم اهمیتی که دارد کمتر بدان توجه می شود. در تحقیقات همه گیری شناسی انجام شده در ایران تورش باعث شده است برآوردهای انجام شده چندان قابل اعتماد نباشند.